İş ortağımız Carboniva ile başlayın (reklam)
EUROPECARBON

Ürün Karbon Ayak İzi Danışmanlığı

Ürün Karbon Ayak İzi (CFP), belirlenen sistem sınırına göre bir ürün veya hizmetin yaşam döngüsünün tamamı ya da belirli aşamalarından kaynaklanan sera gazı emisyonlarının CO₂e cinsinden nicelendirilmesidir. Temmuz 2026 itibarıyla yürürlükteki ISO 14067:2018, ISO 14040 ve ISO 14044 ile tutarlı yaşam döngüsü yaklaşımını kullanır; tam CFP'nin yanında kısmi CFP çalışmalarını da kapsar. Standart yalnızca iklim değişikliği etki kategorisine odaklanır; karbon ofsetleme ve CFP bilgisinin dış iletişimi ISO 14067'nin kapsamı dışındadır.

İçerik: EUROPECARBON Sürdürülebilirlik Ekibi Son teknik ve mevzuat kontrolü: 27 Temmuz 2026 Standart durumu: ISO 14067:2018 güncel; ISO/WD 14067.2 henüz geliştirme aşamasında
150+ Proje Deneyimi15+ Yıl Sektör DeneyimiISO 14067 + LCA + Doğrulama HazırlığıCBAM Veri Entegrasyonu

CBAM / SKDM ile Ürün Karbon Ayak İzi Arasındaki Doğru İlişki

AB CBAM kesin rejimi 1 Ocak 2026 tarihinde başladı. Hukuki CBAM beyan ve sertifika yükümlülüğü esas olarak AB'deki yetkili CBAM beyan sahibine — ithalatçıya veya ilgili durumda dolaylı gümrük temsilcisine — aittir. Türkiye'deki üretici ise özellikle gerçek emisyon değerleri kullanılacaksa tesis ve gömülü emisyon verilerini AB'deki müşterisine sağlayabilir. CBAM gömülü emisyon hesabı ISO 14067'ye göre yapılmış bir CFP raporunun doğrudan kopyası değildir: CBAM hesaplaması Tüzük (AB) 2023/956 Ek IV ve kesin dönem için Komisyon Uygulama Tüzüğü (AB) 2025/2547'nin özel metodolojisine göre ayrıca ele alınır.

2023–2025 Geçiş Dönemi

1 Ekim 2023–31 Aralık 2025 arasında CBAM'ın geçiş dönemi uygulandı; odak raporlama, veri toplama ve metodolojinin hazırlanmasıydı.

2026 Kesin Rejim ve 50 Ton Eşiği

Çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerinde yıllık toplam 50 ton net kütle eşiği uygulanır. Elektrik ve hidrojen ithalatları bu kütle eşiğinin dışında özel kapsamdadır.

2027 Beyan ve Sertifikalar

2026 ithalatlarını karşılayan CBAM sertifikalarının satın alınması Şubat 2027'de başlar. İlk yıllık CBAM beyannamesi ve ilgili sertifika teslimi için son tarih 30 Eylül 2027'dir.

AB ithalatçısı gerçek değerleri kullanmayı seçerse üçüncü ülke üreticisinden doğrulanmış gömülü emisyon verisi talep edilebilir; alternatif olarak mevzuatta izin verilen durumlarda Komisyonun varsayılan değerleri kullanılabilir. Diğer unsurlar aynı kaldığında daha düşük gömülü emisyon, CBAM sertifikası yükümlülüğünün azalmasına katkı sağlayabilir; nihai yükümlülükte CBAM hesaplama kuralları ve üretim ülkesinde fiilen ödenmiş uygun karbon fiyatı gibi unsurlar da dikkate alınabilir.

CBAM çalışmanız için CBAM / SKDM Raporlama Danışmanlığı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Yaşam Döngüsü Analizi (LCA)

ISO 14067:2018, ISO 14040 ve ISO 14044 ile tutarlı yaşam döngüsü yaklaşımına dayanır. Ürünün ilgili hammadde, üretim, lojistik, kullanım ve yaşam sonu süreçleri çalışmanın amaç ve sistem sınırına göre modellenir.

