Ana Metal ve Fabrikasyon Metal Ürünleri Su Verimliliği Belgesi: NACE 24 ve 25
NACE 24 ve 25 kapsamındaki bir metal tesisi için Mavi Belge yükümlülüğü yalnız sektör adına bakılarak belirlenmez. Güncel Kılavuz Ek-1 statüsü, 49'dan fazla çalışan şartı ve resmî NACE kaydıyla fiilî üretimin uyumu birlikte incelenir. EuropeCarbon, teknik analiz ve başvuru dosyası hazırlığında danışmanlık sunar; belge kararını Tarım ve Orman Bakanlığı verir.
Kısa cevap: NACE 24 veya 25 olmak tek başına yeterli mi?
Hayır. Ana metal veya metal işleme tesisinin belge yükümlülüğü için güncel Endüstriyel Su Verimliliği Sistem Kurulumu Kılavuzu Ek-1'de “yükümlü” statüsü, 49'dan fazla çalışan ve resmî NACE kaydıyla fiilî faaliyetin uyumu birlikte doğrulanır. OSB içinde bulunmak bu tesis bazlı testi kaldırmaz.
Güncel kapsamı Bakanlığın Endüstriyel Su Verimliliği Kılavuzları üzerinden doğrulayın.
Sürekli Döküm, Haddehane ve Yüzey İşlem Sularının Yönetimi
Ana metal sanayisinde su; soğutma, sürekli döküm, haddeleme, yüzey işlem, baca gazı arıtma ve cüruf yönetimi gibi farklı noktalarda kullanılır. Hangi hattın öncelikli olduğu, varsayılan sektör oranlarıyla değil tesisin su-atıksu kütle dengesi, üretim verileri, su kalitesi ve alt sayaç ölçümleriyle belirlenmelidir.
Resmî kapsam tespiti, tesisin güncel kılavuz Ek-1 statüsü ile çalışan sayısına göre yapılır. NACE 24 veya 25 kodu tek başına yükümlülük sonucu doğurmaz; resmî kayıt ile fiilî üretim de uyumlu olmalıdır. Başvuru ve değerlendirme esasları için Tarım ve Orman Bakanlığı Sıkça Sorulan Sorular sayfası esas alınmalıdır.
Soğutma Suyu Kayıpları ve Kapalı Çevrim (Closed Loop)
Yüksek fırın, elektrik ark ocağı ve sürekli döküm ekipmanlarında dolaylı veya doğrudan soğutma önemli bir kullanım alanı olabilir. Kapalı çevrim, kuru soğutucu, eşanjör veya kule optimizasyonu seçenekleri; proses sıcaklığı, su kimyası, ürün kalitesi, iş güvenliği ve teknik-ekonomik fizibiliteye göre değerlendirilmelidir.
- Sürekli döküm ve haddehane: Tufal ve yağ içerebilen akımlar; çöktürme, yağ ayırma, soğutma ve kullanım amacına uygun arıtma sonrasında kontrollü yeniden kullanım için değerlendirilebilir.
- Yüzey işlem, galvaniz ve asitleme: Durulama akımları karakterize edilmeli; kademeli durulama, akım ayırma, iletkenlik kontrollü besleme ve uygun arıtma seçenekleri birlikte değerlendirilmelidir. RO veya iyon değişimi evrensel bir yasal zorunluluk değildir.
- Su verme ve tavlama: Devre kapatma, ısı eşanjörü ve filtrasyon seçenekleri ürün kalitesi, proses güvenliği ve su kimyası uygun olduğunda tüketimi azaltabilir.
- Cüruf yönetimi: Islak granülasyon, yoğuşturma, kuru veya alternatif yöntemler ürün ve tesis şartlarına göre karşılaştırılmalıdır; tek bir çözüm bütün tesisler için zorunlu değildir.
Metal Fabrikalarında Su Nerede ve Nasıl Tasarruf Edilir?
EuropeCarbon'un sektörel rehberleri esas alan teknik danışmanlığında altı ana proses noktası incelenir. Her çözüm; tesisin su kalitesi, üretim rotası, ürün gereklilikleri, iş güvenliği ve teknik-ekonomik fizibilitesiyle birlikte değerlendirilir. Aşağıdaki kartlar sabit tasarruf oranı veya bütün tesislere uygulanacak zorunlu teknoloji listesi değildir.
