Mavi Belge
AVM Yönetmeliği kapsamındaki AVM’ler için zorunlu seviyedir.
Kentsel Su Verimliliği · Bina ve Yerleşkeler · AVM Ortak Yönetimleri
AVM’ler İçin Mavi Su Verimliliği Belgesi: Kapsam, Şartlar ve Başvuru
Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelik kapsamındaki nitelikleri taşıyan AVM’lerin ortak yönetimleri, su verimliliği sistemini kurmak ve Mavi Su Verimliliği Belgesi başvurusu yapmakla yükümlüdür. Mevcut AVM’ler için Yönetmeliğin Ek‑1’inde tanınan 21 aylık sürenin takvim karşılığı 27 Eylül 2026’dır. Bakanlığın güncel sektör/kategori/sınıf tablosunda AVM’ler için ayrı bir Yeşil veya Turkuaz Belge yükümlülüğü ya da gönüllü kategorisi tanımlanmamıştır. Bakanlık SSS, Soru 1, 11 ve 29; Bina ve Yerleşkeler Başvuru Kılavuzu.
Önemli: Belge düzenleme kararı Tarım ve Orman Bakanlığına aittir. EUROPECARBON ticari danışmanlık hizmeti sunar; danışmanlık hizmeti Mavi Belgenin verileceği yönünde garanti oluşturmaz.
AVM’ler İçin Mavi Belge Zorunlu mu?
Evet, ancak yalnızca resmî AVM tanımındaki bütün nitelikleri taşıyan alışveriş merkezleri için. Bu AVM’lerin ortak yönetimi su verimliliği sistemini kurar ve Mavi Belge başvurusu yapar. Bakanlığın güncel sektör/kategori/sınıf tablosunda AVM’ler için ayrı bir Yeşil veya Turkuaz Belge yükümlülüğü ya da gönüllü kategorisi tanımlanmamıştır. Bakanlık SSS, Soru 11 (sınıflandırma tablosu) ve Soru 29; Başvuru Kılavuzu, s. 13–15.
Yeşil Belge
Bakanlığın güncel sınıflandırma tablosunda AVM’ler için tanımlanmış bir Yeşil Belge yükümlülüğü ya da kategorisi yer almaz.
Turkuaz Belge
Bakanlığın güncel sınıflandırma tablosunda AVM’ler için tanımlanmış bir Turkuaz Belge kategorisi yer almaz.
AVM’niz Yönetmelik Kapsamında mı?
Bir yapının ticari olarak “AVM” diye anılması tek başına yeterli değildir. Yapı veya alan bütünlüğü, en az 5.000 m² satış alanı, işyeri/büyük mağaza kombinasyonu, mevzuattaki ortak kullanım alanları ve merkezi yönetim koşulları birlikte değerlendirilir. Başvuru, koşulları sağlayan AVM’nin ortak yönetimi tarafından tesis/yer bazında yürütülür. Bakanlık SSS, Soru 12 ve 29.
| Kriter | Aranan koşul | AVM’nin durumu | Kanıt/doküman |
|---|---|---|---|
| Fiziksel bütünlük | Bir yapı veya alan bütünlüğü içinde yapılar topluluğu | AVM yönetimi doldurur | Vaziyet planı, tapu/kira ve yapı kayıtları |
| Satış alanı | En az 5.000 m² satış alanı | AVM yönetimi doldurur | Onaylı alan dökümü veya resmî proje |
| İşyeri yapısı | En az biri büyük mağaza olmak üzere en az 10 işyeri; büyük mağaza yoksa en az 30 işyeri | AVM yönetimi doldurur | Güncel mağaza listesi ve alanları |
| Ortak alanlar | AVM Yönetmeliğinde belirtilen ortak kullanım alanları | AVM yönetimi doldurur | Kat planları ve alan listesi |
| Yönetim | Merkezi yönetim | AVM yönetimi doldurur | Yönetim sözleşmesi/kararı ve yetki belgeleri |
Profesyonel yorum: “Toplam kiralanabilir alan” ile mevzuattaki “satış alanı” aynı kavram kabul edilmemelidir.
