Kısa cevap: NACE 28 tesislerinin hepsi zorunlu mu?
Hayır. Güncel 2026 SVS Kılavuzu Ek-1’de 28.12, 28.14, 28.15, 28.22, 28.92, 28.94 ve 28.99 YÜKÜMLÜ; 28.25 GÖNÜLLÜ statüdedir. YÜKÜMLÜ statüsündeki faaliyette fiilen üretim yapılması ve çalışan sayısının 49’dan fazla olması birlikte zorunluluk doğurur.
OSB, endüstri bölgesi veya serbest bölge içinde bulunmak tek başına münferit işletmeyi yükümlü yapmaz.
Makina ve Ekipman Sektöründe Su Nerede Kullanılır?
Su kullanımı; metal işleme, ısıl işlem, yüzey hazırlama, test, temizlik ve yardımcı sistemlere göre değişir. Aşağıdaki uygulamalar sabit tasarruf yüzdesi veya bütün tesislere zorunlu teknoloji listesi değildir.
Torna, freze, taşlama ve benzeri tezgâhlarda emülsiyon, yarı sentetik veya sentetik metal işleme sıvılarının konsantrasyonu, filtrasyonu, tramp yağ ve partikül kontrolü değerlendirilir.
Ömür uzatma + kayıp kontrolüSöndürme ve yardımcı soğutma devrelerinde kapalı çevrim, eşanjör, kule veya chiller seçenekleri ısıl yük, enerji ve su kimyasıyla birlikte değerlendirilir.
Uygun devrede kontrollü çevrimYağ alma, fosfatlama ve durulama hatlarında taşma, iletkenlik, banyo ömrü ve kademeli durulama optimizasyonu izlenir.
Kademeli durulama + banyo yönetimiYüzey hazırlama ve yıkama hatlarında kaynakta ayrım, karşı akımlı durulama ve uygun kalite sağlandığında geri kullanım seçenekleri değerlendirilir.
Kaynakta ayrım + uygun geri kullanımTest suları kalite, ürün güvenliği ve test standardı uygunsa ayrı toplanarak filtrasyon sonrası yeniden kullanım için değerlendirilebilir.
Toplama + kontrollü yeniden kullanımAna girişler, önemli proses kolları, kule takviyesi/blöfü, geri kullanım ve deşarj noktaları ölçülerek doğrulanabilir su-atıksu dengesi kurulur.
Ölçüm + izleme + kayıtTeknik uygulamalar için Tarım ve Orman Bakanlığının NACE 28 — Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Ekipman İmalatı Su Verimliliği Rehber Dokümanı esas alınmalıdır. Rehber; 28.12, 28.14, 28.15, 28.22, 28.25, 28.92, 28.94 ve 28.99 alt üretim kollarını kapsar. Sektörel rehberde yer almak, güncel Ek-1’de YÜKÜMLÜ olmakla aynı şey değildir: 28.25 teknik rehber kapsamında olmakla birlikte güncel 2026 Ek-1’de GÖNÜLLÜ statüdedir. Genel yayın arşivi için Bakanlık yayınları incelenebilir.
Makina ve Ekipman NACE 28 Kodları: Yükümlü ve Gönüllü Statüler
Zorunlu kapsam yalnız güncel Ek-1 statüsü ve çalışan kriteri birlikte değerlendirilerek belirlenir.
| NACE Kodu | Faaliyet | 2026 Ek-1 Statüsü | Çalışan Şartı | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| 28.12 | Akışkan gücü ile çalışan ekipmanların imalatı | YÜKÜMLÜ | 49’dan fazla çalışan | İki şart birlikte sağlanıyorsa zorunlu kapsam |
| 28.14 | Diğer musluk ve valf/vana imalatı | YÜKÜMLÜ | 49’dan fazla çalışan | İki şart birlikte sağlanıyorsa zorunlu kapsam |
| 28.15 | Rulman, dişli/dişli takımı, şanzıman ve tahrik elemanlarının imalatı | YÜKÜMLÜ | 49’dan fazla çalışan | İki şart birlikte sağlanıyorsa zorunlu kapsam |
| 28.22 | Kaldırma ve taşıma ekipmanları imalatı | YÜKÜMLÜ | 49’dan fazla çalışan | İki şart birlikte sağlanıyorsa zorunlu kapsam |
| 28.25 | Soğutma ve havalandırma donanımlarının imalatı, evde kullanılanlar hariç | GÖNÜLLÜ | Çalışan sayısı şartı aranmaz | İsteğe bağlı belgelendirme |
| 28.92 | Maden, taş ocağı ve inşaat makineleri imalatı | YÜKÜMLÜ | 49’dan fazla çalışan | İki şart birlikte sağlanıyorsa zorunlu kapsam |
| 28.94 | Tekstil, giyim eşyası ve deri üretiminde kullanılan makinelerin imalatı | YÜKÜMLÜ | 49’dan fazla çalışan | İki şart birlikte sağlanıyorsa zorunlu kapsam |
| 28.99 | Başka yerde sınıflandırılmamış diğer özel amaçlı makinelerin imalatı | YÜKÜMLÜ | 49’dan fazla çalışan | İki şart birlikte sağlanıyorsa zorunlu kapsam |
Firmanız Zorunlu mu?
