Su Verimliliği Yönetmeliği Kapsamında
Mavi Belge Şartları ve Danışmanlığı
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın güncel Endüstriyel Su Verimliliği Kılavuzu'na göre, Ek-1'de YÜKÜMLÜ statüde bulunan ve 50 veya üzeri çalışanı olan endüstriyel işletmeler Mavi Belge başvurusu yapmakla yükümlüdür. OSB, Endüstri Bölgesi ve Serbest Bölge yönetimleri ise ayrı bir sanayi bölgesi başvuru sınıfıdır. Mevcut durum analizi, su-atıksu kütle denkliği, 5 yıllık planlama ve SVBS başvurusu için süreci birlikte yürütüyoruz.
Mavi Belge Nedir ve Neden Önemlidir?
Mavi Belge, Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında su verimliliği sistemini kuran ve Bakanlıkça belirlenen Mavi Belge kriterlerini sağlayan faaliyetler için düzenlenen ilk belgelendirme seviyesidir.
Mavi Belge'nin esası yalnızca SCADA veya debimetre kurulumu değildir. Güncel Endüstriyel Su Verimliliği Kılavuzu; yeterli personelin görevlendirilmesi, mevcut durumun belirlenmesi, hedeflerin ve planlamaların oluşturulması, eğitimler, su verimli ekipmanlar ve bilgilendirici materyallerden oluşan yedi kriteri esas alır.
Ölçüm, Sayaç ve SCADA Yaklaşımı
Su ve atıksu kullanımlarının kayıt altına alınması ve izlenmesi esastır. Bununla birlikte Bakanlık SSS'sine göre Mavi Belge başvurusunda ölçüm altyapısının bulunmadığı noktalarda kabul görmüş mühendislik varsayımları ile bilimsel/rasyonel tahmin yöntemleri kullanılabilir. Mavi Belgeden sonraki beş yıl içinde ve Yeşil Belge başvurusu öncesinde su tüketimlerinin sayaçlarla düzenli ölçülerek kayıt altına alınması gerekir. SCADA/DCS entegrasyonu özellikle büyük ve karmaşık tesislerde güçlü bir izleme çözümüdür; Mavi Belgenin tek başına mutlak ön koşulu olarak sunulmamalıdır.
şebeke · kuyu · geri kazanılmış su
Proses · soğutma · kazan · temizlik
Ürün · buharlaşma · atıksu · yeniden kullanım
Mavi Belge Kapsamında Teknik Çalışmalar
- Su-atıksu kütle denkliği: Su kaynakları, proses kullanımları, atıksu oluşum noktaları ve geri kullanım akışlarının tesis bazında ortaya konulması.
- Ölçüm ve izleme planı: Mevcut sayaçların yeterliliğinin değerlendirilmesi; ihtiyaç halinde kritik noktalara sayaç ve uygun dijital izleme altyapısının planlanması.
- 5 yıllık su verimliliği planı / iş termin planı: Mevcut durum, hedefler, eylemler, sorumlular, zamanlama, insan kaynağı, finansman ve teknoloji ihtiyaçlarının tesise özel olarak planlanması.
- Kayıp, kaçak ve gereksiz tüketimlerin azaltılması: Sızıntıların tespiti, bakım faaliyetleri ve proses optimizasyonu gibi uygulamaların mevcut durum analizine göre planlanması.
Mavi Belge İçin 7 Temel Kriter
2026 Endüstriyel Su Verimliliği Kılavuzunda Mavi Belge için aşağıdaki yedi kriter tanımlanmıştır.
| No | Kriter |
|---|---|
| 1 | Su verimliliği konusunda yeterli sayıda personel görevlendirilmesi |
| 2 | Su verimliliği mevcut durumunun belirlenmesi |
| 3 | Su verimliliği hedeflerinin belirlenmesi |
| 4 | Hedeflere ulaşılması için planlamaların yapılması |
| 5 | Eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesi |
| 6 | Bireysel su kullanımına yönelik su verimli ekipmanların kullanılması |
| 7 | Bilgilendirici yazılı ve görsel materyallerin kullanılması |
Kimler Mavi Belge Almak Zorundadır?
Endüstriyel işletmelerde yükümlülük için güncel Kılavuz Ek-1 statüsü ile çalışan sayısı birlikte değerlendirilir. Sanayi bölgelerinin yükümlülüğü ise işletmelerden ayrı bir başvuru sınıfıdır.
Kılavuz Ek-1'de statüsü YÜKÜMLÜ olan ve çalışan sayısı 49'dan fazla olan endüstriyel işletmeler Mavi Belge başvurusu yapmakla yükümlüdür.
Organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri ve serbest bölgeler sanayi bölgesi sınıfında ayrıca yükümlüdür. Bölge içindeki her fabrikanın otomatik olarak yükümlü olduğu anlamına gelmez.
Ek-1'de YÜKÜMLÜ olup 50'nin altında çalışanı bulunan işletmeler ile Ek-1'de GÖNÜLLÜ sayılan faaliyetler isteğe bağlı başvurabilir. Gönüllü süreçte önce Mavi Belge alınır; ardından Yeşil veya Turkuaz Belgeye başvurulabilir.
NACE kapsamı nasıl kontrol edilir?
13 Mart 2025 sonrasında güncellenen sınıflandırma nedeniyle yükümlülük, yalnız ana sektör başlığına bakılarak belirlenmez. Fiilen üretimi yapılan faaliyetlerin güncel NACE kodları, başvuru tarihindeki Kılavuz Ek-1 listesi ve çalışan sayısı birlikte kontrol edilmelidir.
Endüstriyel İşletmeler İçin Başvuru Belgeleri
Başvurular yalnız Su Verimliliği Bilgi Sistemi (SVBS) üzerinden yapılır. Güncel Endüstriyel Kılavuz, başvuruda aşağıdaki destekleyici resmî belgelerin sisteme yüklenmesini ister.
- Endüstriyel İşletmeler İçin Mavi Su Verimliliği Belgesi Başvuru Formu,
- Endüstriyel İşletmeler İçin Mevcut Durum Veri Formu,
- destekleyici resmî belgelerden oluşur.
Başvuru Formu ve Mevcut Durum Veri Formu, Bakanlığın güncel Endüstriyel Su Verimliliği Mavi Belge Başvuru Seti üzerinden temin edilmelidir. Aşağıdaki altı belge destekleyici resmî belge setini oluşturur.
Başvuru tarihi itibarıyla güncel ve beyan edilen üretim faaliyetleriyle uyumlu olmalıdır; Kılavuzda belirtilen istisna NACE'ler ayrıca değerlendirilir.
Başvurudan önceki son bir yıl içerisinde alınmış, tüzel unvan ve adres bilgilerini içeren belge.
Başvurudan önceki son iki yıl içerisinde düzenlenmiş güncel kapasite raporu.
Başvuru tarihi itibarıyla son üç ay içinde SGK'dan alınmış tahakkuk fişi veya barkotlu internet çıktısı.
Başvuruya konu tesisin güncel durumunu ve değişikliklerini yansıtan sicil gazetesi örneği.
Mevcut çevre izin/lisans belgeleri veya çevre izninden muafiyete ilişkin resmî yazı.
Mavi Belge Başvuru Takvimi ve Değerlendirme Süreci
27 Aralık 2024 tarihli Yönetmelikte endüstriyel kuruluşlar için öngörülen 18 aylık geçiş dönemi 27 Haziran 2026'da sona ermiştir.
Yükümlü endüstriyel işletmeler için Mavi Belge başvurusuna ilişkin 18 aylık geçiş süresi sona ermiştir. Yükümlülüğü bulunan ve henüz başvurmayan işletmeler güncel Ek-1 statüsünü ve çalışan sayısını teyit ederek SVBS üzerinden süreci gecikmeden yürütmelidir.
Süre Sona Erdi27 Haziran 2026 sonrasında hazırlıklarını tamamlayarak üretime geçen endüstriyel işletmelerde, yükümlü NACE kapsamında üretimin başlaması ve 50 ve üzeri çalışan şartının birlikte oluştuğu tarihten itibaren 18 ay içinde su verimliliği sisteminin kurulması ve belgelendirme sürecinin yürütülmesi gerekir. Bakanlık SSS Soru 42.
Yeni Yükümlülük BaşlangıcıYükümlüler Mavi Belge sonrasında Yeşil Belgeye başvurur. Beş yıl azami süredir; kriterler daha erken sağlanırsa Yeşil Belgeye daha önce başvuru yapılabilir. Endüstriyel kuruluşlarda 27 Haziran 2026'dan itibaren beş yıllık izleme dönemi esas alınır.
Azami SüreYeşil Belge başvuru süresi ancak Bakanlığın uygun görüşüyle ve mevzuattaki koşullar çerçevesinde en fazla yedi yıla uzatılabilir; bu otomatik bir uzatma değildir.
Bakanlık Uygun GörüşüBelge başvuruları Bakanlık tarafından başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde değerlendirilir. Eksiklik bildirilirse talep edilen bilgi ve belgelerin 60 gün içinde sisteme girilmesi gerekir.
