Sürdürülebilirlik raporlaması nedir?
Sürdürülebilirlik raporlaması; bir işletmenin çevresel, sosyal ve yönetişim etkileri ile sürdürülebilirlikle bağlantılı risk, fırsat, politika, hedef, metrik ve performansını ilgili raporlama standardına göre ölçmesi, yönetmesi ve açıklaması sürecidir.
Bu nedenle sürdürülebilirlik raporu yalnızca kurumsal iletişim dokümanı değildir. İyi tasarlanmış bir raporlama sistemi; veri yönetimini, risk yönetimini, stratejik hedefleri, iklim konularını, tedarik zinciri görünürlüğünü ve paydaş iletişimini aynı çerçevede bir araya getirir.
Sürdürülebilirlik raporlaması neden önemlidir?
Şirketler yalnızca geçmiş finansal sonuçlarıyla değil, gelecekte nakit akışlarını, finansmana erişimlerini, sermaye maliyetlerini, operasyonlarını veya paydaşlarını etkileyebilecek sürdürülebilirlik konularıyla da değerlendirilmektedir.
Risk ve fırsat görünürlüğü
İklim, kaynak kıtlığı, mevzuat, tedarik zinciri, insan hakları ve itibar gibi konuları karar süreçlerine taşır.
Veri kalitesi
Hedeflerin sahiplerini, veri kaynaklarını, hesaplama yöntemlerini ve performans takibini sistematik hale getirir.
Finansman iletişimi
Finansal açıdan önemli sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarının daha karşılaştırılabilir açıklanmasına yardımcı olur.
Tedarik zinciri talepleri
Zorunlu kapsam dışında kalan şirketler dahi müşteri ve tedarik zinciri veri talepleriyle karşılaşabilir.
Başlıca sürdürülebilirlik raporlama standartları nelerdir?
“Sürdürülebilirlik raporu” tek bir standardı ifade etmez. Yasal yükümlülük, hedef kitle ve pazar koşullarına göre farklı standartlar kullanılabilir.
| Standart | Ana odak | Önemlilik | Öne çıkan kullanım |
|---|---|---|---|
| TSRS 1 / TSRS 2 | Sürdürülebilirlikle ilgili finansal açıklamalar ve iklim | Finansal önemlilik | Türkiye'de KGK kapsamındaki işletmeler |
| IFRS S1 / IFRS S2 | Küresel yatırımcı odaklı sürdürülebilirlik finansal açıklamaları | Finansal önemlilik | ISSB bazlı raporlama |
| ESRS | CSRD kapsamındaki çevresel, sosyal ve yönetişim açıklamaları | Çifte önemlilik | CSRD kapsamındaki şirketler |
| GRI Standards | Ekonomi, çevre ve insanlar üzerindeki önemli etkiler | Etki önemliliği | Paydaş ve etki odaklı raporlama |
| SASB Standards | Sektör bazlı yatırımcı odaklı konular | Finansal önemlilik | Sektörel metrik seçimi |
Detaylar için GRI Sürdürülebilirlik Raporlama ve TSRS Sürdürülebilirlik Raporlama sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Türkiye'de sürdürülebilirlik raporlaması: 2026 TSRS kapsamı
Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları, ISSB'nin IFRS S1 ve IFRS S2 standartlarını temel alan Türkiye'deki sürdürülebilirlikle ilgili finansal raporlama çerçevesidir.
2026'da güncellenen TSRS eşikleri
16 Ocak 2026 tarihli ve 33139 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan KGK kararıyla aşağıdaki eşikler, 1 Ocak 2025 tarihinde veya sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanmak üzere yeniden belirlenmiştir:
| Ölçüt | Eşik değer |
|---|---|
| Aktif toplamı | 1 milyar TL |
| Yıllık net satış hasılatı | 2 milyar TL |
| Çalışan sayısı | 500 kişi |
Eşiklere tabi işletmeler bakımından üç ölçütten en az ikisinin art arda iki raporlama döneminde aşılması, takip eden dönem için kapsam değerlendirmesinde temel kurallardan biridir.