Tufal ve yağ içerebilen akımlar; çöktürme, yağ ayırma, soğutma ve gerekli kalite kontrolü sonrasında uygun hatlarda yeniden kullanım için değerlendirilebilir.
Ölçüm + kalite kontrollü devridaimGalvaniz, eloksal veya kataforez hatlarında kademeli durulama, akım ayırma ve iletkenlik kontrollü besleme değerlendirilir; arıtma teknolojisi su karakterizasyonuna göre seçilir.
Kaynakta azaltma + uygun geri kullanımKapalı çevrim, kuru soğutucu, eşanjör ve kule optimizasyonu; ısıl yük, su kimyası, enerji etkisi, işletme güvenliği ve teknik fizibiliteye göre karşılaştırılır.
Buharlaşma ve blöfü azaltabilirGranülasyon, yoğuşturma, kuru veya alternatif soğutma seçenekleri; ürün niteliği, iş güvenliği, emisyonlar ve teknik-ekonomik fizibiliteyle birlikte incelenir.
Uygun yöntemde tüketimi azaltabilirSulu toz tutucularda resirkülasyon; emisyon performansı, pH, katı madde birikimi, korozyon, proses güvenliği ve teknik uygunluk sağlandığında değerlendirilebilir.
Uygunsa taze su ihtiyacını azaltabilirAna girişler ile önemli tüketim ve geri kullanım kolları su-atıksu kütle dengesi için ölçülür. Sayaç tipi ve konumu, hat koşulları ile ölçüm hedeflerine göre belirlenir.
Doğrulanabilir su dengesiNACE 24 ile NACE 25 Arasındaki Fark
NACE 24, ana metal sanayisini; NACE 25 ise makine ve teçhizat hariç fabrikasyon metal ürünleri imalatını tanımlar. Bu nedenle iki bölüm aynı sektör adı değildir. Tesisin belge kapsamı, yalnız iki haneli bölüm koduyla değil, fiilî üretimi temsil eden alt NACE kodu, güncel Ek-1 statüsü ve çalışan sayısıyla belirlenir.
NACE 24 – Ana metal sanayisi
Demir-çelik, demir dışı metaller, boru-profil, haddeleme ve metal döküm gibi ana metal üretim faaliyetlerini kapsar. Alt faaliyet kodu güncel kılavuzla ayrıca doğrulanmalıdır.
NACE 25 – Fabrikasyon metal ürünleri
Dövme, presleme, yüzey işlem, kaplama ve çeşitli fabrikasyon metal ürünleri faaliyetlerini kapsar. NACE 25'in tamamı “ana metal sanayisi” olarak adlandırılmamalıdır.
NACE bölüm adları için Eurostat'ın resmî NACE kapsamı; yükümlülük için tesisin resmî alt faaliyet kodu ile güncel Endüstriyel Su Verimliliği Kılavuzu birlikte kontrol edilmelidir.
Hangi Demir Çelik ve Metal NACE Kodları Kapsamda?
NACE 24 veya 25 altında faaliyet gösteren her tesis otomatik olarak yükümlü sayılmaz. Güncel Kılavuz Ek-1'de faaliyet statüsünün “yükümlü” olması, çalışan sayısının 49'dan fazla olması ve resmî NACE kaydıyla fiilî üretimin uyumu birlikte aranır. Kesin kapsamı Bakanlık belirler.
