Madencilikte belge yükümlülüğü bütün NACE 05–09 faaliyetleri için otomatik değildir. 2026 güncel Kılavuz Ek-1’de 05.10, 05.20, 07.10, 07.29, 08.91, 08.93 ve 09.10 kodları YÜKÜMLÜ statüsündedir; endüstriyel işletmede çalışan sayısı 50 ve üzerindeyse Mavi ve ardından Yeşil Su Verimliliği Belgesi süreci yürütülür.
Su Verimliliği Yönetmeliği bakımından “madencilik” başlığı tek başına yeterli değildir. Güncel Ek-1 statüsü, çalışan sayısı, fiilî üretim ve tesis/lokasyon yapısı birlikte değerlendirilir.
Sayfa artık “süre daralıyor” dili kullanmaz. Başvurusunu tamamlamamış yükümlü işletmeler için doğru aksiyon, kapsam teyidini yapıp Su Verimliliği Sistemini tamamlayarak SVBS üzerinden başvuru sürecini gecikmeden yürütmektir. Mevzuatta açıkça yazmayan ceza veya ruhsat sonucu iddia edilmez.
Endüstriyel işletmenin NACE faaliyetinin güncel Kılavuz Ek-1’de YÜKÜMLÜ olması ve çalışan sayısının 50 veya daha fazla olması gerekir. Ek-1’de YÜKÜMLÜ olup 50’nin altında çalışanı bulunan işletme gönüllü başvuru statüsündedir.
Bir işletmenin OSB, Serbest Bölge veya Endüstri Bölgesi içinde bulunması kendi NACE yükümlülüğünü otomatik oluşturmaz. Bölge yönetiminin yükümlülüğü ayrıdır; münferit işletme için Ek-1 statüsü ve çalışan sayısı ayrıca kontrol edilir.
Aşağıdaki liste, 2026 güncel Endüstriyel Su Verimliliği SVS Kılavuzu Ek-1’de madencilik ve ilişkili B bölümü faaliyetleri için YÜKÜMLÜ olarak gösterilen kodları içerir.
| NACE | Güncel faaliyet tanımı | Ek-1 statüsü | 50+ çalışan ise |
|---|---|---|---|
| 05.10 | Taş kömürü madenciliği | YÜKÜMLÜ | Mavi + Yeşil |
| 05.20 | Linyit madenciliği | YÜKÜMLÜ | Mavi + Yeşil |
| 07.10 | Demir cevherleri madenciliği | YÜKÜMLÜ | Mavi + Yeşil |
| 07.29 | Diğer demir dışı metal cevherleri madenciliği | YÜKÜMLÜ | Mavi + Yeşil |
| 08.91 | Kimyasal ve gübreleme amaçlı mineral madenciliği | YÜKÜMLÜ | Mavi + Yeşil |
| 08.93 | Tuz çıkarımı | YÜKÜMLÜ | Mavi + Yeşil |
| 09.10 | Petrol ve doğal gaz çıkarımını destekleyici faaliyetler | YÜKÜMLÜ | Mavi + Yeşil |
Önemli: 08.11 (süs ve yapı taşı), 08.12 (çakıl/kum/kil), 08.99 ve 09.90 güncel Ek-1’in yükümlü madencilik listesinde yer almaz. Güncel Kılavuza göre listede olmayan NACE kodu endüstriyel faaliyet kategorisinde “kapsam dışı” değerlendirilir. Fiilî üretim ile resmî NACE kayıtları uyuşmuyorsa başvuru öncesinde uyumlaştırma süreci ayrıca yönetilmelidir.
Mavi Belge sistem kurulumunu; Yeşil Belge daha ileri su verimliliği performansını; Turkuaz Belge ise ileri geri kazanım, ISO 46001 ve ISO 14046 gerekliliklerini bir araya getirir.
Eski sayfadaki “süre daralıyor” ve 2029 Yeşil Belge tarihi kaldırıldı. Güncel Bakanlık açıklaması 5 yıllık genel izleme ve geçiş takvimini esas alıyor.
Endüstriyel kuruluşlar için Yönetmelikteki son başvuru tarihi geçmiştir. Başvurusu tamamlanmamış yükümlü işletmeler kapsam ve SVBS sürecini gecikmeden tamamlamalıdır.
Tarih GeçtiBu tarih, 27 Haziran 2026’dan başlayan genel 5 yıllık izleme döneminin hesaplanan sonudur; “kesin Yeşil Belge son başvuru tarihi” olarak sunulmaz. Daha erken başvuru ve mevzuattaki süre uzatımı hükümleri ayrıca değerlendirilir.
İzleme Dönemi SonuYönetmeliğin 7’nci maddesi kapsamında Bakanlığın uygun görüşü ile Yeşil Belge başvuru süresi en fazla yedi yıla uzatılabilir; bu otomatik bir hak değildir.
Bakanlık Uygun GörüşüTS ISO 46001 ilk Yeşil Belge başvurusunda aranmaz. Yeşil Belge yenileme başvurusunda zorunlu kriterdir.
Doğru AşamaTekniklerin uygulanabilirliği cevher türü, su kalitesi, proses kimyası, saha iklimi, atık yönetimi ve ürün kalitesi dikkate alınarak tesis bazında doğrulanmalıdır. Sabit tasarruf yüzdeleri yerine ölçülmüş baz değer ve proje sonrası performans esas alınmalıdır.
