Kapsam ve üretim
- Fiilî üretim faaliyetleri ve güncel NACE kodları
- Çalışan sayısı
- Proses akım şeması
- Yıllık toplam ve proses bazlı üretim miktarları
- Beş yıllık hedef ve plan girdileri
Güncel Bakanlık Kılavuzu Ek-1'de YÜKÜMLÜ olarak listelenen seçili NACE 26 ve 27 üretim faaliyetlerinde, çalışan sayısının 49'dan fazla olması şartıyla su verimliliği sistemi kurma ve belge başvurusu yükümlülüğü doğar. Europecarbon; kapsam analizi, su dengesi, ölçüm-izleme planı, dokümantasyon ve SVBS başvuru hazırlığı için ticari danışmanlık sunar.
NACE 26 ve 27 başlıklarındaki tüm faaliyetler aynı statüde değildir. Güncel kapsam, Bakanlığın Ek-1 listesi, çalışan sayısı, fiilî üretim ve resmî kayıtlar birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 tarihli Endüstriyel Su Verimliliği Kılavuzuna göre zorunlu kapsam için faaliyetin Ek-1'de YÜKÜMLÜ olarak listelenmesi ve çalışan sayısının 49'dan fazla olması şartları birlikte aranır. Ek-1'de GÖNÜLLÜ olarak yer alan faaliyetler çalışan sayısından bağımsız gönüllü başvuru yapabilir; listede yer almayan NACE kodları ise endüstriyel işletme sınıfında kapsam dışıdır. Bakanlık güncel SSS.
Elektronik bileşen, hassas yüzey temizliği veya bazı kaplama proseslerinde düşük iletkenlikte su gerekebilir. RO/DI sistemlerinde oluşan konsantre akımın yeniden kullanımı teknik olarak değerlendirilebilir; ancak her tesise uygulanabilecek sabit bir geri kazanım yüzdesi yoktur. Kullanım noktası seçilirken iletkenlik, sertlik, silika, klorür, korozyon-kabuklaşma riski, ürün kalitesi ve proses güvenliği dikkate alınmalıdır.
Aşağıdaki uygulamalar genel teknik seçeneklerdir. Belge kriteri veya garanti edilen tasarruf oranı olarak değil; su kalitesi, üretim şartları, çevre izinleri ve teknik-ekonomik fizibiliteye göre tesise özel değerlendirilmelidir.
Teknik çerçeve için Bakanlığın güncel Endüstriyel Su Verimliliği Kılavuzu, güncel SSS ve sektörel Endüstriyel Su Verimliliği Rehberleri esas alınmalıdır. Elektrikli ev aletleri için ayrıca Bakanlığın NACE 27.51 Su Verimliliği Rehberi kullanılabilir.
RO/DI sistemlerinden çıkan konsantre akımın uygun yardımcı proseslerde yeniden kullanımı; kalite, korozyon, kabuklaşma ve işletme şartları doğrulanarak değerlendirilir.
Tesise özel yeniden kullanım analiziKaskad durulama, membran, iyon değişimi veya diğer arıtma seçenekleri ürün kalitesi ve kirletici profiline göre karşılaştırılır.
Kalite ve fizibilite odaklı kapalı çevrimDurulama kademeleri, taze su beslemesi ve geri kullanım noktaları kütle dengesi ve proses kimyasına göre optimize edilir.
Kaskad durulama ve geri kullanım değerlendirmesiSoğutma suyu çevrimleri; su kaybı, enerji tüketimi, sıcaklık kontrolü ve ekipman gereklilikleri birlikte ele alınarak iyileştirilir.
Su-enerji dengesi birlikte değerlendirilirSirkülasyon, blöf ve taze su beslemesi; pH, iletkenlik, sıcaklık, birikim, emisyon kontrolü ve güvenlik şartları dikkate alınarak yönetilir.
Kontrollü devridaim ve blöf optimizasyonuMavi başvuruda su-atıksu verileri ölçüm veya kabul görmüş bilimsel tahminlerle beyan edilebilir. Mavi Belgeden sonraki beş yıl içinde, Yeşil başvurudan önce su tüketimlerinin sayaçlarla düzenli ölçülmesi gerekir.