ISO 14067:2018 Uyumlu Raporlama

Fonksiyonel birim, sistem sınırı, veri kalitesi, tahsis yaklaşımı, hesaplama modeli, belirsizlik ve sonuçlar teknik raporda izlenebilir biçimde dokümante edilir. Yeni ISO 14067 baskısı halen geliştirme aşamasındadır.

EPD güncellemesi — Temmuz 2026: EPD programları ve EPD'ler için güncel uluslararası temel standart ISO 14025:2026'dır; 2006 baskısı geri çekilmiştir. EPD, iklim değişikliğinin yanında birden fazla yaşam döngüsü çevresel göstergesini ilgili program ve PCR kurallarına göre sunar. EN 15804 tüm EPD'lerin genel standardı değildir; özellikle yapı ürünleri EPD'lerinde kullanılan sektörel kurallarla ilişkilidir. Ürün karbon ayak izi ile EPD'deki GWP göstergesi bağlantılı olsa da kullanılan PCR, modüller ve sistem sınırları nedeniyle her durumda birebir aynı sonuç olmak zorunda değildir.
Doğrulama: ISO 14064-3:2019 ürün sera gazı beyanlarının doğrulanması veya geçerli kılınmasına uygulanabilir. Doğrulama kuruluşları açısından ISO 14065:2020, ISO/IEC 17029:2019'un çevresel bilgiye yönelik sektörel uygulamasıdır. Akreditasyonun zorunlu olup olmadığı ilgili program, müşteri şartı veya mevzuata bağlıdır. CBAM gerçek emisyon verilerinde ise CBAM'ın kendi doğrulama ve akreditasyon hükümleri ayrıca uygulanır.
Yaşam Döngüsü (LCA) Raporlama Kurumsal Karbon Ayak İzi Karbon ve Ürün Ayak İzi Doğrulama EcoVadis Danışmanlığı Yapı Ürünlerinde EPD / ISO 21930
EcoVadis notu: ISO 14067 kapsamında oluşturulan ürün karbon verileri, ilgili EcoVadis çevre ve karbon yönetimi çalışmalarında destekleyici veri veya kanıt olarak kullanılabilir. Bunun EcoVadis skoruna etkisi otomatik veya garanti değildir; şirketin değerlendirme kapsamına, mevcut yönetim sistemine ve EcoVadis metodolojisindeki diğer kanıtlara bağlıdır.

Sık Sorulan Sorular

ISO 14067:2018 · CFP hesaplama · LCA · doğrulama · lojistik/ambalaj · EPD / ISO 14025:2026

