📘 Rehber
✅ Uyum
🌍 ESG
EcoVadis Nedir? Değerlendirme, Puan ve Madalya Sistemi
Günümüzde şirketlerin performansını yalnızca finansal tablolarla değerlendirmek yeterli değil. Artık çevresel etkiler, sosyal sorumluluk, etik ilkeler ve sürdürülebilir tedarik zincirleri iş dünyasının önemli kriterleri arasında. Bu alanda en sık karşılaşılan sistemlerden biri EcoVadis.
EcoVadis Ne Demek?
EcoVadis, 2007 yılında Fransa'da kurulmuş bir sürdürülebilirlik derecelendirme platformudur. Güncel ülke ve şirket sayısı için EcoVadis'in kurumsal sayfasını inceleyebilirsiniz. Sistem, şirketlerin performansını dört ana temada inceler:
- 🌱 Çevre
- 👥 İş Gücü ve İnsan Hakları
- ⚖️ Etik
- 🔗 Sürdürülebilir Tedarik
EcoVadis Değerlendirme Süreci Nasıl İşler?
1) Kayıt ve Profil Açma
EcoVadis platformuna kayıt yapılır; sektör, ölçek ve ülke bilgileri girilir.
2) Sürdürülebilirlik Anketi
Çevre, etik, insan hakları ve tedarik konularında detaylı anket doldurulur.
İlk temeli atmak için: GRI Sürdürülebilirlik Raporlama
3) Belgelerin Sunulması
ISO sertifikaları, çevre ve İSG politikaları, etik kod, eğitim kayıtları gibi kanıtlar yüklenir. Değerlendirme başına toplamda en fazla 55 yeni belge kabul edilir (tema başına ayrı bir sınır değildir).
4) İnceleme ve Puanlama
Bağımsız analistler beyanları ve belgeleri inceler; somut kanıt gereklidir. Scorecard'ın yayımlanması, gönderimden sonra genellikle 6-8 hafta sürer.
5) Skorkart, Puan ve Madalya Uygunluğu
0-100 arası puanlanır; uygunluk koşullarını sağlayan şirketlere Bronze, Silver, Gold veya Platinum madalyası ya da Committed rozeti verilebilir. Scorecard genellikle 12 ay geçerli kabul edilir.
EcoVadis Puanı Nedir?
EcoVadis puanı 0-100 arası bir skordur ve dört temadan oluşur:
- 🌱 Çevre: Karbon emisyonu, enerji verimliliği, atık & geri dönüşüm
- 👥 İş Gücü & İnsan Hakları: İş güvenliği, eşitlik, çalışma koşulları
- ⚖️ Etik: Rüşvetle mücadele, şeffaflık, etik kurallar
- 🔗 Sürdürülebilir Tedarik: Sürdürülebilir satın alma ve tedarikçi yönetimi
Madalya ve Rozet Sistemi (Percentile Bazlı)
EcoVadis madalyaları sabit bir puan bandına değil, değerlendirme anındaki yüzdelik dilime dayanır (EcoVadis Help Center):
| Seviye | Yüzdelik dilim |
|---|---|
| 🏆 Platinum | İlk %1 |
| 🥇 Gold | İlk %5 |
| 🥈 Silver | İlk %15 |
| 🥉 Bronze | İlk %35 |
EcoVadis'in Potansiyel Faydaları
- ✔️ Sürdürülebilirlik yönetim sisteminizi üçüncü taraf gözüyle değerlendirme imkânı
- ✔️ Bazı alıcıların tedarikçi değerlendirme sürecinde girdi olarak kullanması
- ✔️ Kendi sürdürülebilirlik verinizi düzenli hâle getirme fırsatı — ancak bu, CSRD/ESRS veya CBAM gibi düzenlemelere hukuki uyumun yerine geçmez
- ✔️ Bazı ihale/yatırım süreçlerinde ilgili alıcının kendi kriterlerine bağlı olarak olumlu bir sinyal olabilir
EcoVadis Sürecinde En Sık Yapılan Hatalar
- Güncel olmayan belgeler: Politika/eylem belgelerinin genel olarak 8 yıl, KPI/sonuç belgelerinin 2 yıl güncellik kuralına uymaması.
- Kapsamı belli olmayan politika: Şirket adı, tarih veya kapsam bilgisi içermeyen genel belgeler.
- Politika var, uygulama yok: Eğitim, iç iletişim ve şikâyet mekanizması gibi uygulama kanıtlarının eksik olması.