TSRS kapsamından çıkış
Eşik değerleri aşması nedeniyle TSRS uygulama kapsamına giren bir işletme; art arda iki hesap döneminde üç ölçütten en az ikisinin altında kalırsa veya bir hesap döneminde üç ölçütten en az ikisinin eşik değerinin %20 veya daha fazla altında kalırsa, müteakip hesap döneminden itibaren TSRS uygulama kapsamından çıkar.
Grup değerlendirmesi: Bağlı ortaklık ve iştirakleri bulunan işletmelerde eşik değerlendirmesi KGK kararındaki grup hesaplama kurallarına göre yapılmalıdır. Ayrıntılı kapsam hükümleri için KGK Sürdürülebilirlik – Yasal Düzenlemeler sayfası kontrol edilmelidir.
CSRD 2026'da nasıl değişti?
Directive (EU) 2026/470 ile CSRD kapsamı önemli ölçüde daraltıldı. Genel şirket kapsamı bakımından net cironun 450 milyon avroyu ve yıllık ortalama çalışan sayısının 1.000'i aşması temel eşik haline getirildi.
3 Temmuz 2026 revize ESRS
Avrupa Komisyonu 3 Temmuz 2026'da revize ESRS paketini ve küçük şirketler için gönüllü raporlama standardını kabul ederek Avrupa Parlamentosu ve Konseyin incelemesine sundu. 27 Temmuz 2026 itibarıyla tedbirler, iki aylık scrutiny / inceleme döneminin tamamlanmasının ardından uygulanacaktır; inceleme süresi iki ay daha uzatılabilir. Bu nedenle revize ESRS paketi bu tarih itibarıyla tamamen yürürlükte ve uygulanması zorunlu bir standart seti gibi değerlendirilmemelidir.
GRI Standards açısından 2026'da öne çıkanlar
GRI, kuruluşun ekonomi, çevre ve insanlar üzerindeki önemli etkilerini raporlamaya odaklanır. GRI 3: Material Topics, önemli konuların kuruluşun en önemli gerçek ve potansiyel etkileri üzerinden belirlenmesini ister.
- GRI 101: Biodiversity 2024, 1 Ocak 2026'dan itibaren raporlama için yürürlüğe girdi.
- GRI 102: Climate Change 2025 ve GRI 103: Energy 2025, 1 Ocak 2027'den itibaren yürürlüğe girecek.
Bu nedenle 2026 raporlarında kullanılan GRI konu ve sektör standartlarının yürürlük tarihleri ayrıca kontrol edilmelidir.
IFRS S2 için Aralık 2025 değişiklikleri
ISSB, Aralık 2025'te Amendments to Greenhouse Gas Emissions Disclosures (Amendments to IFRS S2) başlıklı hedefli değişiklikleri yayımladı. Değişiklikler özellikle aşağıdaki açıklık ve kolaylıkları içerir:
- Scope 3 Category 15 sera gazı emisyonlarının ölçüm ve açıklamasının IFRS S2'de tanımlanan financed emissions ile sınırlandırılabilmesine ilişkin açıklık,
- financed emissions bilgilerinin ayrıştırılmasında GICS dışındaki alternatif sınıflandırma sistemlerinin kullanılabilmesi,
- belirli durumlarda GHG Protocol Corporate Standard kullanımına ilişkin jurisdictional relief,
- belirli durumlarda emisyonların dönüştürülmesinde en güncel IPCC Assessment Report GWP değerlerinin kullanımına ilişkin jurisdictional relief.
Değişiklikler 1 Ocak 2027 veya sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemleri için yürürlüğe girecektir ve erken uygulamaya izin verilmektedir. Bu nedenle 2026'da hâlihazırda zorunlu yürürlükteymiş gibi sunulmamalıdır.
TCFD ve SASB'nin 2026'daki yeri
TCFD
TCFD'nin kurumsal çalışmaları Ekim 2023'te sona erdi. IFRS Foundation, TCFD tavsiyelerinin IFRS S1 ve IFRS S2 içine tamamen dahil edildiğini belirtmektedir. Bu nedenle TCFD'yi 2026'da bağımsız ve güncel ana standart gibi sunmak yerine IFRS S1/S2 ile ilişkisini açıklamak daha doğrudur.
SASB
SASB Standards kullanılmaya devam etmektedir ve sektör bazlı sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarının yatırımcı açısından karar faydalı şekilde açıklanmasına yardımcı olur.
Sektör bazlı yaklaşım için SASB Standartları ve Raporlama rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Önemlilik analizi: etki, finansal ve çifte önemlilik
Etki önemliliği
Şirketin faaliyetleri ve iş ilişkileri nedeniyle ekonomi, çevre ve insanlar üzerinde oluşan veya oluşabilecek önemli etkileri değerlendirir. GRI'nin temel yaklaşımıdır.
Finansal önemlilik
Sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarının şirketin nakit akışları, finansmana erişimi veya sermaye maliyeti gibi beklentileri üzerindeki etkisine odaklanır. TSRS ve IFRS S1/S2 bu yaklaşımı kullanır.
Çifte önemlilik
Etki önemliliği ile finansal önemliliği birlikte ele alır ve ESRS/CSRD sisteminin temel özelliklerindendir.
Tek matris herkese uymaz
Önemlilik metodolojisi, raporun tabi olduğu standarda göre tasarlanmalıdır.
Sürdürülebilirlik raporunda hangi veriler bulunur?
| Alan | Örnek veriler | Kontrol noktaları |
|---|---|---|
| İklim ve enerji | Scope 1, Scope 2, uygun olduğunda Scope 3; enerji tüketimi; iklim riskleri | Organizasyon sınırı, emisyon faktörleri, baz yıl |
| Su ve atık | Su çekimi/tüketimi, deşarj, atık türleri, geri kazanım | Tesis kapsamı, sayaç/veri kaynağı, sınıflandırmalar |
| İnsan ve çalışma hayatı | Çalışan sayısı, eğitim, İSG, çalışan devri | Tanım tutarlılığı, kişisel veri güvenliği |
| Yönetişim ve etik | Kurul gözetimi, etik, uyum, yolsuzlukla mücadele | Sorumluluk ve kontrol kanıtları |
| Tedarik zinciri | Tedarikçi değerlendirmeleri, insan hakları, çevresel kriterler | Değer zinciri sınırı ve veri kalitesi |
Sera gazı verileri için karbon ayak izi danışmanlığı, su verileri için su ayak izi danışmanlığı, ürün yaşam döngüsü için LCA raporlama içeriklerimizi inceleyebilirsiniz.
Sürdürülebilirlik raporu nasıl hazırlanır? 8 adım
Yükümlülük ve hedef kitleyi belirleyin
TSRS, CSRD/ESRS, GRI, yatırımcı talebi, müşteri talebi veya gönüllü raporlama amacı netleştirilir.
Raporlama sınırını tanımlayın
Hangi tüzel kişiliklerin, tesislerin, operasyonların ve değer zinciri unsurlarının kapsanacağı belirlenir.
Uygun önemlilik yaklaşımını seçin
Etki, finansal veya çifte önemlilik metodolojisi kullanılan standarda göre yürütülür.
Veri envanteri ve sahiplerini oluşturun
Her metriğin kaynağı, sorumlusu, hesaplama yöntemi, kontrol noktası ve kanıt dokümanı tanımlanır.
Risk, fırsat, politika ve hedefleri ilişkilendirin
Yönetim yaklaşımı, aksiyonlar ve ölçülebilir sonuçlar arasında açık bağ kurulur.
Veri kalite kontrollerini yapın
Tutarlılık, dönem karşılaştırması, birim dönüşümleri, tahminler ve metodoloji değişiklikleri gözden geçirilir.