1) Ürün Karbon Ayak İzi nedir? (CFP nedir)
Ürün Karbon Ayak İzi (CFP), belirlenen sistem sınırı içinde bir ürün veya hizmetin yaşam döngüsünden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının CO₂e cinsinden nicelendirilmesidir. Temmuz 2026 itibarıyla yürürlükteki ISO 14067:2018, tam CFP'nin yanı sıra kısmi CFP çalışmalarına da izin verir ve yalnızca iklim değişikliği etki kategorisine odaklanır.
2) Ürün Karbon Ayak İzi ISO 14067 danışmanlığı nedir?
ISO 14067 danışmanlığı; amaç ve kapsamın, fonksiyonel birimin, sistem sınırlarının, veri kalitesi kurallarının ve hesaplama modelinin kurulması; verilerin toplanması, sonuçların raporlanması ve gerekiyorsa bağımsız doğrulamaya hazırlık sürecinin yönetilmesidir. Temmuz 2026 itibarıyla yürürlükteki sürüm ISO 14067:2018'dir; yeni baskı çalışması ISO/WD 14067.2 olarak geliştirme sürecindedir ve henüz yürürlükte değildir.
3) Ürün Karbon Ayak İzi hesaplama nasıl yapılır?
Fonksiyonel birim veya uygun referans birim, sistem sınırı ve veri kalite kriterleri tanımlanır; enerji, malzeme, proses, lojistik, ambalaj, kullanım ve yaşam sonu verileri ilgili kapsama göre toplanır. Birincil ve uygun ikincil veriler emisyon faktörleri veya LCI verileriyle modellenir, tahsis ve kesme kuralları gerekçelendirilir ve sonuçlar veri kalitesi, belirsizlik ve duyarlılık açısından kontrol edilir.
4) Ürün Karbon Ayak İzi doğrulama nedir?
Doğrulama, ürün sera gazı beyanının bağımsız bir tarafça belirlenmiş kriterlere göre değerlendirilmesidir. ISO 14064-3:2019 ürün sera gazı beyanlarının doğrulanması ve geçerli kılınmasına uygulanabilir; doğrulama kuruluşları için ISO 14065:2020 ve onun genel uygunluk değerlendirmesi çerçevesi olan ISO/IEC 17029:2019 da ilgili olabilir. Program veya mevzuat varsa bunların ek şartları ayrıca uygulanır.
5) Ürün Karbon Ayak İzi ile kurumsal karbon ayak izi farkı nedir?
Kurumsal karbon ayak izi, kuruluş düzeyindeki sera gazı envanterine odaklanır ve ISO 14064-1 gibi standartlarla ilişkilidir; ürün karbon ayak izi ise belirli bir ürün veya hizmetin tanımlanan yaşam döngüsü sistem sınırındaki iklim etkisini inceler. Organizasyon ve ürün sistem sınırları farklı olduğundan sonuçlar birbirine doğrudan çevrilemez.
6) Cradle-to-gate ve cradle-to-grave kapsamları nedir?
Cradle-to-gate, hammadde ediniminden ürünün tesis kapısından çıkışına kadar olan aşamaları kapsar. Cradle-to-grave ise uygun olduğu ölçüde dağıtım, kullanım ve yaşam sonunu da kapsar. ISO 14067 kısmi CFP'ye de izin verdiğinden sistem sınırı çalışmanın amacı, ürünün özellikleri ve uygulanabilir ürün kategori veya program kurallarına göre gerekçelendirilmelidir.
7) Fonksiyonel birim ve referans akış nasıl tanımlanır?
Fonksiyonel birim, ürün sisteminin sağladığı işlevi ölçülebilir biçimde tanımlar; referans akış ise bu işlevi sağlamak için gereken ürün miktarını ifade eder. Ürün karşılaştırması veya performans değerlendirmesi yapılacaksa işlev, kalite, süre ve miktar gibi özelliklerin açık tanımlanması özellikle önemlidir.
8) Birincil ve ikincil veri nedir?