| NACE Kodu | Faaliyet Sektörü ve Tesis Tipi | Kapsam Kontrolü |
|---|---|---|
| 24.10 | Ana demir ve çelik: Entegre tesisler, kütük döküm, sıcak/soğuk haddehaneler ve ferro alaşım üretimi. | Ek-1 + çalışan testi |
| 24.20, 24.31, 24.32, 24.34 | Çelik boru ve profil: Dikişli/dikişsiz boru, profil, soğuk çekme tel ve çubuk imalatı. | Ek-1 + çalışan testi |
| 24.41–24.42 | Değerli ve demir dışı metaller: Değerli metal üretimi ile alüminyum üretimi faaliyetleri. | Ek-1 + çalışan testi |
| 24.51–24.54 | Metal döküm sanayii: Demir, çelik, hafif metal ve diğer demir dışı metal dökümhaneleri. | Ek-1 + çalışan testi |
| 25.50 | Dövme ve presleme: Metallerin dövülmesi, preslenmesi, basılması ve roll-forming işlemleri. | Ek-1 + çalışan testi |
| 25.61 | Yüzey işlem ve kaplama: Isıl işlem, galvanizleme, eloksal, kataforez ve asitle temizleme. | Ek-1 + çalışan testi |
SKDM (CBAM) ve Karbon/Su Ayak İzi Entegrasyonu
Su ölçüm verileri, kuruluşun ayrıca yürüteceği çevresel ürün beyanı veya ISO 14046 su ayak izi çalışmalarına girdi sağlayabilir. Ancak Mavi Belge; SKDM, EPD veya ISO 14046 doğrulamasının yerine geçmez ve her ihracatçı için aynı müşteri talebinin bulunduğu anlamına gelmez.
Metal ve Döküm Tesisleri İçin Yasal Son Tarihler
Yükümlülük ve başvuru süresi tesis bazında belirlenir. Güncel Kılavuz Ek-1 statüsü, 49'dan fazla çalışan şartı, faaliyetin ne zaman yükümlü hâle geldiği, Mavi Belge tarihi ve geçiş hükümleri birlikte incelenmelidir. Başvurular yalnız Su Verimliliği Bilgi Sistemi üzerinden yapılır.
Fiilî üretimi temsil eden NACE faaliyetinin güncel Endüstriyel Su Verimliliği Kılavuzu Ek-1 listesinde “yükümlü” olarak gösterilmesi gerekir.
Endüstriyel işletme için çalışan sayısının 49'dan fazla olması gerekir. OSB, serbest bölge veya endüstri bölgesinde bulunmak bu tesis bazlı eşiği kaldırmaz.
Ticaret, SGK ve kapasite kayıtlarındaki NACE bilgileri tesiste yürütülen gerçek üretimle uyumlu olmalıdır. Nihai kapsam değerlendirmesi Bakanlığa aittir.
Mavi Belge süresi; tesisin yükümlülük tarihi ve geçiş hükümleri dikkate alınarak güncel kılavuz üzerinden doğrulanır. Tek tarih bütün metal tesislerine otomatik uygulanmaz.
Kılavuzdan DoğrulayınEndüstriyel yükümlüler için beş yıl, Yeşil Belge başvurusuna tanınan azami süredir ve daha erken başvuru yapılabilir. Başlangıç Mavi Belge tarihi ve geçiş hükümleriyle tesis bazında doğrulanır.
Tesis Bazlı TakvimTS ISO 46001 ilk Yeşil Belge başvurusunda aranmaz; Yeşil Belge yenilemesinde zorunludur. Belgelendirme, Bakanlığın belge kararıyla karıştırılmamalıdır.
Sistematik Yönetim| Tesis Senaryosu | Takvim Yaklaşımı | Doğrulanacak Kanıt |
|---|---|---|
| Geçiş tarihinde yükümlü tesis | İlgili geçiş hükmü ve kılavuzda tanımlanan süre esas alınır. | Yürürlük tarihindeki NACE statüsü, çalışan sayısı ve resmî kayıtlar |
| Sonradan yükümlü hâle gelen tesis | Yeni faaliyet, kapasite veya çalışan sayısı nedeniyle yükümlülüğün başladığı tarih tesis bazında belirlenir. | Değişiklik tarihi, SGK kayıtları, kapasite raporu ve fiilî üretim |
| Yeşil Belgeye geçiş | Endüstriyel yükümlüler için Mavi Belge sonrasındaki beş yıl azami süredir; daha erken başvuru mümkündür. Geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilir. | Mavi Belge, uygulama kayıtları ve ileri kriter kanıtları |
Bu senaryolar genel açıklamadır; bağlayıcı tesis takvimi Bakanlık SSS ve güncel kılavuz üzerinden doğrulanmalıdır.