Mavi Belge Nedir?
Mavi Su Verimliliği Belgesi, Yönetmeliğin Ek‑3’ündeki temel kriterleri sağlayarak su verimliliği sistemini kuran başvuru sahipleri için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen belgedir. Sistem; personel görevlendirme, mevcut durum, hedef, plan, eğitim, su verimli ekipman ve bilgilendirme adımlarını birlikte kapsar. Bina ve Yerleşkeler Başvuru Kılavuzu, s. 11–12.
Mavi Belge yalnızca sayaç taktırılması ya da tüketim tablosu hazırlanması değildir; ölçülebilir hedefler ve beş yıllık planla izlenen bir yönetim sistemidir.
Mavi Belgenin 7 Temel Kriteri
AVM başvurusunda yedi temel kriter birlikte karşılanır. Kriterler, AVM ortak yönetimi içinde işleyen ve izlenebilir bir su verimliliği sisteminin kurulduğunu göstermeye yöneliktir. Resmî liste Yönetmeliğin Ek‑3’ünde ve Bakanlık kılavuzundadır. Su Verimliliği Yönetmeliği.
| No | Kriter | AVM’de kanıt örneği |
|---|---|---|
| 1 | Yeterli sayıda personel görevlendirilmesi | Yetkilendirme ve ekip görevleri |
| 2 | Mevcut durumun belirlenmesi | Su kaynakları, tüketim ve kullanım noktaları |
| 3 | Hedeflerin belirlenmesi | Ölçülebilir beş yıllık hedefler |
| 4 | Hedeflere ulaşılması için planlama | Eylem, sorumlu, süre ve kaynak planı |
| 5 | Eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesi | Eğitim içeriği ve katılım kayıtları |
| 6 | Bireysel kullanıma yönelik su verimli ekipman | Musluk ve rezervuar envanteri |
| 7 | Bilgilendirici yazılı ve görsel materyaller | Ortak alan materyalleri |
AVM’lerde İncelenen Su Kullanım Noktaları
Mevcut durum analizi, AVM’de fiilen bulunan su kaynaklarını, kullanım ve atıksu oluşum noktalarını kapsar. Aşağıdaki noktalar her AVM’de zorunlu olarak bulunmaz; varsa kapsam ve ölçüm planında değerlendirilir. Başvuru Kılavuzu, Mevcut Durum Analizi.
| Kullanım noktası | Toplanacak veri | Sorumlu birim | Ölçüm yöntemi |
|---|---|---|---|
| Ortak alan WC’leri | Tüketim ve ekipman envanteri | Teknik işletme | Alt sayaç; yoksa belgeli hesap |
| Food court/mutfaklar (varsa) | Kiracı tüketimi ve ekipman | Kiracı ilişkileri | Kiracı sayacı/fatura |
| Soğutma kuleleri (varsa) | Besleme, blöf ve çevrim | Mekanik tesisat | Besleme/blöf sayaçları |
| Peyzaj (varsa) | Alan, kaynak, program | Peyzaj/teknik | Hat sayacı ve kayıt |
| Temizlik | Yöntem, sıklık, hacim | Temizlik hizmetleri | Sayaç veya hacim×sıklık |
| Otopark yıkama (varsa) | Sıklık, kaynak, hacim | Tesis yönetimi | Hat sayacı/tank kaydı |
| Diğer teknik kullanımlar (varsa) | Arıtma, yangın testi, kaçak | Teknik işletme | Alt sayaç ve bakım kaydı |
Başvuru İçin Gerekli Bilgi ve Belgeler
AVM/iş merkezi/ticari plaza sınıfı için resmî set üç zorunlu belge grubu gösterir: yetki belgesi, eğitim ve farkındalık kanıtları ile imza yetkisi belgeleri. İzin belgeleri ve Turizm İşletme Belgesi bu sınıfın standart zorunlu evrakı değildir. Su Verimliliği Bilgi Sistemi (SVBS) ayrıca sistem kurulumuna ait verileri ister. Başvuru Kılavuzu, s. 12.
