Financial Stability Board, TCFD'nin çalışmalarının tamamlandığını Temmuz 2023'te açıkladı ve görev gücü Ekim 2023'te dağıldı. TCFD tavsiyeleri ortadan kalkmadı: şirketler bunları kullanmaya devam edebilir ve bazı yargı alanlarında TCFD ile hizalı hükümler önemini koruyabilir. Ancak 2026 itibarıyla yatırımcı odaklı iklim açıklamalarında güncel uluslararası referans noktası IFRS S1 ve IFRS S2'dir.
TCFD veya IFRS S2 ile çalışmaya başlamış olmak, Türkiye'deki zorunlu TSRS kapsamını tek başına belirlemez. Kapsam testi önce işletme türü, ardından uygulanıyorsa eşik testi üzerinden yapılır.
Eşiklere tabi ve Kurul Kararı'nda sayılan işletmeler bakımından bu üç ölçütten en az ikisinin art arda iki raporlama döneminde aşılması değerlendirilir. Güncel eşikler 1 Ocak 2025 tarihinde veya sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanır. Bankalar için TMSF bünyesindeki istisna hariç eşiklerden bağımsız özel zorunlu kapsam hükmü bulunmaktadır.
IFRS S2, iklimle ilgili stratejik dayanıklılığın değerlendirilmesini ister; ancak her şirket için sabit bir 1,5°C / 2°C / 4°C üçlüsünü zorunlu kılmaz. Kullanılacak yaklaşım şirketin maruz kaldığı iklim riskleri, sektörü, coğrafyası, stratejik planlama ufku ve mevcut beceri/kaynaklarıyla orantılı olmalıdır.
Senaryo seçimi ve varsayımlar açıkça dokümante edilir; sonuçlar strateji, sermaye tahsisi ve finansal etkilerle ilişkilendirilir. Senaryo analizi bir tahmin yarışı değil, belirsizlik altında dayanıklılığı test eden karar destek aracıdır.
Türkiye'de 5 Eylül 2024 tarihli KGK kararıyla TSRS kapsamında hazırlanan zorunlu sürdürülebilirlik raporlarına güvence denetimi getirildi ve uygulamanın sınırlı güvence ile başlamasına karar verildi.
Kapsam ve Gap Analizi
Mevcut TCFD, CDP, GRI, karbon ve risk yönetimi altyapınızı IFRS S2 ve gerekiyorsa TSRS hükümleriyle karşılaştırırız.
İklim Risk ve Fırsat Envanteri
Fiziksel ve geçiş risklerini iş modeli, değer zinciri, lokasyonlar ve finansal etkiler bağlamında önceliklendiririz.
Senaryo ve Dayanıklılık Analizi
Şirket koşullarına uygun senaryoları, varsayımları ve finansal duyarlılıkları yapılandırırız.
Metrikler, Hedefler ve Veri Kontrolleri
İklim metrikleri, sera gazı verileri, hedefler, veri sahipleri ve denetim kanıtlarını tanımlarız.
IFRS S2 / TSRS Rapor Taslağı
Yönetişim, Strateji, Risk Yönetimi ile Metrikler ve Hedefler alanlarını tutarlı bir açıklama setine dönüştürürüz.
Güvence Denetimine Hazırlık
Kanıt dosyası, hesaplama izleri, kontrol noktaları ve denetçi sorularına hazırlıkla sınırlı güvence sürecini destekleriz.
TCFD nedir ve 2026'da hâlâ zorunlu mudur?
TCFD, iklimle ilgili finansal risk ve fırsatların Yönetişim, Strateji, Risk Yönetimi ile Metrikler ve Hedefler başlıklarında açıklanmasını öneren çerçevedir. TCFD görev gücü Ekim 2023'te dağıldı; tavsiyeler ise kullanılmaya devam edebilir. TCFD'nin kendisi küresel ve bağımsız bir zorunlu raporlama rejimi değildir. Zorunluluk ilgili ülke veya düzenleyicinin kurallarına bağlıdır; Türkiye'de zorunlu sürdürülebilirlik raporlaması TSRS kapsam kuralları üzerinden değerlendirilir.