Mavi ve Yeşil Belge Arasındaki Fark
Mavi Belge, su verimliliği sisteminin kurulması, mevcut durumun ölçülmesi ve hedefli bir planın hazırlanması aşamasıdır. Yeşil Belge ise Mavi Belge sonrasında ileri kriterlerin ve uygulama kanıtlarının değerlendirilmesini içerir. Her iki belge için başvuru SVBS üzerinden yapılır ve kararı Tarım ve Orman Bakanlığı verir.
| Kriter | Mavi Belge | Yeşil Belge | Kanıt | Zamanlama |
|---|---|---|---|---|
| Amaç | Sistem kurulumu ve başlangıç performansının belirlenmesi | İleri kriterlerin uygulanması ve sürdürülebilir iyileştirme | Su dengesi, ölçümler, hedefler, eylem planı ve uygulama kayıtları | Tesisin yükümlülük ve belge tarihine göre |
| Teknik kapsam | Güncel sistem kurulumu kılavuzundaki yedi adım, sorumluluklar ve izleme altyapısı | NACE rehberi teknikleri ve geleneksel olmayan kaynak kriterleri | Sayaç kayıtları, analizler, fizibilite ve uygulama doğrulaması | Mavi Belge ve geçiş hükümleri esas alınır |
| TS ISO 46001 | Tek başına ön koşul değildir | İlk başvuruda aranmaz; yenilemede zorunludur | Geçerli sistem belgesi ve kapsamı | Başvuru sınıfına göre |
Metal Tesisleri İçin Yeşil Belge Kriterleri
Yeşil Belge değerlendirmesinde toplam su kullanımının %10'unun kabul edilen geleneksel olmayan kaynaklardan sağlanması, NACE koduna uygun resmî rehber tekniklerinin uygulanması ve başvuru aşamasına uygun yönetim sistemi kanıtlarının sunulması gerekir. Güncel kriterler başvuru tarihinde Bakanlığın Endüstriyel Su Verimliliği Kılavuzu üzerinden doğrulanmalıdır.
%10 geleneksel olmayan kaynak
Toplam su kullanımının %10'unun uygun şekilde arıtılmış atıksu, yağmur suyu veya kabul edilen başka geleneksel olmayan kaynaklardan sağlanması gerekir. Hedef kullanıma uygunluk analiz ve mevzuatla doğrulanmalıdır.
NACE koduna uygun resmî teknikler
Fiilî üretimi temsil eden NACE kodu için yayımlanan su verimliliği rehberindeki uygulanabilir teknikler değerlendirilir ve kanıtlanır.
İlk Yeşil Belge başvurusu
TS ISO 46001 belgesi ilk Yeşil Belge başvurusunda aranmaz; diğer güncel kriterler eksiksiz karşılanmalıdır.
Yeşil Belge yenilemesi
TS ISO 46001 belgesi Yeşil Belge yenilemesinde zorunludur. Akreditasyon ve belgelendirme kavramları birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
Su Verimliliği Belgesi Başvurusu Nereye ve Nasıl Yapılır?
Mavi, Yeşil ve Turkuaz Su Verimliliği Belgesi başvuruları yalnız Tarım ve Orman Bakanlığının Su Verimliliği Bilgi Sistemi üzerinden dijital olarak yapılır. Elden, posta, faks veya e-posta yoluyla gönderilen yeni başvurular değerlendirmeye alınmaz. EuropeCarbon formu resmî başvuru kanalı değil, danışmanlık ön değerlendirmesidir.
Resmî işlem için Su Verimliliği Bilgi Sistemi ile Bakanlık Sıkça Sorulan Sorular sayfasını kullanın.
Başvuru İçin Gerekli Belgeler
Metal tesisi başvuru dosyası, kapsamı ve su performansını doğrulayacak güncel kurumsal, üretim ve ölçüm kayıtlarından oluşur. Aşağıdaki liste hazırlık kontrolüdür; kesin belge adları ve başvuru sınıfına özgü ek kanıtlar her başvuruda güncel Bakanlık kılavuzundan doğrulanmalıdır.