| Belge/veri | Kim hazırlar | Veri dönemi | SVBS kullanım amacı |
|---|---|---|---|
| Yetki belgesi | AVM ortak yönetimi | Güncel | Başvuru yetkisi |
| Eğitim/farkındalık belgeleri ve materyaller | Eğitim sorumlusu | Başvuru öncesi | 5. ve 7. kriter |
| İmza yetkisi belgesi/imza sirküleri | AVM ortak yönetimi | Geçerli | Temsil ve ilzam |
| Su kaynakları ve yıllık tüketim | Teknik/muhasebe | Önceki takvim yılı | Referans dönem |
| Kullanım ve atıksu noktaları | Teknik ve kiracılar | Önceki yıl/güncel | Su dengesi |
| Su verimli ekipman envanteri | Teknik işletme | Güncel | 6. kriter |
| Beş yıllık hedef ve plan | Su ekibi/üst yönetim | 5 yıllık | 3. ve 4. kriter |
Bakanlık gerekli gördüğünde ek bilgi/belge isteyebilir veya yerinde inceleme yapabilir.
Başvuru Takvimi ve Değerlendirme Süreleri
Yönetmelik 27 Aralık 2024’te yürürlüğe girdi. Ek‑1’de bina ve yerleşkeler için tanınan 21 aylık sürenin takvim karşılığı 27 Eylül 2026’dır. Bakanlığın güncel SSS açıklamasına göre bu süre içinde su verimliliği sistemi kurulmalı ve Yönetmeliğin Ek‑3 kriterleri sağlanarak Mavi Su Verimliliği Belgesi başvurusu yapılmalıdır. Başvurular yalnız SVBS’den yapılır. Yönetmelik Ek‑1; Bakanlık SSS, Soru 1; SVBS.
27 Aralık 2024
Yayım ve yürürlük.
21 ay / 27 Eylül 2026
Su verimliliği sistemini kurma ve Mavi Belge başvurusu yapma süresinin takvim karşılığı.
60 gün
İlk Bakanlık değerlendirmesi.
Eksiklikte 60 + 60 gün
60 günde tamamlama; yüklemeden sonra 60 günde yeniden değerlendirme.
5 yıl / üç ay (yaklaşık 90 gün) önce
Belge geçerliliği ve yenileme başvuru zamanı.
EUROPECARBON Danışmanlık Süreci
EUROPECARBON’un ticari danışmanlığı; kapsam kontrolü, veri/ölçüm incelemesi, yedi kriter dokümantasyonu, AVM içi koordinasyon ve SVBS desteğinden oluşur. EUROPECARBON hazırlık sağlar; belge kararı Bakanlığa aittir.
1. Kapsam teyidi
Beş koşul ve tesis/yer sınırı doğrulanır.
2. Mevcut durum ve su haritası
Kaynaklar, tüketim, atıksu ve ölçüm noktaları değerlendirilir.
3. Boşluk kapatma
Yedi kriterdeki eksikler planlanır.
4. Hedef ve beş yıllık plan
Gösterge, eylem, sorumlu, süre ve kaynaklar tanımlanır.
5. SVBS hazırlığı ve takip
Onaylı veriler hazırlanır; bildirimler takip edilir.
| EUROPECARBON | AVM ortak yönetimi | Kiracılar | Bakanlık |
|---|---|---|---|
| Analiz, dokümantasyon ve başvuru desteği | Sistemi kurar, veriyi onaylar, tesis/yer başvurusunu yürütür | İlgili sayaç, fatura ve kullanım verisini sağlar | Değerlendirir, ek kanıt/inceleme isteyebilir, karar verir |
Danışmanlık Süreci Ne Kadar Sürer?