Raporu açıklama gerekliliklerine göre yazın
Yönetişim, strateji, risk yönetimi, metrikler, hedefler ve diğer zorunlu açıklamalar eşleştirilir.
Yönetim kontrolü, güvence ve yayını tamamlayın
İlgili mevzuata göre onay ve güvence süreçleri tamamlanır; rapor erişilebilir biçimde yayımlanır.
Veri doğruluğu ve bağımsız güvence neden kritik?
Raporlama kalitesi, verinin izlenebilir ve yeniden hesaplanabilir olmasına bağlıdır. Her önemli metriğin kaynağı, sorumlusu, hesaplama yöntemi ve destekleyici kanıtı tanımlanmalıdır.
KGK, TSRS uyumlu raporların bu alanda yetkilendirilmiş denetim kuruluşları tarafından güvence denetimine tabi tutulacağını açıklamıştır. Bu nedenle zorunlu TSRS sürecine yalnızca metin yazımı olarak değil, güvenceye hazır veri ve kontrol sistemi kurma projesi olarak yaklaşılmalıdır.
Sürdürülebilirlik raporlamasının şirketlere faydaları
- Risk ve fırsatları yönetim seviyesinde görünür hale getirir.
- Enerji, su, atık ve emisyon verilerindeki iyileştirme alanlarını gösterir.
- Tedarik zinciri ve müşteri taleplerine daha düzenli veri sunulmasını sağlar.
- Yatırımcı ve finans kuruluşlarıyla karar faydalı bilgi paylaşımını destekler.
- Hedef, politika ve performans sonuçlarının düzenli izlenmesini kolaylaştırır.
- Greenwashing riskinin azaltılması için iddiaların veri ve kanıtlarla desteklenmesini teşvik eder.
- Yıllar arasında karşılaştırılabilirlik ve kurumsal hafıza oluşturur.
Sürdürülebilirlik raporlamasında sık yapılan 10 hata
- TSRS, GRI ve ESRS'nin aynı önemlilik yaklaşımını kullandığını varsaymak.
- Şirket kapsam analizini yapmadan yalnızca ciro veya çalışan sayısına bakmak.
- TCFD'yi 2026'da bağımsız güncel ana standart gibi sunmak.
- Hedefler için baz yıl, kapsam, metrik ve hedef tarihi belirtmemek.
- Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 sınırlarını açıklamamak.
- Metodoloji değişikliklerini ve yeniden hesaplamaları açıklamamak.
- Politikaları somut aksiyon ve sonuçlardan kopuk sunmak.
- Önemli olumsuz etkileri görmezden gelmek.
- Veri sahibi, kanıt ve kontrol izi oluşturmadan rapor yazmaya başlamak.
- Yayından hemen önce mevzuat ve standart güncellemelerini tekrar kontrol etmemek.
Yayın öncesi sürdürülebilirlik raporu kontrol listesi
- Raporlama standardı açık mı?
- Raporlama dönemi ve organizasyon sınırı net mi?
- Önemlilik metodolojisi standarda uygun mu?
- Önemli risk, fırsat ve etkiler yönetim yaklaşımıyla ilişkili mi?
- Kritik KPI'ların veri kaynağı ve hesaplama yöntemi mevcut mu?
- Baz yıl ve hedef yıllar açık mı?
- Geçmiş dönemlerle karşılaştırılabilirlik korunuyor mu?
- Tahmin, varsayım ve metodoloji değişiklikleri açıklanmış mı?
- İç yönetim/onay süreci tamamlanmış mı?
- Gerekli güvence süreci planlanmış mı?
- Greenwashing riski kontrol edilmiş mi?
- Yayımdan önce güncel mevzuat ve standartlar yeniden kontrol edilmiş mi?
KOBİ'ler için sürdürülebilirlik raporlaması gerekli mi?
KOBİ'lerin tamamının otomatik olarak TSRS veya CSRD kapsamına girdiğini söylemek doğru değildir. Bununla birlikte büyük müşteriler, finans kuruluşları, uluslararası tedarik zincirleri veya EcoVadis gibi değerlendirmeler nedeniyle sürdürülebilirlik verisi talep edilebilir.