- Resmî NACE kayıtları
- Kapasite raporu veya faaliyet belgesi
- Çalışan sayısı kanıtları
- Su kaynakları ve tüketim kayıtları
- Üretim miktarları
- Su-atıksu kütle dengesi
- Sayaç ve ölçüm kayıtları
- Hedefler ve eylem planı
- Eğitim kayıtları
- Başvuru sınıfına özgü diğer kanıtlar
Örnek Metal Tesisi Sayaçlandırma Matrisi
Bu matris, metal tesisinde su-atıksu kütle dengesini kurmak için düşünülebilecek ölçüm noktalarını gösteren temsili bir örnektir. Gerçek tesis tasarımı, zorunlu sayaç listesi veya cihaz teknik şartnamesi değildir; nihai plan proses yerleşimi, boru şartları ve güncel kılavuza göre hazırlanmalıdır.
| Hat | Ölçüm Amacı | Örnek Veri | Veri Kaynağı | Karar Desteği |
|---|---|---|---|---|
| Ana su girişi | Toplam çekişi belirlemek | m³/gün ve m³/ay | Kalibre sayaç / fatura kaydı | Genel su dengesi |
| Haddehane / sürekli döküm | Besleme, blöf ve geri dönüşü izlemek | Debi, iletkenlik, sıcaklık | Alt sayaç, SCADA ve analiz | Devridaim ve blöf optimizasyonu |
| Yüzey işlem / durulama | Banyo ve durulama tüketimini ayırmak | Debi, iletkenlik, pH | Alt sayaç ve laboratuvar analizi | Kademeli durulama ve geri kullanım |
| Kazan ve soğutma | Besleme ile blöf kayıplarını izlemek | Debi, iletkenlik | Sayaç, otomasyon ve hesaplama | Kimyasal ve çevrim kontrolü |
| Scrubber / cüruf | Proses bazlı tüketimi belirlemek | Debi ve çalışma saati | Sayaç; yoksa belgeli mühendislik tahmini | Teknik alternatif fizibilitesi |
| Geri kullanım hattı | Yeniden kullanılan miktarı doğrulamak | Debi ve kalite parametreleri | Ayrı sayaç, SCADA ve analiz | Geleneksel olmayan kaynak payı |
Birim su tüketimi = Toplam proses suyu (m³) / Üretim miktarı (ton)
Ürün karması, alaşım türü, kapasite kullanımı, proses rotası, bakım durumu ve temizlik sıklığı sonucu etkiler. Bu nedenle dönemler ve tesisler karşılaştırılırken aynı sistem sınırı kullanılmalıdır.
Güvenli Su Geri Kullanım Kararı
Metal tesisinde bir akımın geri kullanımı yalnız miktara göre kararlaştırılmaz. Kaynak akımın kimyası, hedef prosesin kalite ihtiyacı, iş sağlığı ve güvenliği, korozyon veya birikme riski, gerekli arıtma ve validasyon birlikte incelenmelidir. Aşağıdaki tablo karar yaklaşımını gösterir; otomatik uygunluk beyanı değildir.
| Kaynak Akım | Hedef Kullanım | Gerekli Analiz | Risk Değerlendirmesi | Validasyon |
|---|---|---|---|---|
| Haddehane suyu | Soğutma veya tufal kırma | Yağ, askıda katı, iletkenlik, sıcaklık | Nozul tıkanması, korozyon, ürün kalitesi | Pilot çalışma ve trend takibi |
| Durulama suyu | Ön durulama veya banyo tamamlama | Metal, asit/alkali, pH, iletkenlik | Kaplama kalitesi ve çapraz taşınım | Ürün kalite testi ve limit doğrulaması |
| Soğutma kulesi blöfü | Daha düşük kalite gerektiren kontrollü hat | TDS, sertlik, mikrobiyoloji ve proses parametreleri | Ölçeklenme, korozyon, aerosol | Uygunluk analizi ve periyodik izleme |
| Arıtılmış atıksu | Proses dışı veya uygun proses kullanımı | Hedef kullanıma özgü fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik analiz | Çalışan maruziyeti, ürün ve çevre riski | Risk planı, performans doğrulaması ve kayıt |
Ağır Sanayi İçin 4 Adımlı Kurulum Süreci
EuropeCarbon'un dört aşamalı danışmanlık süreci; kapsam doğrulaması, tesis su dengesinin kurulması, ölçüm ve eylem planının hazırlanması ile SVBS başvuru dosyasının teknik kontrolünü kapsar. Sayaç seçimi ve saha uygulaması, hattın sıcaklık, basınç, iletkenlik, tortu ve erişim koşullarına göre projelendirilir.
