Su Verimliliği Belgesi, 27 Aralık 2024 tarihli Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen; Mavi, Yeşil ve Turkuaz olmak üzere üç seviyeli resmî belgelendirme sistemidir. Belge yükümlülüğü kuruluşun yalnızca sektör adına göre değil, Yönetmelik ve Bakanlığın güncel uygulama kılavuzlarında belirtilen kategori, NACE kodu, çalışan sayısı, tesis türü ve kapasite kriterlerine göre belirlenir.
Bu rehber; hangi kuruluşların Mavi Belge yükümlüsü olduğunu, Yeşil Belge zorunluluğunun hangi grupları kapsadığını, Turkuaz Belgenin gönüllü statüsünü, SVBS başvuru sürecini, değerlendirme sürelerini ve belge geçerliliğinin nasıl korunduğunu 2026 güncel uygulamasıyla açıklar.
- Sistem üç seviyeden oluşur: Mavi, Yeşil ve Turkuaz.
- Mavi Belge, Ek-1 kapsamındaki yükümlüler için ilk zorunlu belgelendirme kademesidir.
- Yeşil Belge, bütün Mavi Belge yükümlüleri için değil; Yönetmeliğin 7/3 maddesinde açıkça sayılan gruplar için zorunlu takip kademesidir.
- Turkuaz Belge gönüllüdür.
- Endüstriyel işletmelerde yükümlülük için ilgili faaliyetin resmî kılavuzda “YÜKÜMLÜ” olarak tanımlanması ve çalışan sayısının 49'dan fazla olması birlikte aranır.
- Mavi, Yeşil ve Turkuaz belgelerin geçerlilik süresi 5 yıldır.
Mavi, Yeşil ve Turkuaz Su Verimliliği Belgeleri
Su Verimliliği Yönetmeliği Madde 7, belgelendirmeyi üç seviyede düzenler. Ancak seviyelerin hukuki statüsü aynı değildir.
Mavi Belge
Ek-1 kapsamındaki yükümlülerin su verimliliği sistemini kurup Ek-3 kriterlerini sağlamasıyla alınan ilk belgelendirme seviyesidir.
- Ek-1 kapsamındaki yükümlüler için zorunlu
- Ek-3 kriterleri esas alınır
- 5 yıl geçerlidir
Yeşil Belge
Yönetmeliğin 7/3 maddesinde sayılan Mavi Belge yükümlülerinin, ilgili süre içerisinde Ek-4 kriterlerini sağlayarak başvurması gereken takip seviyesidir.
- 7/3'te sayılan gruplar için zorunlu
- Ek-4 kriterleri kategoriye göre değişir
- 5 yıl geçerlidir
Turkuaz Belge
Ek-5 kriterlerini sağlayan kuruluşların gönüllülük esasına göre başvurabildiği ileri seviye belgedir.
- Gönüllüdür
- Ek-5 kriterleri esas alınır
- 5 yıl geçerlidir
| Kriter | Mavi Belge | Yeşil Belge | Turkuaz Belge |
|---|---|---|---|
| Hukuki statü | Ek-1 kapsamındaki yükümlüler için zorunlu ilk kademe | Madde 7/3'te sayılan yükümlüler için zorunlu takip kademesi | Gönüllü |
| Kriter seti | Ek-3 | Ek-4 | Ek-5 |
| Geçerlilik | 5 yıl | 5 yıl | 5 yıl |
| Geçiş / başvuru süresi | Ek-1'de kategoriye göre sistem kurulum takvimi | 7/3 kapsamına göre 3 veya 5 yıl; 7/4 kapsamındakiler için Bakanlığın uygun görüşüyle en fazla 7 yıl | Zorunlu geçiş süresi yok |
Su Verimliliği Belgesi Kimler İçin Zorunlu?