Süre; AVM’nin büyüklüğüne, sayaç/veri altyapısının olgunluğuna ve kiracı verilerinin toplanma hızına göre değişir. Aşağıdaki aralıklar tipik proje planlaması içindir; taahhüt değildir.
| Durum | Tipik süre | Süreyi belirleyen ana etken |
|---|---|---|
| Sayaç ve tüketim verisi hazır, ekip görevlendirilmiş | 4–6 hafta | Dokümantasyon ve SVBS hazırlığı |
| Veri kısmen mevcut, kiracı verileri toplanacak | 6–10 hafta | Kiracı koordinasyonu ve su dengesi kurulumu |
| Ölçüm altyapısı zayıf, alt sayaç planı gerekiyor | 10–16 hafta | Ölçüm planı, ekipman envanteri ve saha çalışması |
AVM’niz eşiğe yakınsa: karar adımları
Uygulamada en sık görülen kapsam karışıklıkları; “toplam kiralanabilir alan”ın satış alanı yerine kullanılması, vaziyet planında tek AVM görünen ancak fiilen ayrı yönetilen blokların birlikte sayılması ve depo/teknik hacimlerin satış alanına eklenmesidir.
| Satış alanı | Yapılacak | Kanıt |
|---|---|---|
| 5.500 m² üzeri | Diğer dört koşulu doğrulayıp başvuru hazırlığını başlatın | Onaylı alan dökümü |
| 4.500–5.500 m² | Satış alanını resmî proje üzerinden yeniden hesaplatın; ortak alan ve depo hacimlerini ayırın | Resmî proje, kat planları, mağaza listesi |
| 4.500 m² altı | Kapsam dışı değerlendirmesini yazılı kayda alın; mağaza/alan değişikliğinde tekrar kontrol edin | Alan dökümü ve yönetim kararı |
Başvuru Sonrası İzleme ve Yenileme
Mavi Belge beş yıl geçerlidir. Beyan edilen bilgiler yıllık güncellenir; hedef ve eylemler yıllık izlenir. AVM sınıfında belge yükseltme değil, Mavi Belgenin yenilenmesi esastır; yenileme, geçerlilik süresi dolmadan üç ay (yaklaşık 90 gün) önce yapılır (Yönetmelik Madde 9(2)). Bakanlık SSS, Soru 8; Başvuru Kılavuzu, Yenileme.
- Verileri yıllık güncelleyin.
- Hedef ve eylemleri yıllık izleyin.
- Önemli değişiklikleri Başvuru Kılavuzunda belirtilen süre içinde bildirin.
- Beş yıllık plan sonucunu raporlayın.
- Geçerlilik süresi dolmadan üç ay (yaklaşık 90 gün) önce yenilemeye başlayın.
Sık Sorulan Sorular
Yanıtlar Bakanlık SSS’si ve resmî kılavuz esas alınarak hazırlanmış; açık dayanak olmadan para cezası iddiası kurulmamıştır.
Her AVM Mavi Belge almak zorunda mı?
Hayır. Yalnızca resmî AVM tanımındaki yapı/alan bütünlüğü, en az 5.000 m² satış alanı, işyeri/büyük mağaza, ortak alan ve merkezi yönetim koşullarının tamamını taşıyan AVM’ler yükümlüdür.
5.000 m² satış alanı şartı nasıl değerlendirilir?
Eşik, AVM’nin “satış alanı” üzerinden değerlendirilir. Toplam kiralanabilir alan veya parsel alanı otomatik olarak satış alanı yerine kullanılmamalı; resmî proje ve alan dökümüyle teyit edilmelidir.
Başvuruyu AVM yönetimi mi mağazalar mı yapar?
Başvuruyu AVM’nin ortak yönetimi tesis/yer bazında yürütür. Mağazalar gerekli verileri ortak yönetime sağlar.