Fabrikadaki kuyu çekimleri, sürekli döküm/hadde soğutma buharlaşmaları, kule blöf kayıpları ve yüzey işlem deşarjları hesaplanarak tesisin "Su Kütle Denkliği" haritası çıkarılır.
Ana girişler ile önemli tüketim, blöf ve geri kullanım kolları için ölçüm planı hazırlanır; uygun sayaç tipi ve veri toplama yöntemi teknik şartlara göre seçilir.
Uygulanabilir iyileştirmeler, sorumlular, terminler, göstergeler ve kanıtlar tanımlanır. Mavi Belge başvuru dosyası SVBS'ye yüklenmeye hazır hâle getirilir; belge kararını Bakanlık verir.
Uygulama sonuçları ve birim su tüketimi izlenir; Yeşil Belge kriterleri ile yenilemede gerekli TS ISO 46001 sistemi için teknik hazırlık yürütülür. Nihai değerlendirme ve belge kararı Bakanlığa aittir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
NACE 24 ve 25 metal tesislerinin kapsam testi, proses suyu yönetimi, geri kullanım ve sayaçlandırma hakkında en sık sorulan soruların kısa yanıtları aşağıdadır. Tesisin resmî kapsamı ve belge kararı Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenir.
Ücretsiz Ön Kapsam Değerlendirmesi Neleri Kapsar?
Ücretsiz ön kapsam değerlendirmesi, tesisin NACE bilgisi, çalışan sayısı, fiilî üretimi ve mevcut su kayıtları üzerinden ilk uygunluk görüşü oluşturur. Saha etüdü, mühendislik projesi, laboratuvar analizi, sayaç tedariki, sistem kurulumu, SVBS başvurusu veya Bakanlık belge kararı bu ücretsiz ön incelemenin parçası değildir.
| Ön Değerlendirmeye Dahil | Ayrı Teknik Hizmet Gerektirir | Yetkili Taraf |
|---|---|---|
| NACE, çalışan sayısı ve fiilî faaliyet ön kontrolü | Resmî kapsam kararı | Tarım ve Orman Bakanlığı |
| Mevcut su kayıtlarının masa başı incelemesi | Saha ölçümü, numune alma ve laboratuvar analizi | Proje kapsamındaki yetkin hizmet sağlayıcılar |
| Olası belge sınıfı ve hazırlık boşluklarının açıklanması | Detaylı su dengesi, fizibilite, proje ve uygulama | Teknik danışmanlık/proje ekibi |
Fabrikanız İçin
Yasal Yükümlülük Analizi
Metal döküm, haddehane veya yüzey işlem tesisiniz için NACE kaydı, fiilî üretim, çalışan sayısı ve su yönetimi verilerini ön değerlendirmeye alın. Bu form teknik danışmanlık talebidir; resmî başvuru veya belge garantisi değildir.
- Güncel Ek-1, NACE ve çalışan sayısı ön kontrolü
- Su-atıksu kütle dengesi ve ölçüm boşluğu analizi
- Hadde, soğutma ve yüzey işlem uygulama planı
- SVBS başvuru dosyası ve TS ISO 46001 hazırlığı
Sürdürülebilirlik Yolculuğunuz
Diğer Sektörler İçin Su Verimliliği Danışmanlığı
Diğer sektörlerin su verimliliği kapsamı ve uygulama seçenekleri için hazırladığımız Mavi/Yeşil Belge rehberlerine aşağıdan ulaşabilirsiniz:
Editoryal ve ticari açıklama: Bu içerik EuropeCarbon kurumsal içerik sahibi tarafından 26 Temmuz 2026 tarihinde güncellenmiştir. Sayfa genel bilgilendirme ve danışmanlık hizmeti tanıtımıdır; resmî kapsam veya belge kararı değildir. EuropeCarbon belge veren makam ya da akreditasyon kurumu değildir. Güncel şartlar Bakanlık kaynaklarından ve tesis özelinde doğrulanmalıdır. İletişim: carbon@europecarbon.com · +90 216 573 64 04.