Yayın:
PPWR Belgesi İstendi mi? AB'li Alıcıya Hazır Olmanın 6 Adımı
PPWR, Avrupa Birliği'nin (AB) 2025/40 sayılı Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü'dür. 11 Şubat 2025'te yürürlüğe girdi ve 12 Ağustos 2026'dan beri AB genelinde uygulanıyor (Avrupa Komisyonu). Tüzük olduğu için üye ülkelerde ayrı bir iç hukuk metni beklemeden doğrudan geçerlidir.
Türkiye'den AB'ye ürün gönderen bir firma için konu çoğu zaman bir e-postayla başlar: AB'deki alıcı, ambalaj için "PPWR belgesi" ister. Oysa tüzükte bu adla tek bir belge yoktur. İstenen şey, ambalajın kurallara uyduğunu gösteren bir belge setidir. Bu rehber, setin nelerden oluştuğunu, kimin hazırlaması gerektiğini ve hangi adımların henüz zorunlu olmadığını anlatır.
Yazıdaki fotoğraflar temsilîdir ve yapay zekâ ile üretilmiştir; şemalar EUROPECARBON'un özgün grafikleridir.
Öne Çıkanlar
- PPWR 12 Ağustos 2026'dan beri uygulanıyor; yani hazırlık dönemi değil, uygulama dönemi yaşanıyor.
- "PPWR belgesi" adlı tek bir belge yoktur. Temel set, AB uygunluk beyanı ve Ek VII'ye göre hazırlanan teknik dokümantasyondur.
- Yükümlülüğü belirleyen şey ülkeniz değil, rolünüzdür. Ambalajı kendi adı veya markasıyla tasarlatan ya da ürettiren taraf imalatçıdır.
- Alıcınız ithalatçıysa uygunluk beyanının kopyasını tutmak zorundadır; belge istemesinin nedeni budur.
- Gıda ile temas eden ambalajda PFAS (kalıcı florlu kimyasallar) sınırları 12 Ağustos 2026'da başladı: tekil PFAS için 25 ppb, PFAS toplamı için 250 ppb.
İçindekiler:
- PPWR nedir?
- Türkiye'den ihracat yapan firma PPWR'den etkilenir mi?
- AB alıcınız belge isterse elinizde ne olmalı?
- PPWR dosyasını hazırlamanın 6 adımı
- PFAS sınırları ambalajınızı nasıl etkiler?
- Hangi adımlar henüz zorunlu değil?
- Örnek: Almanya'ya kendi markasıyla bisküvi satan firma
- PPWR danışmanlığı gerekli mi?
- Sık sorulan sorular
- Bu rehber hakkında
- Kaynaklar
PPWR nedir?
PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), ambalajın tasarımından atık aşamasına kadar tüm yaşam döngüsünü düzenleyen AB tüzüğüdür. 94/62/AT sayılı Ambalaj Direktifi'nin yerini alır (AB 2025/40). Kurallar tek seferde değil, kademeli bir takvimle devreye giriyor.
Türkiye'den ihracat yapan firma PPWR'den etkilenir mi?
Evet, ambalajlı ürününüz AB pazarına giriyorsa etkilenirsiniz. Etkinin biçimi, tedarik zincirindeki rolünüze bağlıdır. Komisyon rehberine göre belirleyici ölçüt, ambalajı kendi adı veya markası altında tasarlatan ya da ürettiren kişidir (Komisyon rehberi).
Bu nedenle ambalajı fiilen basan firma ile tüzükteki imalatçı her zaman aynı taraf olmaz. Ambalaj, ürün sahibinin özel şartlarına göre tasarlanmış ve onun markasını taşıyorsa imalatçı o marka sahibidir (Komisyon rehberi). Kendi markanızla satıyorsanız bu rol büyük olasılıkla sizdedir; AB'li bir perakendecinin markasıyla üretiyorsanız sözleşmeyi ve tasarım sorumluluğunu ayrıca incelemek gerekir. Rolünüz net değilse önce tedarik sözleşmesini ve tasarım onay kayıtlarını inceleyin.
Roller ve yükümlülükler
| Rol | Kim? | Belge tarafındaki temel görev |
|---|---|---|
| İmalatçı | Ambalajı kendi adı veya markasıyla tasarlatan ya da ürettiren | Uygunluk değerlendirmesi (md 38), teknik dokümantasyon, AB uygunluk beyanı (md 39) |
| Ambalaj tedarikçisi | İmalatçıya ambalaj veya malzeme sağlayan | Beyana dayanak bilgi ve dokümanları vermek (md 16) |
| Yetkili temsilci | İmalatçının yazılı vekâletle atadığı kişi | Vekâlet kapsamında beyanı düzenleyebilir (md 17) |
| İthalatçı | Ambalajı AB pazarına getiren | Beyanın kopyasını tutmak, teknik dokümantasyonun makamlara sunulabilmesini sağlamak |
| Üretici (producer) | Ambalajı üye ülkede ilk kez piyasaya sunan | Genişletilmiş üretici sorumluluğu, ülke bazlı kayıt ve mali yükümlülük |
"İmalatçı" ile "üretici" arasındaki fark sık karıştırılır. İmalatçı AB genelinde tek bir ekonomik işletmecidir ve ürün uyumundan sorumludur (Komisyon rehberi). Üretici ise ambalajın atığa dönüşeceği üye ülkede sorumluluk taşıyan taraftır; bu yüzden aynı ambalaj için ülkeye göre farklılaşabilir. Ambalaj AB dışına çıkıp orada atığa dönüşecekse genişletilmiş üretici sorumluluğu uygulanmaz (Komisyon rehberi).
AB alıcınız belge isterse elinizde ne olmalı?
Temel set iki parçadır: AB uygunluk beyanı ve Ek VII'ye göre hazırlanmış teknik dokümantasyon. İmalatçı, ambalajı ancak tüzüğün 5 ila 12. maddelerine uygunsa piyasaya sürebilir. Uygunluk değerlendirmesini kendisi yapabilir ya da laboratuvar veya belgelendirme programı gibi bir üçüncü tarafa yaptırabilir (Komisyon rehberi).
Alıcınız ithalatçıysa ısrarının hukuki bir nedeni var. İthalatçı, uygunluk beyanının kopyasını piyasa gözetim makamları için hazır tutmak ve teknik dokümantasyonun istendiğinde sunulabilmesini sağlamak zorundadır. Süre tek kullanımlık ambalajda 5 yıl, yeniden kullanılabilir ambalajda 10 yıldır. Makam gerekçeli olarak istediğinde bilgi ve belgeler, makamın kolayca anlayacağı bir dilde verilmelidir (AB 2025/40).
PPWR dosyasını hazırlamanın 6 adımı
Yanıt vermeden önce dosyanızı şu sırayla hazırlayın:
- Rol kaydı: Her ambalaj için imalatçının kim olduğunu ve bunun dayanağını yazın.
- Ambalaj envanteri: Satış, grup ve taşıma ambalajını malzeme, ağırlık ve bileşen bazında listeleyin.
- Tedarikçi belgeleri: Ambalaj tedarikçinizden beyana dayanak bilgi ve dokümanları (md 16) yazılı isteyin.
- Madde verisi: Ağır metal sonuçlarını ve gıda ile temas varsa PFAS analizlerini ekleyin.
- Uygunluk beyanı: İmalatçı sizseniz beyanı Ek VIII yapısında siz düzenleyin ve güncel tutun. Değilseniz beyanı düzenleyecek tarafı netleştirin.
- Saklama planı: Belgeleri ambalaj bazında 5 ve 10 yıllık sürelere göre arşivleyin. ISO 14001 kullanıyorsanız bunu mevcut doküman kontrolüne bağlayabilirsiniz.
Neyin alıcıya gideceğini baştan netleştirin. Alıcınız ithalatçıysa ona uygunluk beyanının kopyasını verin; teknik dokümantasyonun ne kadarını paylaşacağınızı ve makam isterse nasıl sunulacağını sözleşmede yazın.
PFAS sınırları ambalajınızı nasıl etkiler?
PFAS, per- ve polifloroalkil maddeler grubudur ve doğada zor parçalandığı için kalıcı kimyasallar diye anılır. Gıda ile temas eden ambalaj, 12 Ağustos 2026'dan itibaren PFAS derişimi sınıra eşit veya sınırın üzerindeyse piyasaya sürülemez. Sınırlar üç katmanlıdır:
| Ölçüm | Sınır | Polimerik PFAS |
|---|---|---|
| Hedefli analizle her bir PFAS | 25 ppb | Hesaba katılmaz |
| Hedefli analizle PFAS toplamı | 250 ppb | Hesaba katılmaz |
| Toplam PFAS | 50 ppm | Hesaba katılır |
Laboratuvar raporundaki terimlerin anlamı şöyledir. Hedefli analiz, listelenmiş belirli PFAS'ları tek tek ölçer. Polimerik PFAS, büyük zincirli türlerdir. Ppb milyarda bir, ppm milyonda bir birimidir; 25 ppb, 0,025 ppm'e eşittir.
Toplam flor 50 mg/kg'yi (ağırlıkça 50 ppm ile aynı değer) aşarsa, REACH (AB kimyasallar tüzüğü) kapsamındaki imalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcı talep üzerine florun ne kadarının PFAS kaynaklı olduğunu kanıtlamalıdır. Uyum teknik dokümantasyonda gösterilir (AB 2025/40, md 5).
Tüm ambalajlarda kurşun, kadmiyum, cıva ve altı değerlikli kromun toplamı da 100 mg/kg'yi aşmamalıdır (AB 2025/40, md 5). Gıda ambalajı kullanan ihracatçı için pratik sonuç şudur: tedarikçinin genel bir "PFAS içermez" yazısı yerine, ölçüm yöntemi ve sonucu belli bir analiz raporu istemek gerekir.
Hangi adımlar henüz zorunlu değil?
PPWR'nin tamamı Ağustos 2026'da başlamadı. Bazı yükümlülükler ikincil düzenlemelere bağlı olduğu için ileri tarihlidir; bunu bilmek gereksiz test maliyetini önler. Yetki devri tasarrufu, Komisyonun teknik ölçütleri belirleyen ikincil düzenlemesidir; uygulama tasarrufu ise uygulama kurallarını belirler.
| Konu | Durum |
|---|---|
| Geri dönüştürülebilirlik uygunluk değerlendirmesi | Md 6(4) kapsamındaki yetki devri tasarrufları yürürlüğe girene kadar yapılması gerekmiyor (Komisyon rehberi) |
| Geri dönüştürülebilir tasarım yükümlülüğü | 1 Ocak 2030 veya yetki devri tasarruflarından 24 ay sonra, hangisi daha sonraysa (AB 2025/40, md 6) |
| Grup, taşıma ve e-ticaret ambalajında en fazla %50 boşluk | 1 Ocak 2030 veya uygulama tasarruflarından 3 yıl sonra, hangisi daha sonraysa (AB 2025/40, md 24) |
| Yeniden kullanılabilir ambalaj etiketi | 12 Şubat 2029 veya ilgili uygulama tasarrufundan 30 ay sonra, hangisi daha sonraysa (Komisyon rehberi) |
Plastik ambalajdaki asgari geri dönüştürülmüş içerik oranları da ileri tarihlidir (AB 2025/40, md 7).
Komisyon rehberi yorum niteliğindedir. Tarihleri kesinleştirmeden önce Komisyonun güncel PPWR Sıkça Sorulan Sorular belgesini kontrol edin.
Örnek: Almanya'ya kendi markasıyla bisküvi satan firma
Bu örnek kurgusaldır ve yöntemi göstermek içindir. Türkiye'deki bir firma, kendi markasını taşıyan bisküviyi plastik kaplı karton kutuda Alman ithalatçıya satıyor. İthalatçı PPWR belgelerini istiyor.
Ambalaj firmanın adı ve markasıyla tasarlatıldığı için imalatçı rolü büyük olasılıkla firmadadır. Firma, kutu tedarikçisinden malzeme bilgisini ve gıda teması nedeniyle PFAS analizini alır, teknik dokümantasyonu kurar ve uygunluk beyanını düzenler. Alman ithalatçı beyanın kopyasını saklar. Almanya'daki genişletilmiş üretici sorumluluğu ise ambalajı orada ilk kez piyasaya sunan tarafındır; bu örnekte büyük olasılıkla ithalatçıdır. Veri ve maliyet paylaşımını sözleşmede yazılı hale getirmek yararlıdır.
PPWR danışmanlığı gerekli mi?
Her şirketin danışmana ihtiyacı yoktur. Tek ambalaj tipi, kendi markası ve tek pazarı olan bir firma, tedarikçi belgeleriyle dosyasını kendisi kurabilir. Dış destek şu durumlarda süre kazandırır: birden çok ülkeye satış, özel markalı üretim, gıda ile temas eden çok katmanlı ambalaj veya rolün sözleşmede belirsiz olduğu işler.
EUROPECARBON, ambalaj envanteri, rol analizi ve belge setinin kurulması için PPWR danışmanlığı sunar. Türkiye'deki iklim düzenlemelerini de izliyorsanız İklim Kanunu rehberimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
PPWR belgesi diye bir belge var mı?
Hayır, tüzükte bu adla tek bir belge yoktur. Piyasada bu ifadeyle genellikle AB uygunluk beyanı ve onu destekleyen teknik dokümantasyon kastedilir. Alıcıdan tam olarak hangi belgeyi istediğini yazılı olarak netleştirin.
PPWR ertelendi mi?
Hayır. Tüzük 12 Ağustos 2026'dan beri uygulanıyor. Bazı yükümlülüklerin tarihi ise daha ileridir; örneğin geri dönüştürülebilirlik değerlendirmesi ilgili yetki devri tasarruflarına bağlıdır.
PPWR yalnızca ambalaj imalatçılarını mı kapsar?
Hayır. Ambalajlı ürün satan şirketler ve ithalatçılar da zincirin parçasıdır. Ambalajı kendi markasıyla tasarlatan bir ürün sahibi, kutuyu kendisi üretmese de imalatçı sayılabilir.
Uygunluk beyanını Türkiye'deki firma düzenleyebilir mi?
Evet, imalatçı sizseniz beyanı siz düzenlersiniz. Yazılı vekâletle atadığınız bir yetkili temsilci de bu işi üstlenebilir.
Belgeler ne kadar saklanmalı?
Tek kullanımlık ambalajda 5 yıl, yeniden kullanılabilir ambalajda 10 yıl. Süre, ambalajın piyasaya sürüldüğü tarihten başlar (AB 2025/40).
Bu rehber hakkında
- Yazar: Ersin Çetin, EUROPECARBON. Gıda mühendisidir; 25 yılı aşkın süredir ISO 14064, ISO 14001, ISO 9001, ISO 22000, ISO 45001, ISO 50001 ve ISO/IEC 27001 alanlarında baş denetçi olarak çalışır.
- Teknik inceleme: Eren İşman, makine mühendisi ve 25 yılı aşkın deneyime sahip baş denetçi.
- Hazırlanış: Bu makale yapay zekâ desteğiyle hazırlandı. Fotoğraf görünümlü görseller yapay zekâ ile üretilmiş temsilî görsellerdir, gerçek kişi veya tesisleri göstermez. Bilgiler Tüzük (AB) 2025/40 metnine ve Avrupa Komisyonu rehberine dayanır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Son kontrol: 2 Kasım 2026.
- Çıkar beyanı: Yazar ve teknik inceleyen EUROPECARBON ekibindendir; inceleme şirket içinde yapılmıştır. EUROPECARBON, PPWR dahil çevre ve sürdürülebilirlik danışmanlığı verir.
- Editoryal ilkeler ve düzeltme: Mevzuat bilgisini birincil kaynaklardan, uygun olduğunda madde numarası ve tarihle veririz. Doğrulayamadığımız tarihleri yazmayız. Hata veya güncelliğini yitirmiş bir bilgi görürseniz iletişim sayfamızdan bildirin.