Birincil veri, doğrudan tesis, proses, tedarikçi veya ölçüm sisteminden elde edilen faaliyet verisidir. İkincil veri ise LCI veritabanları, sektör kaynakları veya yayımlanmış güvenilir veri setlerinden gelir. Seçimde teknolojik, coğrafi ve zamansal temsil ile belirsizlik ve veri kaynağının izlenebilirliği değerlendirilmelidir.
9) Emisyon faktörleri ve veritabanları nasıl seçilir?
Emisyon faktörü ve LCI veri seti seçiminde coğrafi, teknolojik ve zamansal temsil; veri kalitesi; sistem modeli; lisans koşulları ve metodolojiyle uyum dikkate alınmalıdır. Ecoinvent gibi veri tabanları yaygın örneklerdir ancak tek başına bir veritabanı adı, belirli bir çalışma için uygunluğu garanti etmez.
10) Modellemede hangi yazılımlar kullanılır?
SimaPro, Sphera LCA for Experts ve openLCA gibi araçlar yaşam döngüsü modellemesinde yaygın olarak kullanılabilir. Yazılım seçimi; kullanılacak veritabanları, model karmaşıklığı, lisans koşulları, denetim izi ve müşterinin veya doğrulama programının beklentilerine göre yapılmalıdır.
11) Lojistik/taşıma hesaplamada nasıl ele alınır?
Taşıma türü, mesafe, taşınan kütle veya hacim, araç ve yakıt teknolojisi, yük oranı ve gerekli olduğunda boş dönüşler değerlendirilir. Çok modlu tedarik zincirlerinde her taşıma ayağı ayrı modellenir ve kullanılan varsayımlar veri kaynağıyla birlikte raporlanır.
12) Ambalaj etkisi nasıl hesaplanır?
Birincil, ikincil ve üçüncül ambalajlar; malzeme türü, kütle, üretim verisi, yeniden kullanım döngüsü ve yaşam sonu senaryoları açısından kapsama göre modellenir. Geri dönüşüm veya yeniden kullanım faydaları kullanılan LCA yaklaşımı ve varsa PCR kurallarına göre ele alınmalıdır.
13) Yaşam sonu (EoL) ve geri dönüşüm nasıl modellenir?
Yaşam sonu modellemesi; geri dönüşüm, yeniden kullanım, enerji geri kazanımı, düzenli depolama ve diğer bertaraf yollarının gerçekçi senaryolarını dikkate alır. Cut-off, ikame veya başka tahsis yaklaşımlarından hangisinin kullanılacağı çalışmanın amaç-kapsamına ve varsa PCR veya program kurallarına göre seçilmeli, çift sayımdan kaçınılmalı ve gerekçesi açıkça raporlanmalıdır.
14) Elektrik/enerji emisyonları nasıl belirlenir?
Elektrik ve diğer enerji taşıyıcıları için kullanılan veri, çalışmanın metodolojisi ve sistem sınırına uygun olmalıdır. Şebeke verisi, tedarikçi veya sözleşme temelli bilgi, üretim teknolojisi ve veri döneminin temsil gücü belgelenmeli; aynı çalışmada farklı enerji veri yaklaşımlarının tutarlılığı kontrol edilmelidir.
15) PCF ile LCA arasındaki fark nedir?
Ürün Karbon Ayak İzi yalnızca iklim değişikliği etki kategorisine odaklanır. Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi ise iklim değişikliğinin yanında amaç ve kullanılan yönteme bağlı olarak su kullanımı, asitleşme, ötrofikasyon, kaynak kullanımı ve diğer çevresel etki kategorilerini de değerlendirebilir. ISO 14067, ISO 14040 ve ISO 14044 ile tutarlı yaşam döngüsü yaklaşımına dayanır.
16) EPD (ISO 14025) ile Ürün Karbon Ayak İzi ilişkisi nedir?
EPD, Temmuz 2026 itibarıyla güncel ISO 14025:2026 çerçevesinde, LCA temelli birden çok çevresel göstergeyi ilgili program ve PCR kurallarına göre beyan eder. Ürün Karbon Ayak İzi iklim değişikliği göstergesine odaklanır. EPD'deki Küresel Isınma Potansiyeli sonuçları CFP ile ilişkili olsa da PCR, sistem sınırları, modüller ve modelleme kuralları nedeniyle iki sonuç her durumda birebir aynı olmak zorunda değildir. EN 15804 ise özellikle yapı ürünleri EPD'lerinde kullanılan sektörel kurallarla ilişkilidir; tüm EPD'lerin genel standardı değildir.
17) PCR kuralları neden önemlidir?
Ürün Kategori Kuralları (PCR), belirli bir ürün kategorisinde sistem sınırları, veri kuralları, tahsis, göstergeler ve raporlama biçimi gibi konuları daha ayrıntılı tanımlayabilir. Özellikle EPD programlarında doğru ve güncel PCR'nin kullanılması karşılaştırılabilirlik ve doğrulanabilirlik açısından kritiktir.
18) Gıda ürünlerinde nelere dikkat edilir?
Gıda ürünlerinde tarımsal girdiler, arazi kullanımıyla ilişkili veriler, gübre kaynaklı N₂O, hayvancılıkta metan, proses enerjisi, soğuk zincir, ambalaj, gıda kaybı ve yaşam sonu senaryoları önemli olabilir. Hangi süreçlerin baskın olduğu ürüne ve sistem sınırına göre belirlenmelidir.
19) Kimyasal/plastik ürünlerde nasıl hesaplanır?
Kimyasal ve plastik ürünlerde hammadde üretimi, enerji ve buhar tüketimi, proses verimi, yan ürünler, geri dönüştürülmüş içerik, yardımcı maddeler ve tahsis yöntemi sonuçları önemli ölçüde etkileyebilir. Çok çıktılı proseslerde tahsis veya sistem genişletme yaklaşımı açıkça gerekçelendirilmelidir.
20) Hizmetler için de uygulanır mı?
Evet. ISO 14067'de ürün kavramı hizmetleri de kapsayabilir. Hizmet CFP'sinde kullanılan enerji, BT altyapısı, ulaşım, satın alınan hizmetler ve diğer ilgili girdiler tanımlanan fonksiyonel birim ve sistem sınırı içinde modellenir.
21) Azaltım planı nasıl hazırlanır?
Önce hotspot analiziyle toplam sonuca en fazla katkı yapan yaşam döngüsü aşamaları ve süreçler belirlenir. Ardından enerji verimliliği, malzeme değişikliği, tedarikçi seçimi, lojistik, tasarım, ambalaj ve yaşam sonu gibi alanlarda azaltım seçenekleri teknik uygulanabilirlik ve veri kalitesiyle birlikte değerlendirilir; ilerleme aynı metodolojik temelde yeniden hesaplanır.
22) Karbon nötrlük/ofset ilişkisi nedir?
ISO 14067 ürünün brüt karbon ayak izinin nicelendirilmesine odaklanır; karbon ofsetleme standardın kapsamı dışındadır. Bir azaltım veya nötrlük iddiası yapılacaksa brüt CFP sonucu, gerçek azaltımlar ve varsa karbon kredileri birbirinden açıkça ayrılmalı ve iddianın tabi olduğu güncel program, sözleşme ve çevresel beyan kuralları ayrıca uygulanmalıdır.
23) Doğrulamada hangi standartlar kullanılır?
ISO 14064-3:2019 ürün sera gazı beyanlarının doğrulanması veya geçerli kılınması için kullanılabilir. Doğrulama kuruluşları açısından ISO 14065:2020, ISO/IEC 17029:2019'un çevresel bilgiye yönelik sektörel uygulamasıdır. Akreditasyon gerekliliği, ilgili programın, müşteri şartının veya mevzuatın hükümlerine bağlıdır; akredite doğrulama istenen durumlarda kuruluşun ilgili kapsamda akredite olması gerekir.
24) Belirsizlik ve duyarlılık analizi nasıl gösterilir?
Veri kalitesi ve model varsayımlarının sonuç üzerindeki etkisi; senaryo analizi, parametre aralıkları, alternatif veri setleri veya uygun olduğunda istatistiksel yöntemlerle değerlendirilebilir. Duyarlılık analizi özellikle önemli varsayımlar, tahsis seçimleri ve veri boşluklarının sonuç üzerindeki etkisini görünür kılmalıdır.
25) Çok tedarikçili zincirlerde nasıl yönetilir?
Tedarikçiler için standart veri talep şablonları, veri sahipliği ve kalite kriterleri oluşturulur. Birincil tedarikçi verisinin bulunmadığı alanlarda uygun ikincil veriler geçici olarak kullanılabilir; ancak veri boşlukları, vekil veri seçimi ve güncelleme planı raporda açıkça izlenebilir olmalıdır.
26) Proje süresi ve maliyeti neye bağlıdır?
Süre ve maliyet; ürün ağacının karmaşıklığına, tesis ve tedarikçi sayısına, veri erişimine, sistem sınırına, PCR veya müşteri gerekliliklerine, kullanılacak veri tabanlarına ve bağımsız doğrulama ihtiyacına bağlıdır. Bu nedenle sağlıklı teklif, kısa bir kapsam ve veri olgunluğu değerlendirmesinden sonra oluşturulmalıdır.
27) Sonuçlar nasıl yayımlanır; etiket/iddia yapılır mı?
ISO 14067, CFP'nin nicelendirilmesi ve raporlanmasına ilişkin gereklilikleri tanımlar; CFP veya kısmi CFP bilgisinin dış iletişimi standardın kapsamı dışındadır. Kamuya açık ürün iddiası, etiket veya pazarlama iletişimi yapılacaksa uygulanabilir program kuralları, sözleşmeler ve çevresel beyan standartları ayrıca değerlendirilmelidir. Temmuz 2026 itibarıyla öz beyana dayalı çevresel iddialar için ISO 14021:2026 da güncel referanslardan biridir.
28) Yaygın hatalar nelerdir?
Yanlış veya belirsiz fonksiyonel birim, gerekçesiz sistem sınırı, güncel olmayan veya temsil gücü düşük veriler, tutarsız tahsis, eksik ambalaj ve lojistik süreçleri, yaşam sonunun hatalı modellenmesi ve varsayımların belgelenmemesi yaygın hatalardır. Hesaplama dosyası ile teknik rapor arasında izlenebilirlik kurulmalıdır.
29) Başlangıç kontrol listesi neleri içerir?
Başlangıçta ürün ağacı veya BOM, proses akışları, üretim miktarı, enerji ve yakıt verileri, hammadde ve yardımcı malzeme miktarları, ambalaj, lojistik, atık ve yaşam sonu bilgileri, tedarikçi listeleri, mevcut EPD veya LCI verileri, veri dönemi ve sorumlular belirlenmelidir. Sistem sınırı ve fonksiyonel birim veri toplamadan önce onaylanmalıdır.
30) Danışman nasıl seçilir?
Danışmanın ISO 14067 ve LCA metodolojisine hâkimiyeti, ilgili sektör deneyimi, veri ve tahsis yaklaşımını şeffaf biçimde açıklayabilmesi, kullanılan LCI veri kaynaklarını yönetebilmesi ve doğrulama veya EPD sürecine hazırlık tecrübesi değerlendirilmelidir. Danışmanlık ile bağımsız doğrulama rollerinin tarafsızlık gereklilikleri açısından ayrıştırılması da önemlidir.

EUROPECARBON Ürün Karbon Ayak İzi Danışmanlık Hizmetleri

  • ISO 14067:2018 uyumlu ürün karbon ayak izi hesaplama ve teknik raporlama
  • ISO 14040 / ISO 14044 temelli yaşam döngüsü modelleme desteği
  • Cradle-to-gate, cradle-to-grave veya amaca uygun kısmi CFP sistem sınırı tasarımı
  • ISO 14064-3:2019 doğrulamasına hazırlık için veri ve kanıt dosyası oluşturma
  • EPD / ISO 14025:2026 ve uygulanabilir PCR süreçlerine veri entegrasyon desteği
  • Yapı ürünlerinde uygulanabilir olduğunda EN 15804 / ISO 21930 bağlantılı EPD hazırlığına destek
  • CBAM mevzuatına göre gerçek gömülü emisyon verisi hazırlanmasına veri altyapısı desteği
  • EcoVadis çevre ve karbon yönetimi çalışmaları için ürün karbon verisi desteği
  • Hotspot analizi ve ürün bazlı emisyon azaltım yol haritası

Resmî Kaynaklar ve Güncel Teknik Referanslar

Ürün Karbon Ayak İzi Danışmanlığı Alın — Ücretsiz Değerlendirme