TCFD raporlama neyi kapsar, kaç bölümden oluşur?
TCFD dört temel sütundan oluşur: Yönetişim, Strateji, Risk Yönetimi ile Metrikler ve Hedefler. Bu yapı, iklimle ilgili risk ve fırsatların karar alma süreçleri, iş modeli, risk yönetimi ve performans göstergeleriyle bağlantısını görünür hâle getirir. TCFD'nin dört ana tavsiyesi ve bunların altında 11 tavsiye edilen açıklaması IFRS S2'nin yapısına tamamen entegre edilmiştir.
TCFD ile IFRS S1, IFRS S2 ve TSRS arasındaki fark nedir?
TCFD bir tavsiye çerçevesidir. IFRS S1 sürdürülebilirlikle ilgili finansal bilgilerin genel açıklama hükümlerini, IFRS S2 ise iklimle ilgili açıklamaları düzenleyen ISSB standartlarıdır. IFRS S2, TCFD'nin dört sütununu ve 11 tavsiye edilen açıklamasını içerir ancak sektörel metrikler, karbon kredileri, hedefler, finanse edilen emisyonlar ve Kapsam 3 gibi alanlarda TCFD'nin ötesine geçen hükümler getirir. Türkiye'de TSRS 1 ve TSRS 2, IFRS S1 ve IFRS S2 ile uyumlu ulusal standartlardır.
Türkiye'de TSRS raporlaması kimler için zorunludur?
Kapsam testi iki aşamalıdır. Önce işletmenin KGK Kurul Kararı'nda sayılan işletme türlerinden biri olup olmadığı kontrol edilir. Eşiklere tabi işletmelerde daha sonra 1 milyar TL aktif toplamı, 2 milyar TL yıllık net satış hasılatı ve 500 çalışan ölçütlerinden en az ikisinin art arda iki raporlama döneminde aşılıp aşılmadığı değerlendirilir. Bu eşikler 1 Ocak 2025 tarihinde veya sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanır. Bankalar için TMSF bünyesindeki istisna hariç eşik değerlerden bağımsız özel kapsam hükmü bulunmaktadır.
TCFD / IFRS S2 iklim risk raporu nasıl hazırlanır?
Süreç; kapsam ve gap analizi, yönetişim yapısının incelenmesi, iklim risk ve fırsat envanteri, uygun senaryo analizi, finansal etki değerlendirmesi, metrik ve hedef seti, veri kontrolü, IFRS S2/TSRS eşleştirmesi ve rapor taslağının hazırlanması adımlarından oluşur. Proje süresi şirketin büyüklüğüne, lokasyon sayısına, veri altyapısına ve senaryo analizinin derinliğine göre değişir; kapsam taramasından sonra gerçekçi bir takvim oluşturulur.
İklim senaryo analizi nasıl yapılır?
Şirketin risk profiline, sektörüne, coğrafyasına ve stratejik planlama ufkuna uygun iklim senaryoları seçilir. 1,5°C, 2°C veya daha yüksek sıcaklık yolları örnek olarak kullanılabilir ancak her şirket için zorunlu tek bir senaryo seti yoktur. Fiziksel tehlikeler, politika, karbon fiyatı, teknoloji ve talep gibi varsayımlar açıklanır; bunların stratejik dayanıklılık ve finansal etkiler üzerindeki sonuçları değerlendirilir.
Fiziksel ve geçiş riskleri nasıl sınıflanır?
Fiziksel riskler akut olayları (örneğin sel, fırtına ve yangın) ve kronik değişimleri (örneğin sıcaklık artışı ve su stresi) kapsayabilir. Geçiş riskleri politika ve hukuk, teknoloji, piyasa ve itibar kaynaklı olabilir. Risklerin önemliliği, olasılık ve etki değerlendirmesiyle birlikte şirketin zaman ufukları ve finansal etkileri dikkate alınarak belirlenir.
Yönetişim bölümünde neler olmalı?
Yönetim kurulunun ve üst yönetimin iklimle ilgili risk ve fırsatlar üzerindeki gözetim ve yönetim rolleri, sorumluluk paylaşımı, bilgilendirme sıklığı, karar süreçleri ve ilgili kontroller açıklanır. İklim konularının strateji, bütçe, yatırım ve risk kararlarına nasıl dâhil edildiği açık ve izlenebilir biçimde gösterilir.
Strateji bölümünde kısa, orta ve uzun vade nasıl belirlenir?
IFRS S2 ve TCFD her şirket için sabit 0-3, 3-10 veya 10+ yıl aralıkları dayatmaz. Şirket kısa, orta ve uzun vadeyi kendi stratejik planlama süresi, yatırım döngüsü, varlık ömürleri ve sektör koşullarıyla uyumlu şekilde tanımlar. Kullanılan zaman ufukları ve neden uygun görüldükleri raporda açıklanır.
Risk yönetimi süreç ve araçları nasıl kurgulanır?
İklimle ilgili risk ve fırsatların tanımlanması, değerlendirilmesi, önceliklendirilmesi, izlenmesi ve yönetilmesi için süreçler tanımlanır. Bu süreçlerin kurumsal risk yönetimiyle nasıl entegre olduğu, kullanılan veri kaynakları, eşikler, kontrol mekanizmaları ve sorumluluklar açıklanır.
Metrikler ve hedeflerde Scope 1-2-3 nasıl ele alınır?
İklimle ilgili metrik ve hedefler, işletmenin risk ve fırsatlarını izlemeye ve performansını değerlendirmeye uygun şekilde belirlenir. IFRS S2 sera gazı emisyonları ile sektörler arası ve sektörel metriklere ilişkin hükümler içerir. Türkiye'de işletmelerin TSRS'yi uyguladıkları ilk iki yıllık raporlama döneminde Kapsam 3 sera gazı emisyonlarını açıklama zorunluluğu için geçiş muafiyeti bulunmaktadır; buna rağmen sonraki dönemlere hazırlık için veri altyapısının erken kurulması faydalıdır.
Veri kalitesi ve güvence nasıl sağlanır?
Veri sahipliği, kaynak belge, hesaplama yöntemi, versiyon kontrolü, tahminler ve iç kontroller dokümante edilir. Türkiye'de TSRS kapsamında hazırlanan zorunlu sürdürülebilirlik raporları 5 Eylül 2024 tarihli KGK kararı uyarınca güvence denetimine tabidir ve uygulama sınırlı güvenceyle başlamıştır. Temmuz 2026 itibarıyla SGDS 5000'e ilişkin nihai uygulama hükümleri yürürlüğe girinceye kadar mevcut KGK düzenlemeleri çerçevesinde GDS 3000 ve sera gazı beyanları bakımından ilgili olduğunda GDS 3410 esas alınır.
İklim risklerinin finansal etkisi nasıl sayısallaştırılır?
İklimle ilgili risk ve fırsatların mevcut ve beklenen finansal etkileri gelir, maliyet, nakit akışı, varlık ve yükümlülük değerleri, sermaye harcamaları veya finansmana erişim gibi kalemlerle ilişkilendirilir. Kullanılan yöntem, veri, varsayım ve belirsizlikler açıklanır. Güvenilir tek bir nokta tahmininin mümkün olmadığı durumlarda uygun aralıklar, senaryolar veya nitel açıklamalar kullanılabilir; yöntem şirketin koşulları ve uygulanabilir standart hükümleriyle uyumlu olmalıdır.
Net sıfır hedefleri ve SBTi raporda nasıl ele alınır?
Net sıfır veya diğer iklim hedefleri varsa hedefin kapsamı, baz yılı, ara hedefleri, performans göstergeleri ve hedefe ulaşmak için planlanan aksiyonlar açıklanır. SBTi doğrulaması gönüllü bir iyi uygulama olabilir ancak TCFD, IFRS S2 veya TSRS'nin genel bir SBTi onayı zorunluluğu yoktur.
Scope 3 yönetimi nasıl yapılır?