Kiracıların su verileri başvuruya dahil edilir mi?
Kiracı kullanımı AVM su dengesi içinde yer aldığı ölçüde ilgili veriler ortak yönetim tarafından temin edilir.
Sayaç bulunmayan alanlarda ne yapılır?
Kılavuz verilerin doğrulanabilir olmasını ister; her noktada ayrı sayaç şartı ilan etmez. Fatura, ekipman debisi, kullanım süresi ve hacim kayıtlarına dayalı belgeli hesap kullanılabilir. Veri güvenilirliğini artırmak amacıyla önemli kullanım noktalarında alt sayaç kurulması değerlendirilebilir.
AVM’ler Yeşil Belge almak zorunda mı?
Hayır. Bakanlığın güncel sektör/kategori/sınıf tablosunda AVM’ler yalnızca Mavi Belge yükümlüsü olarak yer alır; AVM sınıfı için ayrı bir Yeşil veya Turkuaz Belge yükümlülüğü ya da gönüllü kategorisi tanımlanmamıştır.
Mavi Belge alınmazsa ne olur?
Yönetmelik kapsamındaki yükümlülük yerine getirilmemiş olur. Bu sayfa açık resmî dayanak olmadan belirli para cezası iddia etmez. Uygun bulunmayan veya eksikleri tamamlanmayan başvuru olumsuz sonuçlandırılır; yükümlü bildirimden sonraki 90 gün içinde yeniden başvurur.
27 Eylül 2026’ya kadar başvuru yapamazsam ne olur?
Yönetmelik kapsamındaki başvuru yükümlülüğü süresinde yerine getirilmemiş olur. Bu sayfa açık resmî dayanak olmadan belirli bir para cezası tutarı belirtmez. Süre geçtikten sonra da başvuru hazırlığının tamamlanması ve Su Verimliliği Bilgi Sistemi (SVBS) üzerinden başvuru yapılması esastır; uygun bulunmayan veya eksikleri tamamlanmayan başvurularda yükümlü, bildirimden sonraki 90 gün içinde yeniden başvurur.
Başvuru kaç günde sonuçlanır?
İlk değerlendirme 60 gündür. Eksiklikte bilgi ve belgeler 60 günde tamamlanır; tamamlamadan sonra başvuru 60 gün içinde yeniden değerlendirilir.
Ücretsiz İlk Kapsam Değerlendirmesi
Ücretsiz ilk değerlendirme; AVM kapsam koşullarının ön kontrolünü, veri/ölçüm altyapısının kısa taramasını ve sonraki adımları içerir. Saha denetimi, teknik proje, tam başvuru dosyası veya belge garantisi içermez.
Belge düzenleme kararı Tarım ve Orman Bakanlığına aittir; EUROPECARBON danışmanlığı belge garantisi oluşturmaz.
Sonuç ve Sıradaki Adım
Resmî AVM tanımındaki beş koşulu birlikte taşıyan alışveriş merkezleri için Mavi Su Verimliliği Belgesi başvurusunun takvim karşılığı 27 Eylül 2026’dır. Süreç yalnızca bir başvuru formu değil; yedi kriterle kurulan, beş yıllık hedef ve planla izlenen bir su yönetim sistemidir. Bu nedenle ilk adım her zaman kapsam teyidi ve su verisinin doğrulanabilir hâle getirilmesidir.
Sıradaki adım: ücretsiz ilk kapsam değerlendirmesi ile satış alanı, işyeri sayısı ve ortak alan verilerinizi kontrol ettirin.
İlgili Sayfalar
AVM Mavi Belge sürecini ilgili su yönetimi çalışmalarıyla birlikte değerlendirin.
Resmî Kaynaklar
Düzenleyici açıklamalar 28 Ağustos 2026 tarihinde aşağıdaki resmî kaynaklardan kontrol edilmiştir.