- Soru-belge uyumsuzluğu: Belgenin ilgili soru/kritere karşılık gelmemesi.
- Sonuç verisi eksikliği: Yalnızca politika sunup ölçülebilir performans verisi eklenmemesi.
- Çelişkili beyanlar: Anket yanıtları ile yüklenen belgeler arasında tutarsızlık olması.
EcoVadis Belgesinin Sektörlere Etkisi
Enerji ve Petrokimya
Enerji yoğun sektörlerde Çevre teması genellikle daha ağırlıklı değerlendirilir. Genel bir sürdürülebilirlik raporlama örneği için: Tüpraş Raporlar (bu bağlantı genel bir örnektir, belirli bir EcoVadis puanını doğrulamaz).
Tekstil ve Moda
Bazı Avrupa alıcıları tedarikçi seçiminde EcoVadis skorlarını girdi olarak kullanabiliyor; bu, alıcının kendi politikasına bağlıdır.
Otomotiv
Bazı OEM'ler tedarikçi değerlendirmesinde sürdürülebilirlik skorlarını dikkate alabiliyor.
Gıda ve Tarım
AB'deki bazı alıcıların sürdürülebilirlik ve izlenebilirlik beklentileri satın alma süreçlerine yansıyabiliyor.
EcoVadis ile AB Düzenlemeleri Arasındaki İlişki
EcoVadis değerlendirmesi ile European Green Deal, CSRD/ESRS ve CBAM arasında veri kesişimi olabilir (ör. enerji/emisyon verisi); ancak EcoVadis bir derecelendirmedir, bu düzenlemelerin hukuki uyum yükümlülüğünün yerine geçmez.
EcoVadis Puanınızı Geliştirmek İçin Genel Yaklaşımlar
- 📊 Yıllık karbon ayak izi ölçümü & raporlama
- 👥 Sürdürülebilirlik sorumluluğunu birden fazla birime yayan bir yapı kurulması
- 📄 Şirket sitesinde etik kod ve politikaların yayınlanması
- 🔗 Tedarikçilerden yazılı uyum taahhütleri alınması
- ⚡ Yenilenebilir enerji, atık azaltımı ve döngüsel ekonomi projeleri
Türkiye'de EcoVadis Uygulamaları
İhracat ağırlıklı sektörlerde (enerji/petrokimya, tekstil, otomotiv yan sanayi, gıda) EcoVadis talebiyle karşılaşan şirket sayısı artıyor. Raporlama tarafı için: GRI ile raporlama.
EcoVadis Değerlendirmesi Kimler İçin Öne Çıkıyor?
- AB'ye ihracat yapan ve alıcısı tarafından değerlendirmeye davet edilen tedarikçiler
- Çok uluslu şirketlerle çalışan KOBİ'ler
- Sürdürülebilirlik yönetim sistemini üçüncü taraf gözüyle değerlendirmek isteyen işletmeler
Not: Yasal bir zorunluluk değildir; ancak bazı alıcıların satın alma süreçlerinde fiilen talep edilebiliyor.
Sık Sorulan Sorular
EcoVadis değerlendirmesinin scorecard'ı ne kadar sürede yayımlanır?
Belgeleriniz hazırsa, gönderimden sonra genellikle 6-8 hafta. Hazırlık süreci ayrıdır ve şirkete göre değişir.
Puan düşükse nasıl iyileştirilir?
Eksik alanlara yönelik bir plan yapın; güncel politika, ölçüm ve uygulama kanıtı ekleyin. Kesin bir artış garanti edilemez.
EcoVadis = GRI/ISO mu?
Hayır. GRI gönüllü bir raporlama çerçevesi, ISO teknik standarttır; EcoVadis ise bağımsız bir derecelendirmedir.
EcoVadis, CSRD veya CBAM uyumunun yerine geçer mi?
Hayır. Bunlar ayrı hukuki yükümlülüklerdir; EcoVadis derecelendirmesi bu uyumu sağlamış olduğunuz anlamına gelmez.
Sonuç
EcoVadis, sürdürülebilirlik yönetim sisteminizi üçüncü taraf gözüyle değerlendirmenin yaygın yollarından biridir. AB düzenlemeleriyle (CSRD, CBAM, Green Deal) veri kesişimi olsa da bunların hukuki uyum yükümlülüğünün yerine geçmez; bazı alıcıların tedarik zinciri değerlendirmesinde girdi olarak kullanılabilir.
İlgili içerikler: CSRD/ESRS • CBAM • GRI Raporlama • Tüpraş Raporlar