Önemli Kapsam 3 kategorileri değer zinciri yapısına göre belirlenir; tedarikçi verileri, faaliyet verileri, emisyon faktörleri, tahminler ve veri kalitesi kontrolleriyle hesaplama altyapısı kurulur. Türkiye'deki TSRS uygulamasında ilk iki yıllık raporlama döneminde Kapsam 3 açıklaması için geçiş muafiyeti bulunsa da, bu muafiyet sonraki dönemler için veri hazırlığının ertelenmesi gerektiği anlamına gelmez.
TCFD, CDP ve GRI birbiriyle nasıl ilişkilidir?
CDP'nin kurumsal iklim açıklama yapısı 2024'ten beri IFRS S2 ile hizalanmıştır ve TCFD tavsiyeleriyle de güçlü örtüşme taşır. GRI ise daha geniş sürdürülebilirlik etkilerine ve farklı paydaş bilgi ihtiyaçlarına odaklanan ayrı bir standart setidir. Bu çerçeveler arasında veri ve konu kesişimleri bulunabilir ancak birbirlerinin yerine otomatik olarak geçmezler.
Rapor formatı ve yayın yeri nasıl olmalı?
TCFD tavsiyeleri bağımsız bir iklim raporu, yıllık rapor veya başka kurumsal raporlama kanallarında uygulanabilir. TSRS açısından KGK tek bir görsel dosya veya sayfa formatı zorunlu tutmaz; açıklamalar Yönetişim, Strateji, Risk Yönetimi ile Metrikler ve Hedefler temel içerik alanlarında yapılandırılabilir. Yayın yeri ve zamanlaması, uygulanabilir TSRS ve diğer düzenleyici hükümlerle uyumlu planlanmalıdır.
İklim açıklamalarının yatırımcı ve finansmana etkisi nedir?
Karşılaştırılabilir ve karar almaya yararlı iklim açıklamaları yatırımcıların, bankaların ve diğer finansman sağlayıcılarının risk değerlendirmesinde kullanılabilir. Ancak bir TCFD, IFRS S2 veya TSRS raporu tek başına daha iyi kredi koşulu, daha yüksek ESG skoru, yatırım kararı veya yeşil finansman sonucu garanti etmez.
İç kontrol veya bağımsız güvence gerekir mi?
TCFD tavsiyeleri kendi başına küresel bir bağımsız güvence zorunluluğu oluşturmaz; IFRS S1 ve IFRS S2'nin uygulanması da güvence yükümlülüğünü ilgili yargı alanının mevzuatından bağımsız olarak otomatik yaratmaz. Türkiye'de ise TSRS kapsamındaki zorunlu sürdürülebilirlik raporları KGK kararıyla güvence denetimine tabidir ve mevcut zorunlu uygulama sınırlı güvenceyle başlamıştır.
İklim açıklamaları yıllık olarak nasıl güncellenir?
Raporlama takvimi finansal raporlama döngüsüyle hizalanır; veri kapanış tarihleri, sorumlular, yönetim gözden geçirmesi, senaryo ve risk güncellemeleri ile güvence hazırlığı önceden planlanır. Risk profili, metodoloji veya önemli varsayımlarda değişiklik olduğunda bunların etkisi ve karşılaştırılabilirlik üzerindeki sonuçları açıklanır.
Hangi yazılım ve araçlar kullanılabilir?
Araç seçiminde veri izlenebilirliği, yetkilendirme, denetim izi, emisyon hesaplama metodolojisi, senaryo analizi desteği, raporlama çıktıları ve entegrasyon kabiliyeti değerlendirilmelidir. Tek bir yazılım IFRS S2 veya TSRS uyumunu kendiliğinden garanti etmez. EUROPECARBON projelerinde ihtiyaç halinde Carboniva gibi karbon ve LCA veri araçları operasyonel veri yönetimini desteklemek amacıyla kullanılabilir.
Bu sayfadaki TCFD, IFRS S2, TSRS kapsamı ve güvence açıklamaları 27 Temmuz 2026 itibarıyla aşağıdaki birincil kaynaklar esas alınarak gözden geçirilmiştir.