Kapsam, Yönetmelik Ek-1 ile Bakanlığın güncel sistem kurulumu kılavuzları birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir. Endüstriyel faaliyetlerde iki koşulun birlikte sağlanması gerekir: faaliyetin güncel endüstriyel kılavuzun Ek-1 listesinde “YÜKÜMLÜ” olarak tanımlanması ve çalışan sayısının 49'dan fazla olması.
| Kategori | Mavi Belge açısından örnek eşik | Yeşil Belge durumu |
|---|---|---|
| Endüstriyel işletmeler | Kılavuz Ek-1'de yükümlü NACE faaliyeti + 49'dan fazla çalışan | Madde 7/3 kapsamında; en fazla 5 yıl, Madde 7/4 şartlarıyla en fazla 7 yıl |
| Konaklamalı turizm işletmeleri | 100 ve üzeri oda | 250 ve üzeri oda için en fazla 5 yıl |
| Eğitim kurumları ve yurtlar | 400 ve üzeri öğrenci | Yeşil yükümlülüğü ayrıca Madde 7/3 kapsamına göre değerlendirilir |
| Sağlık kuruluşları | 100 ve üzeri yatak | Yeşil yükümlülüğü ayrıca Madde 7/3 kapsamına göre değerlendirilir |
| Üniversiteler | 400 ve üzeri öğrenci | Kampüsü bulunan üniversiteler Madde 7/3 kapsamında |
| Havalimanları | Ticari yolcu taşımacılığı yapılan sivil havalimanları | Madde 7/3 kapsamında en fazla 5 yıl |
| Sulama tesisleri | 500 hektar ve üzeri sulama alanı | Madde 7/3 kapsamında en fazla 5 yıl |
OSB, serbest bölge ve endüstri bölgelerinin kendi yükümlülükleri ile bu alanlarda faaliyet gösteren münferit işletmelerin yükümlülükleri ayrı ayrı değerlendirilir. Birden fazla lokasyon veya NACE faaliyeti bulunan işletmelerde resmî SSS'deki tesis/yer bazlı değerlendirme kuralları dikkate alınmalıdır.
Ayrıntılı kapsam analizi için Su Verimliliği Yönetmeliği kapsam rehberimize bakabilirsiniz. CBAM/SKDM ise ayrı bir AB karbon düzenlemesidir ve tek başına Su Verimliliği Belgesi yükümlülüğü yaratmaz; güncel CBAM rehberi için CBAM ve SKDM 2026 rehberini inceleyebilirsiniz.
Süreler ve Geçiş Takvimi
28 Temmuz 2026 itibarıyla Mavi Belge sistem kurulum takvimi
| Ek-1 süresi | Takvim karşılığı | Başlıca gruplar | 28 Temmuz 2026 durumu |
|---|---|---|---|
| 18 ay | 27 Haziran 2026 | Büyükşehir belediyeleri ve büyükşehir su/kanalizasyon idareleri; güncel kılavuz kapsamında yükümlü endüstriyel faaliyetler; Organize Sanayi Bölgeleri; Serbest Bölgeler; Endüstri Bölgeleri | Yönetmeliğin yayım tarihinde faaliyette olan bu gruplar açısından Ek-1'deki sistem kurulum süresi 28 Temmuz 2026 itibarıyla sona ermiştir. Kuruluş özelinde başvuru ve mevcut durum güncel Bakanlık kayıtları üzerinden kontrol edilmelidir. |
| 21 ay | 27 Eylül 2026 | Büyükşehir dışındaki il belediyeleri; Ek-1'de sayılan bina ve yerleşkeler; 500 ha ve üzeri sulama tesisleri | 28 Temmuz 2026 itibarıyla Ek-1 sistem kurulum süresi devam etmektedir. |
| 24 ay | 27 Aralık 2026 | Büyükşehir dışındaki 50.000 üzeri nüfusa sahip ilçe belediyeleri | 28 Temmuz 2026 itibarıyla Ek-1 sistem kurulum süresi devam etmektedir. |
Yeşil Belge açısından büyükşehir ve il belediyeleri ile nüfusu 50 binin üzerindeki ilçe belediyeleri en fazla 3 yıl içinde başvurur. Madde 7/3'te sayılan diğer gruplar için süre en fazla 5 yıldır. Ek-2 NACE faaliyetlerinde bulunan endüstriyel tesisler ile OSB, serbest bölge ve endüstri bölgelerinde Madde 7/4 kapsamında Bakanlığın uygun görüşüyle süre en fazla 7 yıla uzatılabilir.
Su Verimliliği Belgesi Başvuru Süreci
Kapsam ve yükümlülük kontrolü
NACE kodu, çalışan sayısı, tesis türü, kapasite ve lokasyon bilgileri güncel resmî kılavuzlarla karşılaştırılır.
Su verimliliği sisteminin kurulması
Su verimliliği ekibi, mevcut durum analizi, hedefler, beş yıllık plan, eğitim ve diğer ilgili kriterler kılavuza göre oluşturulur.
