Turkuaz Su Verimliliği
Belgesi Rehberi
Turkuaz Su Verimliliği Belgesi, Su Verimliliği Yönetmeliği Ek-5 kapsamında gönüllülük esasına göre alınan en üst seviye belgedir. NACE kodu bazında faaliyetlerde dört resmî kriter; atıksuyun en az %20'sinin yeniden kullanılması, sektörel rehber tekniklerinin uygulanması, TS ISO 46001 ve TS EN ISO 14046 belgeleridir. Belge başvuruları yalnızca SVBS üzerinden yapılır; nihai değerlendirme Tarım ve Orman Bakanlığına aittir.
Turkuaz Belge Nedir ve Neden Alınır?
Turkuaz Su Verimliliği Belgesi, Yönetmelik Ek-5'te tanımlanan ve gönüllülük esasına göre alınan en üst seviye su verimliliği belgesidir.
Su Verimliliği Yönetmeliği, su verimliliği belgelerini Mavi, Yeşil ve Turkuaz olmak üzere üç seviyede düzenler. Turkuaz Su Verimliliği Belgesi gönüllülük esasına göre alınır. Yönetmeliğin 7'nci maddesinin sekizinci fıkrasında gönüllü başvurular için belge seviyeleri arasında öncelik sırası bulunmadığı belirtilmekle birlikte, Tarım ve Orman Bakanlığının güncel uygulama SSS'sine göre belgelendirme sürecinde önce Mavi Belge alınır. Mavi Belgeden sonra gönüllü başvuru sahipleri Yeşil veya Turkuaz seviyesine öncelik sırası olmaksızın başvurabilir; Yönetmelik kapsamında Yeşil Belge yükümlüsü olanlar ise kendi zorunlu Mavi – Yeşil takvimlerini tamamladıktan sonra gönüllü olarak Turkuaz Belgeye başvurabilir.
NACE kodu bazında faaliyetler için Turkuaz kriterleri Ek-5 Tablo 2'de dört başlıkta tanımlanır: atıksuyun en az %20'sinin geri kazanılarak yeniden kullanılması, NACE koduna uygun rehber doküman tekniklerinin uygulanması, TS ISO 46001 belgesine sahip olunması ve TS EN ISO 14046 kapsamında belgenin bulunması.
Yeşil Belgedeki "toplam su kullanımının %10'unun geleneksel olmayan su kaynaklarından sağlanması" kriteri ile Turkuaz Belgedeki "atıksuyun en az %20'sinin geri kazanılarak yeniden kullanılması" kriteri aynı oran veya aynı payda değildir. Bu iki şart "%10'dan %20'ye yükselme" şeklinde yorumlanmamalıdır.
Turkuaz Belgenin ticari değeri; müşteri şartları, tedarik zinciri beklentileri, su riski ve kuruluşun raporlama ihtiyaçlarına göre değişebilir. Belge, CBAM kapsamında zorunlu bir su raporlama belgesi değildir ve AB kamu ihalelerinde otomatik öncelik sağladığı şeklinde genel bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır.
Son mevzuat kontrolü: . Europecarbon danışmanlık kuruluşudur; Su Verimliliği Belgesi düzenleyen makam değildir. Nihai değerlendirme ve belge kararı Tarım ve Orman Bakanlığına aittir.
Turkuaz Belgenin İşletmeye Sağlayabileceği Değer
Belge gönüllüdür. Sağlayacağı ticari veya finansal fayda; sektör, müşteri beklentileri, su riski ve yatırım fizibilitesine göre değişir.
Tedarik Zinciri Kanıtı
Su performansı veya ISO 14046 verisi talep eden müşterilerde, resmî kriterlerin sağlandığını gösteren destekleyici bir çevresel performans kanıtı olabilir.
ESG ve Su Raporlaması
Su kullanımı, geri kazanım ve su ayak izi verileri; kuruluşun kullandığı raporlama çerçevesine uygun olduğu ölçüde ESG ve su yönetimi açıklamalarını destekleyebilir.
Kaynak Verimliliği
Atıksu geri kullanımı ve sistematik su yönetimi, teknik ve ekonomik olarak uygun tesislerde tatlı su ihtiyacını ve deşarj yükünü azaltma potansiyeli taşır. Sonuçlar tesis bazında doğrulanmalıdır.