KOBİ'lerde amaç büyük bir kurumsal raporu kopyalamak değil; şirket ölçeğine uygun, doğrulanabilir ve iş ihtiyacını karşılayan bir veri ve raporlama sistemi kurmaktır.
Sürdürülebilirlik raporlaması hakkında sık sorulan sorular
Sürdürülebilirlik raporlaması nedir?
Sürdürülebilirlik raporlaması; bir işletmenin çevresel, sosyal ve yönetişim etkileri ile sürdürülebilirlikle bağlantılı risk, fırsat, politika, hedef, metrik ve performansını ilgili raporlama standardına göre açıklaması sürecidir.
Sürdürülebilirlik raporu hazırlamak Türkiye'de zorunlu mu?
Her işletme için zorunlu değildir. Türkiye'de zorunlu TSRS uygulaması, KGK'nın belirlediği işletme grupları ve kapsam kriterlerine göre değerlendirilir. Eşiklere tabi işletmeler bakımından üç ölçütten en az ikisinin art arda iki raporlama döneminde aşılması temel kurallardan biridir.
2026 TSRS eşik değerleri nelerdir?
16 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan KGK kararıyla aktif toplamı 1 milyar TL, yıllık net satış hasılatı 2 milyar TL ve çalışan sayısı 500 kişi olarak belirlenmiştir. Bu eşikler 1 Ocak 2025 tarihinde veya sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanır.
TSRS 1 ile TSRS 2 arasındaki fark nedir?
TSRS 1 sürdürülebilirlikle ilgili finansal bilgilerin açıklanmasına ilişkin genel hükümleri düzenler. TSRS 2 ise iklimle ilgili risk ve fırsatlara ilişkin açıklamalara odaklanır.
CSRD 2026'da kimleri kapsıyor?
Directive (EU) 2026/470 ile genel şirket kapsamı önemli ölçüde daraltılmıştır. Temel şirket eşiğinde net cironun 450 milyon avroyu ve yıllık ortalama çalışan sayısının 1.000'i aşması esas alınmaktadır. Direktif 18 Mart 2026'da yürürlüğe girmiş olmakla birlikte Articles 1–3 değişikliklerinin üye devlet hukuklarına aktarılması için son tarih 19 Mart 2027'dir; bu nedenle şirket bazında güncel ulusal transposition ve uygulama durumu da kontrol edilmelidir. Grup, ihraççı ve üçüncü ülke şirketleri için özel hükümler ayrıca değerlendirilmelidir.
ESRS nedir?
ESRS, European Sustainability Reporting Standards ifadesinin kısaltmasıdır. CSRD kapsamındaki sürdürülebilirlik açıklamalarında kullanılan Avrupa standartlarıdır. Avrupa Komisyonu revize ESRS paketini 3 Temmuz 2026'da kabul etmiş ve Avrupa Parlamentosu ile Konseyin incelemesine sunmuştur. 27 Temmuz 2026 itibarıyla tedbirler iki aylık scrutiny döneminin tamamlanmasının ardından uygulanacaktır; bu inceleme süresi iki ay daha uzatılabilir.
GRI ile TSRS arasındaki fark nedir?
GRI, kuruluşun ekonomi, çevre ve insanlar üzerindeki önemli etkilerine odaklanır. TSRS ise şirketin gelecekteki nakit akışlarını, finansmana erişimini veya sermaye maliyetini etkileyebilecek sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarına odaklanan finansal önemlilik yaklaşımını kullanır.
GRI ile ESRS arasındaki fark nedir?
GRI etki önemliliğine odaklanırken ESRS çifte önemlilik yaklaşımını kullanır. ESRS'de hem şirketin insanlar ve çevre üzerindeki etkileri hem de sürdürülebilirlik konularının şirket üzerindeki finansal etkileri değerlendirilir.
Çifte önemlilik nedir?
Çifte önemlilik, etki önemliliği ile finansal önemliliğin birlikte değerlendirilmesidir. Bir konu bu iki boyuttan birinde veya her ikisinde önemli olabilir.
TCFD hâlâ kullanılabilir mi?
TCFD'nin kurumsal çalışmaları Ekim 2023'te sona ermiştir. Bununla birlikte tavsiyeleri IFRS S1 ve özellikle IFRS S2 içerisine tamamen dahil edilmiştir ve geçiş sürecinde referans olarak kullanılabilir.
SASB standartları hâlâ geçerli mi?
Evet. SASB Standards, sektör bazlı sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarının yatırımcı kararları açısından açıklanmasına yardımcı olan bir kaynak olarak kullanılmaya devam etmektedir.
Sürdürülebilirlik raporunda hangi veriler bulunur?
Kullanılan standarda ve önemlilik değerlendirmesine göre yönetişim, strateji, risk yönetimi, sera gazı emisyonları, enerji, su, atık, çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği, insan hakları, tedarik zinciri, etik, hedefler ve performans göstergeleri raporlanabilir.
Sürdürülebilirlik raporu nasıl hazırlanır?
Tipik süreç; yükümlülük ve standardın belirlenmesi, raporlama sınırı, önemlilik değerlendirmesi, veri envanteri, veri kalite kontrolleri, risk ve fırsat analizi, rapor taslağı, yönetim kontrolü, gerekli güvence ve yayın adımlarından oluşur.
Sürdürülebilirlik raporu bağımsız güvenceye tabi midir?
Bu durum uygulanacak mevzuata bağlıdır. Türkiye'de zorunlu TSRS kapsamındaki raporlar için güvence denetimi düzenlemeleri bulunmaktadır. Gönüllü GRI raporlarında ise aynı türde genel bir yasal güvence zorunluluğu doğrudan GRI standartlarından kaynaklanmaz.
KOBİ'ler sürdürülebilirlik raporu hazırlamalı mı?
KOBİ'lerin tamamı otomatik olarak TSRS veya CSRD kapsamına girmez. Buna rağmen büyük müşteriler, finans kuruluşları, uluslararası tedarik zincirleri veya EcoVadis gibi değerlendirmeler nedeniyle sürdürülebilirlik verisi talep edilebilir.
Sürdürülebilirlik raporlamasına nereden başlanmalı?
Önce şirketin hangi yükümlülük veya iş ihtiyacı nedeniyle raporlama yapacağı netleştirilmeli; ardından uygun standart seçilmeli, raporlama sınırı belirlenmeli, veri kaynakları haritalanmalı ve önemlilik analizi yapılmalıdır.
Resmî ve birincil kaynaklar
Bu rehber 27 Temmuz 2026 itibarıyla aşağıdaki kaynaklar kontrol edilerek güncellenmiştir. Şirket bazındaki uygulamada mevzuat ve standartların güncel sürümü tekrar doğrulanmalıdır.
- KGK – TSRS Kurul Kararları
- Resmî Gazete / TSRS eşik güncellemesi – 16 Ocak 2026
- EUR-Lex – Directive (EU) 2026/470: yürürlük ve transposition
- European Commission – 3 July 2026 revised ESRS ve scrutiny süreci
- European Commission – CSRD implementing and delegated acts
- IFRS Foundation – IFRS S1
- IFRS Foundation – IFRS S2
- IFRS Foundation – Amendments to Greenhouse Gas Emissions Disclosures (Amendments to IFRS S2)
- IFRS Foundation – TCFD
- IFRS Foundation – SASB Standards
- GRI – GRI 3: Material Topics 2021
- GRI – Standards Resource Center
İlgili hizmetler ve rehberler
Şirketiniz için doğru raporlama çerçevesini belirleyin
TSRS kapsam analizi, GRI raporlama, önemlilik çalışması, veri boşluk analizi ve sürdürülebilirlik performans verilerinin rapora dönüştürülmesi için EUROPECARBON ile iletişime geçebilirsiniz.