Fiilî üretiminiz güncel Ek-1’de YÜKÜMLÜ statüsündeki bir NACE kodunda ise ve işletmede çalışan sayısı 49’dan fazlaysa Mavi Belge yükümlülüğü oluşur.
Ek-1’de GÖNÜLLÜ olan faaliyetlerde çalışan sayısı şartı aranmaz. Ek-1’de YÜKÜMLÜ olup 50’den az çalışanı bulunan işletmeler gönüllü statüdedir. Listede olmayan NACE kodları kapsam dışıdır.
Bölge içinde bulunmak münferit işletmenin çalışan ve NACE testini kaldırmaz. İşletmenin kendi fiilî NACE faaliyeti ve çalışan kriteri ayrıca değerlendirilir.
Mavi ve Yeşil Belge Süreleri
Yönetmelikte mevcut yükümlü endüstriyel kuruluşlar için belirtilen ilk Mavi Belge başvuru takvimindeki son tarihtir. Bu tarih geçmiş durumdadır.
İlk takvim tarihiÜretimin başlaması ve 50 ve üzeri çalışan şartının birlikte oluştuğu tarihten itibaren sistemin kurulması ve belgelendirme süreci 18 ay içinde yürütülür.
Tesis bazlı süreBakanlığın güncel SSS açıklamasına göre mevcut endüstriyel yükümlüler, Yönetmelikte belirtilen 27 Haziran 2026 son başvuru tarihinden itibaren beş yıl boyunca bilgi sistemi üzerinden izlenir. Kriterler daha erken sağlanırsa Yeşil Belge başvurusu daha erken yapılabilir. Bu beş yıllık sürenin takvimsel karşılığı 27 Haziran 2031’e ulaşmaktadır.
5 yıllık dönemYönetmeliğin 7’nci maddesi kapsamında Bakanlığın uygun görüşüyle Yeşil Belge başvuru süresi en fazla yedi yıla uzatılabilir; sabit bir otomatik uzatma tarihi değildir.
Bakanlık uygun görüşüMavi Su Verimliliği Belgesi — 7 Resmî Kriter
Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 Endüstriyel Su Verimliliği SVS Kılavuzu Tablo 1’de yer alan Mavi Su Verimliliği Belgesi kriterleri aşağıdadır.
Su verimliliği konusunda yeterli sayıda personel görevlendirilmesi.
Su verimliliği mevcut durumunun belirlenmesi.
Su verimliliği hedeflerinin belirlenmesi.
Hedeflere ulaşılması için planlamaların yapılması.
Eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesi.
Bireysel su kullanımına yönelik su verimli ekipmanların kullanılması (musluk, duş, rezervuar vb.).
Bilgilendirici yazılı ve görsel materyallerin kullanılması.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı — 2026 Endüstriyel Su Verimliliği SVS Kılavuzu, Tablo 1.
Endüstriyel İşletmeler İçin Yeşil Belge Kriterleri
Toplam su kullanımının %10’unun geleneksel olmayan su kaynaklarından sağlanması.
NACE koduna uygun su verimliliği rehber dokümanlarında yer alan tekniklerin uygulanması.
TS ISO 46001 ilk Yeşil Belge başvurusunda aranmaz; Yeşil Belge yenileme başvurusunda zorunludur.
Su verimliliği sisteminin kurulumu sırasında beyan edilen bilgiler bilgi sistemi üzerinde yıllık olarak güncellenir; hedefler ve eylemler yıllık olarak izlenir. Bu husus, yukarıdaki üç resmî Yeşil Belge kriterinden ayrı olarak SVS’nin devam eden izleme gereklilikleri kapsamında değerlendirilir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı — 2026 Endüstriyel Su Verimliliği SVS Kılavuzu, Tablo 2.