Veri ve kanıt dosyasının hazırlanması
Sayaçlar, tüketim verileri, proses bilgileri, eğitim kayıtları ve diğer başvuru kanıtları bir araya getirilir. Başvuruda sunulan veriler başvuru tarihinden önceki takvim yılına ait olmalıdır.
SVBS üzerinden başvuru
Yeni Su Verimliliği Belgesi başvuruları yalnızca Su Verimliliği Bilgi Sistemi (SVBS) üzerinden yapılır. Mavi Belge başvuru detayları için Mavi Belge başvuru rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Bilgi sistemi devreye girmeden önce matbu olarak başlatılmış bazı başvurular için Bakanlığın güncel SSS'sindeki geçiş uygulaması ayrıca dikkate alınmalıdır. Olumlu sonuçlanan eski başvurular dijital altyapıda kayıt altına alınır; eksiklik bildirimi yapılmış matbu başvurular mevcut dosya üzerinden sonuçlandırılır; olumsuz sonuçlanan başvurularda ise yeni belge başvurusu SVBS üzerinden yapılır.
Yeşil veya Turkuaz seviye planlaması
Madde 7/3 kapsamındakiler Yeşil Belge için zorunlu geçiş takvimini yönetir. Diğer kuruluşlar Yeşil veya Turkuaz seviyesini gönüllü olarak değerlendirebilir.
Başvuru Kaç Günde Sonuçlanır?
Su Verimliliği Yönetmeliği Madde 8'e göre Bakanlık başvuruyu 60 gün içerisinde değerlendirir. Bakanlık gerekli görürse yerinde inceleme yapabilir ve ek bilgi veya belge isteyebilir.
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| İlk değerlendirme | 60 gün | Bakanlık başvuruyu değerlendirir. |
| Eksiklik tamamlama | 60 gün | Eksiklik bildirimi tarihinden itibaren başvuru sahibi tarafından tamamlanır. |
| Tamamlanan başvurunun değerlendirilmesi | 60 gün | Eksiklikleri tamamlanan başvuru Bakanlık tarafından sonuçlandırılır. |
Belgenin verilmesi, seviyesinin artırılması ve yenilenmesi için ödenecek bedel Yönetmeliğe göre her yıl Bakanlık tarafından belirlenir. Bu nedenle sabit bir resmî belge bedeli varsayılmamalıdır.
Başvuru İçin Gerekli Kayıtlar
Başvuru dosyası kuruluşun kategorisine göre değişir. Aşağıdaki liste genel hazırlık kontrolü olarak kullanılabilir:
- İlgiliyse Sanayi Sicil Belgesi, Oda Faaliyet Belgesi ve Kapasite Raporu
- Başvuru tarihinden önceki takvim yılına ait su tüketim ve fatura kayıtları
- İlgili su kaynakları için sayaç ve ölçüm kayıtları
- Güncel su ve atıksu analiz kayıtları, uygulanabildiği ölçüde
- Su tüketim noktaları ve proses/tesis akış bilgileri
- Su Verimliliği Ekibi görevlendirmeleri ve görev tanımları
- Eğitim ve farkındalık kayıtları
- Hedefler, su verimliliği planı ve iş termin kayıtları
Kesin belge ve veri seti için kuruluş kategorisine ait güncel resmî Sistem Kurulumu ve Teknik Yardım Kılavuzu esas alınmalıdır.
Tesis İçi Su Verimliliği Uygulamaları
Tekstil
Boyama, yıkama, durulama, proses suyu ölçümü ve uygun geri kullanım seçenekleri öne çıkar.
Gıda & İçecek
Temizlik, sterilizasyon, soğutma ve proses suyu yönetimi önemli uygulama alanlarıdır.
Kimya
Proses suyu, soğutma sistemleri, temizlik ve atıksu yönetimi birlikte değerlendirilir.
Tarımsal Sulama
Sulama performansı, ölçüm altyapısı ve su dağıtım verimliliği temel konulardır.
Turizm
100 ve üzeri odalı belirli konaklamalı turizm işletmeleri Mavi Belge kapsamında; 250 ve üzeri odalılar Yeşil Belge geçişi bakımından ayrıca değerlendirilir.
Sanayi Bölgeleri
OSB, serbest bölge ve endüstri bölgelerinin kendi yükümlülükleri ile içlerindeki münferit işletmelerin yükümlülükleri ayrı ele alınır.