Sayaç, otomasyon ve veri kalitesi planıKılavuz Ek-1'de YÜKÜMLÜ olan faaliyetlerde zorunluluk için ayrıca çalışan sayısının 49'dan fazla olması gerekir. GÖNÜLLÜ faaliyetlerde çalışan sayısı şartı aranmaz; Ek-1'de bulunmayan NACE kodları endüstriyel işletme sınıfında kapsam dışıdır.
| NACE Kodu | Faaliyet | Ek-1 Statüsü | Zorunlu kapsam |
|---|---|---|---|
| 26.40 | Tüketici elektroniği ürünlerinin imalatı | YÜKÜMLÜ | 49'dan fazla çalışan varsa zorunlu |
| 26.51 | Ölçme, test ve seyrüsefer amaçlı alet ve cihazların imalatı | GÖNÜLLÜ | İsteğe bağlı başvuru |
| 27.11 | Elektrik motorlarının, jeneratörlerin ve transformatörlerin imalatı | YÜKÜMLÜ | 49'dan fazla çalışan varsa zorunlu |
| 27.12 | Elektrik dağıtım ve kontrol cihazları imalatı | YÜKÜMLÜ | 49'dan fazla çalışan varsa zorunlu |
| 27.20 | Akümülatör ve pil imalatı | YÜKÜMLÜ | 49'dan fazla çalışan varsa zorunlu |
| 27.31 | Fiber optik kabloların imalatı | YÜKÜMLÜ | 49'dan fazla çalışan varsa zorunlu |
| 27.32 | Diğer elektronik ve elektrik telleri ve kablolarının imalatı | YÜKÜMLÜ | 49'dan fazla çalışan varsa zorunlu |
| 27.40 | Elektrikli aydınlatma ekipmanlarının imalatı | GÖNÜLLÜ | İsteğe bağlı başvuru |
| 27.51 | Elektrikli ev aletlerinin imalatı | YÜKÜMLÜ | 49'dan fazla çalışan varsa zorunlu |
| Diğer NACE 26/27 | Ek-1'de listelenmeyen faaliyetler | KAPSAM DIŞI | Ek-1'de yer almıyorsa endüstriyel işletme sınıfında zorunluluk yok |
Mavi Belge su verimliliği sisteminin yedi temel adımını; Yeşil Belge ise endüstriyel tesisler için ileri seviye kriterleri esas alır. Belge kararını Europecarbon değil, Tarım ve Orman Bakanlığı verir.
| No | Mavi Belge temel kriteri |
|---|---|
| 1 | Su verimliliği konusunda yeterli sayıda personel görevlendirilmesi |
| 2 | Su verimliliği mevcut durumunun belirlenmesi |
| 3 | Su verimliliği hedeflerinin belirlenmesi |
| 4 | Hedeflere ulaşılması için planlamaların yapılması |
| 5 | Eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesi |
| 6 | Bireysel su kullanımına yönelik su verimli ekipmanların kullanılması |
| 7 | Bilgilendirici yazılı ve görsel materyallerin kullanılması |
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı – Endüstriyel Faaliyetler İçin Mavi Su Verimliliği Belgesi Başvuru Kılavuzu.
Su verimliliği belge başvuruları güncel uygulamada yalnızca Su Verimliliği Bilgi Sistemi (SVBS) üzerinden dijital olarak kabul edilir. Resmî yazı, e-posta veya diğer kanallardan yapılan başvurular değerlendirmeye alınmaz.
SVBS'ye giriş yapın ve başvuru ekranındaki güncel yönlendirmeleri izleyin.
Europecarbon ticari danışmanlık ve başvuru hazırlığı sunar; resmî kapsam ve belge kararı Tarım ve Orman Bakanlığının yetkili birimlerince verilir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Endüstriyel Su Verimliliği Kılavuzu, başvuruların değerlendirilmesi ve belge yenileme hükümleri.
İki şart birlikte sağlanıyorsa endüstriyel işletme su verimliliği sistemi kurup belge başvurusu yapmakla yükümlüdür.
OSB yönetiminin kendi yükümlülüğü ayrıdır. OSB içindeki münferit işletmenin kapsamı Ek-1 statüsü, çalışan sayısı ve fiilî üretim üzerinden ayrıca belirlenir.
Ek-1'de GÖNÜLLÜ olanlar ile YÜKÜMLÜ statüde olup çalışan sayısı 50'nin altında kalan işletmeler gönüllü başvuru yapabilir.