Tikiner taşması, filtrat, uygun kaliteye sahip proses dönüşleri ve kapalı devre su akımlarının yeniden kullanımı değerlendirilir. Geri kazanılmış suyun iyonik bileşimi ve reaktif performansına etkisi laboratuvar ve saha verileriyle kontrol edilmelidir.
Ölçülmüş devridaim oranı ile izlenirAtık depolama tesisinde biriken suyun uygun kalite ve güvenlik koşullarında prosese geri döndürülmesi, su bilançosunun ana kalemlerinden biridir. Filtrasyon, yoğunlaştırma veya kuru istifleme seçenekleri saha ve atık karakterine göre değerlendirilir.
Tailings su dengesiOcak drenaj suları otomatik olarak “temiz proses suyu” kabul edilmez. Debi ve kalite analizleri sonrası, uygun arıtma ve risk kontrolü ile toz bastırma, yıkama veya diğer uygun kullanımlar için alternatif kaynak olarak değerlendirilebilir.
Kalite + miktar birlikte değerlendirilirYol sulama, stok sahası ve transfer noktalarında debi kontrollü uygulama; sisleme nozulları, meteorolojik koşullara göre çalışma ve uygun geri kazanılmış su kullanımı incelenir. Islatıcı ajanlar ile polimerik toz bağlayıcıların görevleri birbirinden ayrı değerlendirilir.
Kontrollü debi ve çalışma süresiIzgaralı toplama, çöktürme/yağ ayırma ve uygun arıtma sonrası kapalı devre yıkama suyu sistemi; taze su girişini azaltmak için değerlendirilebilir. Yeniden kullanım kalitesi ekipman ve çevre kriterlerine göre belirlenir.
Taze su / geri dönüş ayrımıMevzuat su kullanımının ölçülmesini ve kayıt altına alınmasını gerektirir. SCADA veya belirli bir debimetre tipi genel bir mevzuat şartı değildir; tesisin debisi, su kalitesi, boru çapı ve veri ihtiyacına uygun sayaç/otomasyon mimarisi seçilir.
Teknoloji değil ölçülebilirlik esastırSu verimliliği hedeflerini yönetebilmek için toplam su tüketiminin üretim göstergesiyle normalize edilmesi ve ana su akımlarının ayrı sayaçlarla izlenmesi faydalıdır.
| Ölçüm noktası | Ölçülen veri | Neden izlenir? | Önerilen kayıt |
|---|---|---|---|
| Toplam taze su girişi | m³ | Tesis baz toplam tüketim ve su dengesi | Günlük / aylık toplam |
| Kuyu / yüzey suyu kaynakları | m³, kaynak | Kaynak bazlı tüketim ayrımı | Kaynak bazında ayrı |
| Cevher hazırlama beslemesi | m³ | Ana proses su yoğunluğu | Vardiya / günlük |
| Tikiner / filtrat dönüşü | m³ | Proses devridaim performansı | Günlük |
| Atık tesisi reclaim hattı | m³ | Geri kazanılan su miktarı | Günlük / aylık |
| Dewatering suyu | m³ + kalite | Alternatif kaynak potansiyeli | Debi + analiz periyodu |
| Toz bastırma | m³ | Saha yardımcı tüketimi | Hat / araç bazlı |
| Araç-ekipman yıkama | m³ | Kapalı devre performansı | Aylık |
| Evsel / sosyal kullanım | m³ | Proses dışı tüketimin ayrılması | Aylık |
Güncel 2026 Kılavuzunda başvuru sırasında bilgi sistemine yüklenecek destekleyici resmî belgeler açıkça listelenmiştir.
Danışmanlık akışı, Bakanlığın 7 adımlı Su Verimliliği Sistemini başvuru dosyasına çevirecek şekilde kurgulanır.
Fiilî üretim, Sanayi Sicil, kapasite raporu, SGK çalışan sayısı ve lokasyonlar karşılaştırılır. Güncel Ek-1 statüsü doğrulanır; aynı sahada entegre birden fazla faaliyet varsa başvuru kapsamı netleştirilir.
Taze su kaynakları, proses beslemeleri, geri dönüşler, dewatering, atıksu ve diğer kullanım alanları envantere alınır. Sayaç açıkları ve veri kalitesi riskleri belirlenir; ihtiyaç halinde ölçüm ve otomasyon planı hazırlanır.
Su verimliliği ekibi, mevcut durum, hedefler, beş yıllık plan, eğitim, su verimli ekipman ve bilgilendirme materyalleri tamamlanır. Resmî belgeler ve önceki takvim yılı verileri SVBS başvurusuna hazırlanır.
%10 geleneksel olmayan su kriteri, NACE’ye uygun rehber teknikleri ve Yeşil yenilemede gerekli ISO 46001 hazırlığı için yatırım ve izleme yol haritası oluşturulur. Teknik projeler ölçülen baz tüketim üzerinden önceliklendirilir.
Güncel NACE kapsamı, 27 Haziran sonrası süreç, Yeşil Belge ve SVBS başvurusu hakkında en kritik sorular.
NACE kodunuz, çalışan sayınız, lokasyon yapınız ve mevcut su verileriniz üzerinden kapsamı netleştirelim; Mavi Belge dosyasındaki eksikleri ve Yeşil Belge yol haritasını çıkaralım.
Her sektörün yükümlülüğü güncel Kılavuz Ek-1’deki dört haneli NACE statüsüne göre ayrıca kontrol edilmelidir.