Kurumsal Liderlik
Gönüllü en üst seviye belge, kuruluşun su verimliliği hedeflerini resmî kriterler doğrultusunda ileri seviyede yönetme iradesini göstermesine yardımcı olabilir.
NACE Kodu Bazında Faaliyetler İçin Turkuaz Belge Kriterleri
Endüstriyel/NACE bazlı Turkuaz başvurusunda Yönetmelik Ek-5 Tablo 2'deki dört kriter birlikte değerlendirilir.
Geri kazanım oranı işletmenin atıksu miktarı ve yeniden kullanım miktarı üzerinden doğrulanır. Arıtma teknolojisi; atıksu karakteri, hedef kullanım kalitesi, proses güvenliği ve teknik-ekonomik fizibiliteye göre belirlenir. Yönetmelik tüm tesisler için RO, UF, MBR veya SCADA gibi tek bir teknolojiyi genel zorunluluk olarak tanımlamaz.
Başvuru sahibinin faaliyet NACE koduna uygun Bakanlık rehber dokümanlarında yer alan teknikler tesis özelinde değerlendirilir ve uygulanabilir olan uygulamalar kanıtlarıyla sunulur. Kriter, "rehberdeki her tekniğin her tesiste istisnasız uygulanması" şeklinde yorumlanmamalıdır.
NACE kodu bazında Turkuaz başvurusunda TSE tarafından verilen TS ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi Belgesine sahip olunması Ek-5 kriteridir.
TSE tarafından verilen TS EN ISO 14046 Çevre Yönetimi – Su Ayak İzi – Prensipler, Gerekler ve Kılavuz standardı kapsamında belgenin bulunması gerekir. Çalışmanın kapsamı amaç, sistem sınırları ve incelenen ürün/proses/organizasyon kapsamına göre tanımlanır.
Diğer Kategoriler İçin Turkuaz Belge Kriterleri
Turkuaz kriterleri başvuru kategorisine göre değişir. Aşağıdaki listeler Yönetmelik Ek-5 Tablo 1 ve Tablo 3–7'deki kriterleri özetler.
Kentsel Sektör – 10 Kriter
- İçme suyu sistemindeki su kayıp oranı en fazla %20.
- Gelir getirmeyen su oranı ile su kayıp oranı farkı %5 ve altında.
- Büyükşehir belediyelerinde coğrafi konum olarak birleşmiş ilçe belediyeleri için birlikte ve diğer ilçe belediyeleri için ayrı formlar halinde raporlama yapılması.
- İçme suyu sisteminin tamamında izleme ve ölçüm sistemi.
- Büyükşehir ve il belediyelerinde AAT çıkış suyunun en az %10 yeniden kullanımı.
- İmar yönetmeliğinde gri su ve yağmur suyu hükümleri.
- Kent peyzajının en az %50'sinde kurakçıl peyzaj.
- Rekreasyon alanlarında geleneksel olmayan su kaynakları.
- Su verimliliği eğitim ve tanıtım çalışmaları.
- TS ISO 46001 belgesi.
OSB / Serbest Bölge / Endüstri Bölgesi – 7 Kriter
- Atıksuyun en az %25'inin geri kazanılarak yeniden kullanılması.
- Yağmur suyu hasadı.*
- Gri suyun yeniden kullanılması.**
- Peyzaj alanlarının en az %50'sinde kurakçıl peyzaj.
- Su verimliliği eğitim ve tanıtım çalışmaları.
- OSB içindeki tesislerde NACE koduna uygun rehberlerin uygulanması.
- TS ISO 46001 belgesi.
Tarım Sektörü – 7 Kriter
- Fiziken mümkün sahalarda tarım alanının tamamında uygun modern basınçlı sulama.
- Su kullanımına yönelik ölçüm ve izleme sistemi.
- Geleneksel olmayan su kaynağı oranı en az %30.
- Sulama randımanı en az %60.
- Tarımsal su verimliliği eğitimi.
- Üretim planlamasına uygun üretim.
- TS ISO 46001 belgesi.
Havalimanları – 8 Kriter
- Su ekipmanlarının en az %75'i su verimli.
- Yağmur suyu hasadı.*
- Gri suyun yeniden kullanılması.**
- Atıksuyun arıtılarak yeniden kullanılması.
- Peyzajın en az %50'sinde kurakçıl peyzaj.
- İlgili havayolu destek hizmetleri rehber tekniklerinin uygulanması.
- Su verimliliği eğitim ve tanıtım çalışmaları.
- TS ISO 46001 belgesi.
Konaklamalı Turizm İşletmeleri – 7 Kriter
- Su ekipmanlarının en az %75'i su verimli.
- Yağmur suyu hasadı.*
- Gri suyun yeniden kullanılması.**
- Kurakçıl peyzaj alanlarının en az %50'sinde kurakçıl peyzaj uygulaması.
- Turizm Sektörü Su Verimliliği Rehber tekniklerinin uygulanması.
- Su verimliliği eğitim ve tanıtım çalışmaları.
- TS ISO 46001 belgesi.
Üniversite Kampüsleri – 7 Kriter
- Su ekipmanlarının en az %75'i su verimli.
- Yağmur suyu hasadı.*
- Gri suyun yeniden kullanılması.**
- Peyzaj alanlarının en az %50'sinde kurakçıl peyzaj.
- Yükseköğretim Kampüsleri Su Verimliliği Rehber tekniklerinin uygulanması.
- Su verimliliği eğitim ve tanıtım çalışmaları.
- TS ISO 46001 belgesi.
* Yağmur suyu hasadı, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin ilgili hükmü kapsamında değerlendirilir.
** Gri suyun yeniden kullanılması kriteri, Su Verimliliği Yönetmeliğinin yayım tarihi itibarıyla yeni projelendirilen alanlarda aranır.
Turkuaz Belge Başvurusu Nereden ve Nasıl Yapılır?
Belge başvuruları Su Verimliliği Bilgi Sistemi üzerinden dijital olarak yürütülür.
1. Kriter Uygunluğu
Başvuru kategorinize ait Ek-5 kriterleri ve destekleyici kanıtlar hazırlanır.
2. SVBS Başvurusu
Resmî belge başvurusu yalnızca SVBS üzerinden yapılır. Başvurular yalnızca Su Verimliliği Bilgi Sistemi üzerinden alınır; elden, posta, faks veya elektronik posta ile gönderilen başvurular değerlendirmeye alınmaz.
3. Bakanlık Değerlendirmesi
Yönetmeliğe göre başvurular Bakanlık tarafından 60 gün içinde değerlendirilir; gerekirse yerinde inceleme veya ek bilgi-belge talebi yapılabilir.
Europecarbon ile Turkuaz Belge Hazırlık Süreci
Danışmanlık kapsamı, başvuru kategoriniz ve mevcut su yönetimi altyapınıza göre planlanır.
Başvuru kategorisi, Ek-5 kriterleri, mevcut ölçüm verileri, atıksu akımları ve mevcut yönetim sistemleri incelenir.
Gerekli standart çalışmalarında veri, dokümantasyon ve uygulama hazırlıkları koordine edilir. Kapsam ve süre kuruluşun mevcut durumuna göre değişir.
Atıksu karakterizasyonu ve hedef yeniden kullanım alanına göre uygun teknik seçenekler değerlendirilir; teknoloji seçimi tesis bazında yapılır.
NACE veya kategoriye uygun Bakanlık rehberindeki teknikler tesis özelinde değerlendirilir; uygulanan tekniklere ilişkin kanıtlar düzenlenir.
Başvuru dosyasının SVBS'ye uygun hazırlanmasına destek verilir. Bakanlığın değerlendirme, ek bilgi-belge ve varsa yerinde inceleme süreci takip edilir; nihai karar Bakanlığa aittir.
Turkuaz Belge Sık Sorulan Sorular
Turkuaz Belge Sürecinizi
Planlayalım
Turkuaz Belge kriterlerinizi, ISO 46001 / ISO 14046 hazırlığınızı ve geri kullanım yol haritanızı birlikte değerlendirelim. Bu hizmet danışmanlık ve başvuru dosyası hazırlık desteğidir; belge kararı Bakanlığa aittir.
- %20 geri kazanım sistemi fizibilite analizi
- ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi
- ISO 14046 Su Ayak İzi hesabı ve belgelendirme
- SVBS başvuru dosyası hazırlığı ve süreç takibi