Su ayak izi ile Su Verimliliği Belgesi aynı şey değildir. ISO 14046 yaşam döngüsü temelli bir su ayak izi değerlendirme standardıdır; Su Verimliliği Belgesi ise Türkiye'deki ulusal mevzuat kapsamında ayrı bir belgelendirme sistemidir. Ayrıntılar için su ayak izi ile su verimliliği farkı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Bir tekstil işletmesinin başvuruya kısa süre kala sayaç ve proses verilerinin eksik olduğunu fark etmesi, veri toplama ve doğrulama hazırlığını zorlaştırabilir. Bu senaryo yalnızca erken kapsam analizi ve ölçüm altyapısının önemini göstermek amacıyla verilmiştir; belirli bir gecikme, maliyet veya müşteri kaybı sonucu vaat etmez.
Su Verimliliği Belgesi Maliyeti Nasıl Hesaplanır?
Danışmanlık ve yatırım maliyeti; tesis büyüklüğü, ölçüm altyapısı, eksik kriterler, proses sayısı ve uygulanacak iyileştirmelere göre değişir. Resmî belge/yenileme bedeli ise Yönetmelik Madde 8/3 uyarınca Bakanlık tarafından yıllık belirlenir.
Ayrıntılı bütçe yaklaşımı için Su Verimliliği Belgesi maliyet rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Belge Yenileme, İzleme ve Geçerliliğin Korunması
- Mavi, Yeşil ve Turkuaz belgeler 5 yıl geçerlidir.
- Belge alma yükümlülüğü bulunan kuruluşlar, geçerlilik süresi dolmadan 3 ay önce yenileme başvurusu yapar.
- SVBS beyanlarını yapmayan veya sistemi uygulamadığı tespit edilen belge sahibine 90 gün iyileştirme süresi verilir.
- Belge kriterlerinin sağlanmasında değişiklik olursa değişikliği takip eden 60 gün içinde Bakanlığa SVBS üzerinden bildirim yapılmalıdır.
- Belgesi iptal edilen yükümlü kuruluşların iptal tarihini takip eden 90 gün içinde yeniden başvuru yapması gerekir.
Sık Yapılan Hatalar
- Yeşil Belgeyi tüm Mavi Belge yükümlüleri için otomatik zorunlu saymak.
- NACE kodu ve çalışan sayısını güncel endüstriyel kılavuzla kontrol etmeden kapsam kararı vermek.
- Turizmde Mavi Belge için 100 oda, Yeşil Belge için 250 oda eşiklerini birbirine karıştırmak.
- Başvuru verilerini “son 12 ay” olarak hazırlamak; Bakanlık SSS'sindeki önceki takvim yılı kuralını gözden kaçırmak.
- Belgenin 5 yıllık süresini takip edip 3 ay önce yenileme başvurusunu planlamamak.
- Turkuaz Belgeyi ISO 14046 ile aynı belge veya tüm sektörler için ISO 14046'yı genel ön koşul gibi değerlendirmek.
- Resmî başvuru dışındaki e-posta veya yazılı gönderimleri SVBS başvurusu yerine kabul etmek.
- Farklı lokasyonlardaki tesislerin yükümlülüklerini tek belge varsayımıyla değerlendirmek.
Sıkça Sorulan Sorular
Su Verimliliği Belgesi zorunlu mudur?
Her kuruluş için zorunlu değildir. Mavi Belge yükümlülüğü Su Verimliliği Yönetmeliği Ek-1 ve resmî uygulama kılavuzlarında tanımlanan kapsam kriterlerine göre belirlenir. Endüstriyel işletmelerde ilgili NACE faaliyetinin yükümlü olarak tanımlanması ve çalışan sayısının 49'dan fazla olması birlikte aranır. Kapsam dışındaki kuruluşlar gönüllü başvuru yapabilir.
Mavi, Yeşil ve Turkuaz belge arasındaki fark nedir?
Mavi Belge, Ek-1 kapsamındaki yükümlülerin su verimliliği sistemini kurup Ek-3 kriterlerini sağlamasıyla alınan ilk kademedir. Yeşil Belge, Yönetmeliğin 7/3 maddesinde sayılan Mavi Belge yükümlüleri için belirlenen sürelerde alınması gereken takip kademesidir. Turkuaz Belge ise gönüllülük esasına dayanan ve Ek-5 kriterlerini kullanan en üst düzey belgedir.
Su Verimliliği Belgesi kaç yıl geçerlidir?
Su Verimliliği Yönetmeliği Madde 9/1'e göre Mavi, Yeşil ve Turkuaz Su Verimliliği Belgelerinin geçerlilik süresi 5 yıldır.
Yeşil Belgeye ne kadar sürede geçilmesi gerekir?
Yönetmeliğin 7/3 maddesinde sayılan gruplardan büyükşehir ve il belediyeleri ile nüfusu 50 binin üzerindeki ilçe belediyeleri en fazla 3 yıl içinde; 500 hektar üzeri sulama tesisleri, 250 oda ve üzeri konaklamalı turizm işletmeleri, havalimanları, üniversite kampüsleri, OSB'ler, serbest bölgeler, endüstri bölgeleri ve ilgili NACE faaliyetleri ise en fazla 5 yıl içinde Yeşil Belgeye başvurur. Madde 7/4 kapsamındaki endüstriyel tesisler ve sanayi bölgelerinde Bakanlığın uygun görüşüyle süre en fazla 7 yıla uzatılabilir.
Su Verimliliği Belgesi başvurusu ne kadar sürede değerlendirilir?
Yönetmelik Madde 8'e göre Bakanlık başvuruyu 60 gün içinde değerlendirir. Eksiklik bildirilirse başvuru sahibinin eksiklikleri 60 gün içinde tamamlaması gerekir; tamamlanan başvuru Bakanlık tarafından yeniden 60 gün içinde sonuçlandırılır.
Su Verimliliği Belgesi yenileme başvurusu ne zaman yapılır?
Belge alma yükümlülüğü bulunan kuruluşlar, 5 yıllık geçerlilik süresi dolmadan 3 ay önce yenileme başvurusu yapmalıdır. Yenilemede ilgili belge kriterlerinin devamlılığının sağlanması gerekir ve belgelendirme süreci yeniden yürütülür.
Başvuruda hangi döneme ait su verileri kullanılmalıdır?
Tarım ve Orman Bakanlığının güncel Su Verimliliği Yönetmeliği SSS'sine göre başvuru sırasında sunulan veriler başvuru tarihinden önceki takvim yılına ait olmalıdır.
Mavi mi yoksa Turkuaz belge mi almalıyım?
Yönetmelik kapsamında yükümlüyseniz ilk olarak Mavi Belge için başvurmanız gerekir. Yönetmeliğin 7/3 maddesinde sayılan yükümlüler daha sonra ilgili süre içinde Yeşil Belgeye geçer. Turkuaz Belge gönüllüdür. İkinci ve üçüncü fıkralarda sayılanlar dışındaki kuruluşlar ise Madde 7/8 uyarınca belge seviyelerine gönüllü olarak ve öncelik sırası olmadan başvurabilir.
Sonuç: Önce Kapsamı, Sonra Doğru Belge Seviyesini Belirleyin
Su Verimliliği Belgesi sürecindeki ilk soru “hangi belgeyi almalıyım?” değil, hangi kategori ve resmî kapsam kriterlerine tabiyim? olmalıdır. Yükümlüler ilk olarak Mavi Belge sürecini yürütür. Yönetmeliğin 7/3 maddesinde sayılan kuruluşlar daha sonra kendi geçiş sürelerinde Yeşil Belgeye başvurur. Turkuaz Belge gönüllüdür.
✅ Bugün Yapabileceğiniz 4 Somut Adım
- NACE kodu, çalışan sayısı, kapasite ve tesis türünüzü güncel resmî kılavuzla karşılaştırın.
- Başvuru tarihinden önceki takvim yılına ait su tüketim ve ölçüm kayıtlarını toplayın.
- Sayaç, proses ve atıksu verilerindeki eksikleri belirleyin.
- SVBS başvurusu öncesinde Ek-3 kriterleri için kanıt dosyanızı tamamlayın.
Resmî Kaynaklar
İlgili EUROPECARBON Rehberleri
Su Verimliliği Belgesi Sürecinizi Planlayın
EUROPECARBON, kapsam analizinden veri hazırlığına ve SVBS başvuru dosyasının oluşturulmasına kadar süreçte danışmanlık desteği sağlar.
Su Verimliliği Danışmanlığı Bize Ulaşın