Mevcut endüstriyel yükümlüler için Yönetmelikte öngörülen ilk Mavi Belge başvuru süresinin son tarihidir ve bu ilk süre sona ermiştir. Güncel işlem durumu SVBS ve Bakanlık açıklamalarından kontrol edilmelidir.
İlk süre sona erdi27 Haziran 2026 sonrasında üretime geçen ve çalışan sayısı şartını sonradan sağlayan işletmelerde, üretime geçme ve çalışan şartının birlikte oluştuğu tarihten itibaren 18 aylık süre uygulanır.
Tesise özel başlangıçMevcut yükümlüler için Bakanlık, 27 Haziran 2026'dan itibaren beş yıllık dönemde durumu izler. Yönetmelik kapsamında Bakanlığın uygun görüşüyle Yeşil Belge başvuru süresi en fazla yedi yıla uzatılabilir.
Kriterler erken sağlanırsa erken başvuruGüncel 2026 Tarım ve Orman Bakanlığı Endüstriyel Su Verimliliği Kılavuzu Bölüm 1.3'e göre endüstriyel işletmelerin başvuru sırasında sisteme yüklediği destekleyici resmî belgeler aşağıdadır.
Üretim, su kaynakları ve su kullanımı gibi yıllık değerlendirmelerde başvurudan önceki takvim yılı verileri esas alınır. Veri seti su temininden atıksu bertarafına kadar aynı sistem sınırında hazırlanmalıdır.
Kaynak: Bakanlık Endüstriyel Su Verimliliği Kılavuzu – Mevcut Durum Değerlendirmesi.
Elektrik-elektronik üretiminde tek bir sabit üretim paydası tüm tesislere uygun değildir. Gösterge, tesisin fiilî ürününü ve proses yapısını temsil edecek biçimde tanımlanmalıdır.
Teknik not: Bakanlık Kılavuzunda spesifik su kullanımı ve spesifik su tüketimi hesapları farklı amaçlarla değerlendirilebilir. Spesifik su kullanımı hesabında temel ve yardımcı proseslerde kullanılan ve sistem içerisinde geri kazanılarak yeniden kullanılan/devridaim ettirilen sular toplam kullanım içerisinde değerlendirilir. Ürün içeriğine giren su, evsel kullanım, yangın hidrantları, yeşil alan sulama, araç/zemin temizliği ve diğer proses dışı kullanımlar hesap dışında tutulur. Kaynaktan çekilen su miktarını ifade eden spesifik su tüketimi değerlendirmelerinde ise geri kazanılmış su ayrıca ayrıştırılmalıdır. Bakanlık 2026 Endüstriyel Su Verimliliği Kılavuzu – spesifik su kullanımının hesaplanması ve hesaplamalarda dikkate alınacak hususlar.
Ürün ve tesis yapısına göre gösterge örneğin aşağıdaki birimlerle tanımlanabilir:
Karşılaştırılabilirlik için aynı tesis ve ürün grubunda tutarlı payda kullanılmalıdır. Temel üretim prosesleri ile yardımcı üretim proseslerindeki su kullanımları değerlendirilir; evsel/sosyal kullanım, peyzaj veya diğer proses dışı kullanımlar ayrı izlenerek üretim KPI'larının yorumunda sistem sınırı açıkça belirtilir. Bu sayfada doğrulanmamış sektör benchmarkı veya sabit tasarruf yüzdesi kullanılmaz.
Aşağıdaki matris su kütle dengesinin kurulması ve veri boşluklarının görülmesi için örnek bir ölçüm planıdır. Belirli bir SCADA veya debimetre teknolojisini mevzuatın tek zorunlu çözümü olarak tanımlamaz.