SVBS ÜzerindenBelge Geçerliliği, Yenileme ve Süreklilik
Mavi Su Verimliliği Belgesi dahil tüm su verimliliği belgelerinin geçerlilik süresi 5 yıldır. Belge alma yükümlülüğü bulunanlar, belgenin geçerlilik süresi dolmadan 90 gün / üç ay önce yenileme veya uygun durumda belge yükseltme başvurusu yapmalıdır.
- Belge kriterlerini veya yükümlülük durumunu etkileyen değişiklikler, ilgili mevzuat ve Kılavuz hükümlerine göre Bakanlığa bildirilmelidir; Yönetmelik Madde 9 kapsamında kriter değişiklikleri değişikliği takip eden 60 gün içinde SVBS üzerinden bildirilir.
- Su verimliliği sisteminin veya belge kriterlerinin sürekliliğinin sağlanamadığının tespiti halinde Bakanlık 90 günlük iyileştirme süreci uygulayabilir.
- İyileştirme yeterli olmazsa belge iptal edilebilir.
- Yükümlülüğü devam eden ve belgesi iptal edilen belge sahibi, iptal tarihini takip eden 90 gün içinde yeniden belge başvurusunda bulunmalıdır.
Kaynak: Su Verimliliği Yönetmeliği Madde 9 ve 2026 Endüstriyel SVS Kılavuzu Bölüm 1.6–1.7.
EUROPECARBON ile Mavi Belge Süreci
Çalışmalar, Bakanlığın yedi adımlı sistem yaklaşımına uyumlu olarak tesisin gerçek ihtiyaçlarına göre planlanır; ölçüm altyapısı ve teknoloji yatırımları mevzuatta bulunmayan mutlak şartlar gibi sunulmaz.
Fiilî üretim NACE kodları, çalışan sayısı, su kaynakları, üretim verileri, proses akışları ve su-atıksu bilgileri incelenir; başvuru sınıfı ve mevcut durum belirlenir.
Su kullanım ve atıksu oluşum noktaları haritalanır. Mevcut sayaçlar değerlendirilir; ölçüm eksiklerinde Kılavuzun izin verdiği mühendislik tahminleri ile ihtiyaç duyulan sayaç/izleme altyapısı ayrı ayrı planlanır.
Tesisin mevcut durumu, sektörel rehber teknikleri, yatırım imkânları ve su riskleri dikkate alınarak ölçülebilir hedefler, eylemler, sorumlular, süreler ve tahmini maliyetler oluşturulur. Tasarruf oranı saha verisiyle belirlenir; genel bir sonuç garantisi verilmez.
Gerekli veri ve belgeler Su Verimliliği Bilgi Sistemi üzerinden hazırlanır ve başvuru süreci takip edilir. Belge düzenleme kararı ve nihai değerlendirme Tarım ve Orman Bakanlığına aittir.
Mavi Belge Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Güncel yükümlülük, gönüllü başvuru, SVBS, ölçüm ve değerlendirme süreçleri hakkında en çok sorulan sorular.
Mavi Belge İçin
Ücretsiz Ön Değerlendirme
Tesisinizin güncel Ek-1 NACE statüsünü, çalışan sayısı kriterini, veri hazırlığını ve ölçüm ihtiyaçlarını birlikte değerlendirelim. Başvuruya uygun yol haritasını mevzuata dayalı biçimde oluşturalım.
- Güncel Ek-1 NACE statüsü ve çalışan sayısı teyidi
- Su-atıksu kütle denkliği için veri boşluğu analizi
- Sayaç ve izleme altyapısı için ihtiyaç değerlendirmesi
- SVBS veri ve belge hazırlık yol haritası
Yönetmelik Kapsamındaki Diğer Adımlar
Yönetmelik Ana Sayfası
Türkiye su verimliliği eylem planı, hukuki mevzuat ve tüm sektörleri kapsayan temel kılavuz sayfamızı inceleyin.
Yönetmeliği İncele →Turkuaz Belge
Endüstriyel tesislerde atıksuyun en az %20'sinin geri kazanılarak yeniden kullanılması, NACE rehber teknikleri, TS ISO 46001 ve TS EN ISO 14046 kriterlerini içeren gönüllü üst seviyedir.
Su Ayak İzi Sürecini Keşfet →Kendi Sektörünüzün Su Verimliliği Kriterlerini İnceleyin
Bakanlık MET (Mevcut En İyi Teknikler) kılavuzlarına göre hazırlanmış sektörel Mavi Belge yükümlülük sayfaları: