Deri Sektörü Su Verimliliği Belgesi:
NACE 15 Mavi ve Yeşil Belge Danışmanlığı
Bir deri tesisinin yükümlülüğü yalnızca NACE 15 başlığına bakılarak belirlenmez. Fiilî faaliyet güncel Endüstriyel Su Verimliliği Sistem Kurulumu Kılavuzu Ek-1'de “YÜKÜMLÜ” olmalı ve tesiste 49'dan fazla çalışan bulunmalıdır. Europecarbon, kapsam kontrolünden başvuru dosyasına kadar ticari danışmanlık sunar; belge kararı yetkili idareye aittir.
NACE 15 Tesisiniz Kapsamda mı?
1. Faaliyeti doğrulayın
Vergi levhasındaki ana kod yerine tesiste fiilen yürütülen alt faaliyet güncel Kılavuz Ek-1'de kontrol edilir.
2. Çalışan eşiğini kontrol edin
Endüstriyel işletme için çalışan sayısının 49'dan fazla olması gerekir. OSB konumu bu eşiği işletme açısından kaldırmaz.
3. Tesis bazında başvurun
Farklı lokasyonlardaki üretim tesisleri ve proses sınırları ayrı değerlendirilir.
NACE 15.11, 15.12 ve 15.20 Arasındaki Fark
NACE 15 aynı başlık altında farklı üretim yapıları içerir; su dengesi ve belge kapsamı fiilî alt faaliyet üzerinden kurulmalıdır.
| Alt faaliyet | Tipik üretim yapısı | Su verimliliği değerlendirmesi |
|---|---|---|
| 15.11 | Tabaklama, deri ve kürkün işlenmesi veya boyanması; ıslak kimyasal prosesler bulunabilir. | Proses bazlı su dengesi, flotte, yıkama, kimyasal akımlar ve atıksu karakterizasyonu öne çıkar. |
| 15.12 | Saraciye, çanta, eyer ve benzeri ürünlerin imalatı. | Kesim, yapıştırma, yüzey işlemi ve yardımcı kullanımlar tesisteki gerçek akışa göre incelenir. |
| 15.20 | Ayakkabı ve ilgili ürünlerin imalatı. | Ürün ve proses çeşitliliğine göre temizlik, yüzey işlemleri, yardımcı tesisler ve çalışan kullanımları ayrıştırılır. |
Bu tablo kapsam kararı vermez. Fiilî alt faaliyet, güncel Endüstriyel Kılavuz Ek-1 statüsü ve 49'dan fazla çalışan şartıyla birlikte kontrol edilir.
Tabakhanelerde Su Kullanımı, WUR ve LWG Uyumu
Tabakhanelerde su; yıkama, kimyasal taşıma ve reaksiyon ortamı olarak kullanılır. Tüketim; ham madde, ürün, reçete, dolap ve proses sınırına göre değişir.
NACE 15 deri sektörü Su Verimliliği Belgesi kapsamı, güncel Endüstriyel Su Verimliliği Sistem Kurulumu Kılavuzu Ek-1 ve çalışan sayısı birlikte incelenerek belirlenir. Mavi Belge aşamasında su verileri ölçümle veya kabul gören mühendislik hesaplarıyla oluşturulabilir; Yeşil Belge öncesinde düzenli sayaçlı ölçüm altyapısına geçiş planlanır.
LWG Denetimleri ve Bakanlık Yönetmeliği İlişkisi
LWG değerlendirmesi ile Bakanlık Su Verimliliği Belgesi farklı amaç, kapsam ve karar mekanizmalarına sahiptir. Su dengesi, tüketim kayıtları ve iyileştirme projeleri ortak veri olarak kullanılabilir; ancak biri diğerinin yerine geçmez ve LWG puanı veya madalyası garanti edilemez. Güncel LWG standardı ayrıca kendi geçiş takvimine göre takip edilmelidir.
- Islak Daire Yönetimi: Islatma, kireçlik, kıl giderme, sama ve yıkama tüketimleri ayrı izlenir; kesikli yıkama ve reçete optimizasyonu tesis denemeleriyle doğrulanır.
- Akım Ayrımı: Kromlu ve sülfürlü akımlar karakterizasyon sonuçlarına göre ayrılabilir. Geri kazanım ve yeniden kullanım; su kalitesi, kullanım amacı, ürün kalitesi, iş güvenliği ve çevre mevzuatıyla doğrulanır.
- Flotte Optimizasyonu: Flotte oranı, dolap geometrisi ve kimyasal dozaj birlikte ele alınır; kaliteyi etkileyen değişiklikler pilot çalışma ve proses validasyonuyla uygulanır.
Su kullanım oranı nasıl hesaplanır?
WUR (m³/ton) = Toplam proses suyu kullanımı (m³) / İşlenen ham deri miktarı (ton)
Karşılaştırma aynı ürün grubu ve benzer proses sınırlarıyla yapılır; dönem, ham deri durumu ve hariç tutulan kullanımlar kayıt altına alınır.
Yeşil Belge İçin %10 Geleneksel Olmayan Su Nasıl Hesaplanır?
Geleneksel olmayan su oranı (%) = Geleneksel olmayan kaynaklardan kullanılan su / Toplam su kullanımı × 100
Sistem içinde arıtılmadan devridaim ettirilen proses suyu otomatik olarak geleneksel olmayan kaynak kabul edilmez. Kaynak tanımı, kalite, kullanım amacı ve hesap sınırı güncel kılavuza göre doğrulanır.
Tabakhanelerde Su Nerede ve Nasıl Tasarruf Edilir?
Tesis su dengesi ve sektörel BAT/MET kaynakları üzerinden değerlendirilebilecek başlıca iyileştirme alanları şunlardır:
Kesikli yıkama ve reçete optimizasyonu değerlendirilebilir. Kireçlik akımlarının yeniden kullanımı; sülfür, pH, organik yük, ürün kalitesi ve iş güvenliği uygunluğu doğrulandığında ele alınır.
Baz Tüketim + Reçete OptimizasyonuFlotte optimizasyonu, pilot çalışma ve proses validasyonu uygun olduğunda su ve kimyasal kullanımını azaltabilir. Kromlu akımların ayrılması ve krom geri kazanımı; konsantrasyon, safsızlık, kalite hedefi ve teknik-ekonomik fizibiliteye göre değerlendirilir.
Akım Ayrımı + FizibiliteRetenaj ve boya yıkamalarında durulama sonlandırması; tanımlanmış proses parametreleri, iletkenlik veya pH trendi ve ürün kalite validasyonuyla optimize edilebilir.
Kontrollü Yıkama + ValidasyonRO veya başka arıtma teknolojileri; atıksu karakterizasyonu, kullanım amacı, su kalitesi ve ekonomik fizibiliteye göre seçilir. Yeniden kullanım hijyen, ürün kalitesi ve mevzuat açısından doğrulanır.
Kalite + Amaç + FizibiliteYüksek basınçlı ve düşük hacimli ekipmanlar değerlendirilebilir. Arıtılmış atıksu veya yağmur suyu; hedef su kalitesi, çalışan maruziyeti, kimyasal risk ve mevzuat uygunluğu doğrulandığında kullanılabilir.
Alternatif Kaynak UygunluğuMavi Belge için veriler ölçüm veya kabul gören mühendislik tahminleriyle hazırlanabilir. Yeşil Belge öncesinde ana kaynaklar ve önemli kullanım noktaları için düzenli ölçüm-kayıt altyapısı oluşturulur.
Ölçüm + Veri KalitesiKromlu ve Sülfürlü Akımlar Nasıl Değerlendirilir?
Akım ayrımı otomatik geri kullanım anlamına gelmez. Her akım, hedef kullanım ve riskleriyle birlikte tesis özelinde değerlendirilir.
| Akım | Kontrol edilecek değişkenler | Karar ölçütü |
|---|---|---|
| Kromlu akımlar | Krom konsantrasyonu, safsızlıklar, pH, hacim, reçete ve ürün kalite hedefi. | Akım ayrımı ve geri kazanım ancak yeniden kullanım kalitesi, çevresel uygunluk ve teknik-ekonomik fizibilite sağlanırsa uygulanır. |
| Sülfürlü/kireçlik akımları | Sülfür, pH, organik yük, askıda katı madde, koku, iş güvenliği ve hedef proses gereksinimi. | Arıtma veya yeniden kullanım seçeneği; çalışan maruziyeti, proses güvenliği ve ürün kalitesi doğrulandığında değerlendirilir. |
| Arıtılmış atıksu ve yağmur suyu | Kaynak kalitesi, değişkenlik, depolama, hedef kullanım, temas ve mevzuat şartları. | Kullanım noktası için tanımlanan kalite kriterleri ve risk kontrolleri sağlanmalıdır. |
Teknik seçenekler, AB deri tabaklama BAT/BREF kaynağı, tesis karakterizasyonu ve yürürlükteki çevre/İSG şartları birlikte dikkate alınarak seçilir.
Tabakhane Sayaçlandırma Matrisi Örneği
Aşağıdaki matris zorunlu nokta listesi değildir; tesis su dengesi ve önemli kullanım alanlarına göre ölçüm planı oluşturmak için örnektir.
| Ölçüm seviyesi | Temsili nokta | İzlenen veri | Karar amacı |
|---|---|---|---|
| Kaynak | şebeke, kuyu, geri kazanılmış su ve yağmur suyu girişleri | m³/dönem, kaynak türü, veri zamanı | Toplam su dengesi ve geleneksel olmayan su oranı |
| Beamhouse | Islatma, kireçlik, kıl giderme ve yıkama grupları | m³/parti veya m³/ton ham deri | Reçete ve yıkama optimizasyonu |
| Tabaklama | Pikle ve krom tabaklama dolap grupları | Su hacmi, parti, üretim ve ilgili proses parametreleri | Flotte ve akım ayrımı değerlendirmesi |
| Post-tanning | Retenaj, boya, yağlama ve durulamalar | m³/parti, süre, pH/iletkenlik trendi | Durulama sonlandırma validasyonu |
| Yardımcı kullanımlar | Kazan, soğutma, temizlik ve sosyal kullanımlar | m³/dönem | Proses dışı tüketimin ayrıştırılması |
| Çıkış | Akım bazlı toplama ve toplam atıksu çıkışı | Debi, kalite ve zaman | Su dengesi kapanışı ve geri kazanım fizibilitesi |
Mavi Belge aşamasında ölçüm veya kabul gören mühendislik tahminleri kullanılabilir. Yeşil Belge öncesindeki düzenli ölçüm altyapısı, güncel kılavuz ve tesisin önemli su kullanımları esas alınarak tasarlanır.
Hangi Deri NACE Kodları Kontrol Edilmelidir?
Aşağıdaki kodlar ön sınıflandırma içindir. Kesin statü, fiilî alt faaliyetin güncel Endüstriyel Kılavuz Ek-1'deki karşılığı ve çalışan sayısıyla doğrulanır.
| NACE Kodu | Faaliyet Sektörü ve Tesis Tipi | Yükümlülük Durumu |
|---|---|---|
| 15.11 | Deri tabaklama ve işleme: Tabakhaneler ile kürkün işlenmesi ve boyanmasına ilişkin alt faaliyetler. | Güncel Ek-1'den teyit |
| 15.12 | Saraciye imalatı: Bavul, çanta, eyer, koşum takımı ve benzeri ürünlerin üretimi. | Güncel Ek-1'den teyit |
| 15.20 | Ayakkabı imalatı: Ayakkabı, bot ve ilgili ürünlerin fiziksel üretim faaliyetleri. | Güncel Ek-1'den teyit |
| 14.11 | Deri giyim eşyası imalatı: Deri konfeksiyon üretimine ilişkin alt faaliyetler. | Güncel Ek-1'den teyit |
OSB konumu çalışan eşiğini kaldırır mı?
Hayır. OSB, Endüstri Bölgesi veya Serbest Bölge yönetiminin kendi yükümlülüğü olabilir; bölgede faaliyet gösteren işletme için güncel Ek-1 statüsü ve 49'dan fazla çalışan şartı ayrıca kontrol edilir.
Mavi Belge, Yeşil Belge ve LWG Arasındaki Fark
| Kriter | Mavi Belge | Yeşil Belge | LWG değerlendirmesi |
|---|---|---|---|
| Amaç | Mevcut durumun, hedeflerin ve beş yıllık planların oluşturulması. | Planların uygulanması ve ileri seviye kriterlerin karşılanması. | Deri üreticisinin çevresel performansının LWG standardına göre bağımsız değerlendirilmesi. |
| Yeşil Belge kriterleri | Mavi Belge aşamasında mevcut durum, hedefler ve beş yıllık planlar oluşturulur. Hedefler, Yeşil Belge kriterlerine ulaşmayı destekleyecek şekilde belirlenir. | Endüstriyel tesislerde toplam su kullanımının %10'unun geleneksel olmayan kaynaklardan sağlanması ve NACE koduna uygun resmî su verimliliği rehber tekniklerinin uygulanması gerekir. | Kamu belgesi kriteri değildir ve Mavi/Yeşil Belgenin yerine geçmez. |
| TS ISO 46001 | Mavi Belge başvurusunun otomatik ön koşulu değildir. | TS ISO 46001 belgesi ilk Yeşil Belge başvurusunda aranmaz; Yeşil Belge yenileme başvurusunda zorunludur. | LWG sonucunun otomatik ön koşulu veya garantisi değildir. |
| Ortak veri alanları | Su dengesi, kaynaklar, üretim verisi, hedefler ve planlar. | Ölçüm kayıtları, uygulama kanıtları ve geleneksel olmayan su verileri. | Güncel standardın kapsamına uygunsa su kullanımı, atıksu ve iyileştirme kayıtları yeniden kullanılabilir. |
| Ölçüm | Ölçüm veya kabul gören mühendislik tahminleri kullanılabilir. | Sayaçlarla düzenli ölçüm ve kayıt altyapısı gerekir. | İstenen veri ve kanıtlar uygulanacak LWG standardı ve denetim kapsamına göre doğrulanır. |
Kriterlerin uygulama ayrıntıları için güncel Endüstriyel Su Verimliliği Sistem Kurulumu Kılavuzu kontrol edilmelidir. LWG ayrı bir özel sektör değerlendirmesidir; ortak veriler kullanılabilse de kamu belgesinin yerine geçmez.
Deri Fabrikaları İçin Yasal Son Tarihler ve Şartlar
Çalışan eşiği tek başına yeterli değildir; fiilî faaliyetin güncel Kılavuz Ek-1'de “YÜKÜMLÜ” olması şartıyla birlikte aranır.
OSB yönetiminin yükümlülüğü işletmenin çalışan eşiğini kaldırmaz. İşletmenin kapsamı ayrıca değerlendirilir.
Alıcı, LWG veya ZDHC gereklilikleri sözleşmeye göre değişebilir. Kamu belgesi, özel denetim sonucu veya puanını garanti etmez.
Yönetmelik yürürlük tarihinde yükümlü olan endüstriyel tesisler için Mavi Belge başvuru tarihidir. Kapsam ve geçiş hükmü tesis özelinde teyit edilir.
Yasal Süre DaralıyorMavi Belgeden sonra en geç beş yıl içinde Yeşil Belge başvurusu yapılır; daha erken başvuru mümkündür. Takvim Mavi Belge tarihine göre hesaplanır.
Yatırım SüreciYeşil Belge yenileme başvurusunda geçerli TS ISO 46001 belgesi aranır. Kuruluş standarda göre belgelendirilir; akreditasyon belgelendirme kuruluşuyla ilgilidir.
Sistematik YönetimBaşvuru İçin Hazırlanacak Belgeler ve Veriler
Başvuru nereden yapılır?
Belge başvuruları yalnızca Su Verimliliği Bilgi Sistemi (SVBS) üzerinden dijital olarak alınır. Elden, posta, faks veya e-posta yoluyla gönderilen yeni başvurular değerlendirmeye alınmaz. Ekran adımları için sistemdeki teknik yardım kılavuzları izlenmelidir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Su Verimliliği Yönetmeliği SSS, Soru 3 ve Soru 9.
Kapsam kayıtları
Tesis adresi, fiilî faaliyet, güncel NACE alt kodu, çalışan sayısı ve varsa çevre izinleri.
Su ve üretim verileri
Kaynak bazlı su tüketimi, üretim miktarı, dönemler, sayaç kayıtları ve mühendislik tahminlerinin dayanakları.
Sistem dokümanları
Su dengesi, proses akışları, risk ve fırsatlar, hedefler, beş yıllık eylem planı ve sorumluluklar.
Uygulama kanıtları
Eğitim, izleme, bakım, iyileştirme, alternatif su kaynağı kalitesi ve kullanım amacı doğrulamaları.
Tabakhaneler İçin 4 Adımlı Kurulum Süreci
Teknik ekibimiz, proses koşullarını ve kalite kriterlerini dikkate alarak başvuru hazırlığını dört aşamada yürütür.
Su akışları ve üretim sınırları belirlenir. Sonuçlar aynı ürün grubu ve benzer proses sınırlarıyla karşılaştırılır; güncel ve uyumlu LWG verileri yeniden kullanılabilir.
Mevcut ölçüm noktaları ve veri kalitesi incelenir. Mavi Belge için uygun hesap yöntemi, Yeşil Belge öncesi sayaçlandırma ve kayıt yol haritası hazırlanır.
Hedefler, sorumlular, bütçe ve terminler dokümante edilir; başvuru dosyası hazırlanır. İnceleme ve belge kararı yetkili idare tarafından verilir.
Uygun rehber teknikleri, %10 geleneksel olmayan su kriteri ve ölçüm sistemi doğrulanır. TS ISO 46001 yenileme takvimine göre planlanır.
Deri Tesislerinde Sık Yapılan Başvuru Hataları
Ana NACE koduyla karar vermek
Fiilî alt faaliyet ve güncel Ek-1 satırı doğrulanmadan “zorunlu” veya “kapsam dışı” sonucu verilmemelidir.
OSB istisnası varsaymak
OSB konumu işletmenin 49'dan fazla çalışan şartını otomatik kaldırmaz.
Her devridaimi %10'a eklemek
Arıtılmamış iç devridaim otomatik olarak geleneksel olmayan su sayılmaz; hesap sınırı kılavuzla doğrulanır.
LWG ile kamu belgesini eşitlemek
Sistemler ayrı değerlendirilir; ortak veriler belge veya puan garantisi oluşturmaz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Deri işleme tesislerinin su verimliliği yükümlülükleri hakkında doğrulanabilir yanıtlar.
Fabrikanız İçin
Yasal Yükümlülük Analizi
Tesisinizin fiilî faaliyeti, çalışan sayısı, lokasyonu ve mevcut su verileri üzerinden ücretsiz ön kapsam değerlendirmesi yapalım.
- Güncel Ek-1 ve NACE alt faaliyet ön kontrolü
- Çalışan eşiği ve tesis bazlı takvim kontrolü
- Su dengesi ve ölçüm altyapısı boşluk analizi
- Mavi–Yeşil Belge yol haritası
Sürdürülebilirlik Yolculuğunuz
Diğer Sektörler İçin Su Verimliliği Danışmanlığı
Su Verimliliği Yönetmeliği Ek-2 kapsamındaki diğer ana endüstri dalları için hazırladığımız özel Mavi/Yeşil belge rehberlerine aşağıdan ulaşabilirsiniz:
Yayın ve Teknik İnceleme Bilgisi
Kurumsal yazar: Europecarbon
Yayın tarihi: 26 Temmuz 2026 · Son güncelleme: 26 Temmuz 2026
Bu sayfa NACE 15 tesisleri için genel bilgilendirme ve Europecarbon'un ticari danışmanlık hizmet açıklamasıdır. Tesisin kapsamı, başvurunun kabulü ve belge kararı yetkili idareye aittir. Mevzuat ve kılavuz güncellemeleri başvuru tarihinde yeniden kontrol edilmelidir.