| Ölçüm noktası | İzlenecek veri | Amaç | Önerilen kayıt sıklığı |
|---|---|---|---|
| Toplam taze su girişi | Debi ve toplam hacim | Tesis su dengesinin ana girdisi | Günlük toplam, aylık doğrulama |
| şebeke/kuyu/diğer su kaynakları | Kaynak bazlı m³ | Kaynak dağılımı ve fatura/izin doğrulaması | Aylık; mümkünse günlük toplam |
| RO besleme suyu | Besleme debisi/hacmi | RO kütle dengesi | İşletme günlerinde günlük |
| RO permeat | Ürün suyu hacmi | Saf su üretimi ve verim takibi | İşletme günlerinde günlük |
| RO konsantre | Konsantre hacmi | Geri kullanım/bertaraf değerlendirmesi | İşletme günlerinde günlük |
| DI/saf su üretimi | Üretilen hacim ve gerekirse kalite | Saf su tüketim dengesinin kurulması | Günlük |
| Ana yıkama/durulama hatları | Hat bazlı su hacmi | Proses spesifik tüketim analizi | Vardiya veya günlük |
| Yüzey işlem/galvanik hatları | Durulama ve takviye suyu | Kaskad/geri kullanım potansiyeli | Vardiya veya günlük |
| Soğutma sistemi makeup | Tamamlama suyu hacmi | Soğutma su dengesi | Günlük |
| Soğutma sistemi blöf | Blöf hacmi | Çevrim ve kayıp analizi | Günlük veya işletme periyodu |
| Scrubber besleme suyu | Besleme hacmi | Gaz yıkama su dengesi | Günlük |
| Scrubber blöf | Blöf hacmi | Birikim ve atıksu takibi | Günlük veya blöf periyodu |
| Atıksu arıtma tesisi girişi | Debi/hacim | Atıksu kütle dengesi | Günlük |
| Arıtılmış su çıkışı | Debi/hacim ve kalite | Deşarj/geri kullanım kontrolü | Günlük; analizler izin planına göre |
| Geri kazanılmış su hattı | Geri kullanılan hacim | Yeniden kullanım hacminin izlenmesi; Yeşil Belge %10 geleneksel olmayan su hesabına dahil edilip edilmeyeceği suyun kaynağı ve geri kazanım biçimine göre ayrıca değerlendirilir. | Günlük veya aylık toplam |
| Evsel/sosyal kullanım | Ayrı tüketim hacmi | Proses dışı tüketimin ayrıştırılması | Aylık; uygun altyapıda günlük |
Not: Bu tablo mevzuatın her tesise dayattığı sabit sayaç listesi değildir. Nihai ölçüm noktaları su kütle dengesi, debi, su kalitesi, proses önemi ve tesis koşullarına göre belirlenir.
Mevzuat notu: Bakanlık Kılavuzuna göre sistem içerisinde, atıksu olarak sistemi terk etmeden devridaim ettirilen proses suları geri kazanılmış atıksu/geleneksel olmayan su kaynağı olarak beyan edilmez. Kullanıldıktan sonra atıksu haline gelen ve uygun arıtma sonrasında yeniden kullanıma döndürülen sular ile Kılavuzda tanımlanan diğer geleneksel olmayan kaynaklar ayrı değerlendirilir. Güncel Bakanlık Kılavuzu.
Europecarbon, teknik önerileri resmî zorunluluk veya sonuç garantisi gibi sunmadan; kapsam, su dengesi, ölçüm-izleme ve SVBS dosya hazırlığını tesis verileri üzerinden yürütür.
Fiilî üretim, güncel NACE kodu, çalışan sayısı, su kaynakları, proses kullanımları ve atıksu akımları birlikte değerlendirilir.
Mevcut sayaçlar, mühendislik tahminleri ve veri boşlukları analiz edilir; Yeşil Belge öncesinde tamamlanması gereken düzenli sayaçlandırma yaklaşımı planlanır.
Su verimliliği hedefleri, uygulanabilir teknik seçenekler, sorumlular, takvim ve izleme göstergeleri oluşturularak Mavi Belge başvuru dosyasına hazırlanır.
Başvuru kanıtları SVBS formatına hazırlanır. Yeşil Belge kriterleri için geleneksel olmayan su, sektörel teknikler ve TS ISO 46001 gereklilikleri planlanır; nihai karar Bakanlığa aittir.
Yanıtlar güncel Bakanlık Kılavuzu ve SSS açıklamaları esas alınarak hazırlanmıştır.
NACE kodunuzu, çalışan sayınızı ve fiilî üretim faaliyetinizi paylaşın. Güncel Bakanlık Ek-1 listesi üzerinden ön kapsam kontrolü yapalım ve veri hazırlığını netleştirelim.
Güncel Bakanlık Kılavuzu kapsamındaki farklı endüstriyel faaliyetler için hazırladığımız sektörel su verimliliği rehberlerine aşağıdan ulaşabilirsiniz: