İlk yayın: 4 Temmuz 2026 · Son güncelleme ve kaynak doğrulaması: 25 Temmuz 2026
TSRS ile CSRD Arasındaki Fark: 2026 Güncel Karşılaştırma
TSRS, Türkiye'de Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) tarafından belirlenen, ISSB standartlarıyla uyumlu olarak benimsenen ulusal standartlardır. CSRD ise Avrupa Birliği'nin kendi direktifidir; ESRS, CSRD kapsamındaki şirketlerin uyacağı raporlama standartlarıdır. TSRS finansal önemlilik yaklaşımını kullanırken, ESRS çifte önemlilik (etki + finansal) yaklaşımını benimser. Belirli koşullarda bir şirket her iki çerçeveye de aynı anda tabi olabilir — bu yazı, 24 Şubat 2026 tarihli Directive (EU) 2026/470 (Omnibus I) sonrası güncel tabloyu ele alıyor.
TSRS ve CSRD Kısa Karşılaştırma
| Kriter | TSRS | CSRD/ESRS |
|---|---|---|
| Hukuki kaynak | KGK kurul kararları | Directive (EU) 2022/2464, Directive (EU) 2026/470 ile değiştirilmiş hâli |
| Yetkili kurum | KGK | Avrupa Komisyonu, EFRAG (standart hazırlama) |
| Raporlama standardı | TSRS 1, TSRS 2 (ISSB temelli) | ESRS (EFRAG tarafından hazırlanan 12 standart) |
| Coğrafi kapsam | Türkiye | AB ve belirli üçüncü ülke şirketleri |
| Şirket kapsamı | 16.01.2026 kararındaki eşikler + kapsam listesi | AB'de 1000+ çalışan ve 450M€+ ciro (Omnibus I sonrası) |
| Üçüncü ülke kuralı | Yok (yalnızca Türkiye'de faaliyet) | AB içi ciro 450M€+ (2 ardışık yıl) ana şirket + 200M€+ AB bağlı ortaklık/şube |
| Önemlilik | Finansal önemlilik (tek yönlü) | Çifte önemlilik (etki + finansal) |
| Hedef kullanıcı | Yatırımcı/finansal rapor kullanıcıları | Yatırımcı + geniş paydaş kitlesi |
| Konu kapsamı | 2 standart (genel esaslar + iklim) | 12 standart (E1-E5, S1-S4, G1, + 2 genel) |
| Güvence | Zorunlu, sınırlı güvence (05.09.2024 kararı) | Zorunlu, sınırlı güvence ile başlıyor |
| Uygulama tarihi | 01.01.2024'ten itibaren (eşiği aşanlar için) | Kademeli (wave'lere göre); Omnibus I sonrası daraltılmış kapsam |
| Transpozisyon gerekliliği | Yok (doğrudan Türk mevzuatı) | Üye devletlerce iç hukuka aktarılması gerekiyor (2026/470 için 19.03.2027) |
| Değer zinciri talepleri | Doğrudan yok | CSRD kapsamındaki AB şirketleri tedarikçilerinden veri isteyebilir |
| TSRS/CSRD birlikte uygulanabilirliği | Mümkün (belirli AB bağlantısı olan Türk şirketleri için) | Mümkün |
TSRS Nedir?
TSRS (Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları), KGK tarafından ISSB'nin yayımladığı IFRS S1/S2 standartlarıyla uyumlu olarak benimsenen Türk sürdürülebilirlik raporlama standartlarıdır — "birebir Türkçe uyarlama" ifadesi yerine bu, KGK'nin kendi resmî terminolojisiyle daha doğru bir tanım. TSRS 1 (genel esaslar) ve TSRS 2 (iklim açıklamaları) olmak üzere iki standarttan oluşuyor.
CSRD ve ESRS Nedir?
CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive), AB Konseyi ve Parlamentosu tarafından kabul edilen, belirli kapsam şartlarını karşılayan AB şirketleri ile bazı üçüncü ülke şirketlerine sürdürülebilirlik raporlama yükümlülüğü getiren bir direktiftir (orijinal metin: Directive (EU) 2022/2464). ESRS (European Sustainability Reporting Standards), CSRD'nin içeriğini dolduran ve EFRAG tarafından hazırlanan raporlama standartlarıdır; 12 standarttan oluşuyor (2 genel + E1-E5 çevre + S1-S4 toplum + G1 yönetişim).
2026/470 Sayılı Direktif Neyi Değiştirdi?
AB Parlamentosu ve Konseyi, 24 Şubat 2026 tarihli Directive (EU) 2026/470 ile CSRD'yi (2022/2464), CSDDD'yi (2024/1760) ve ilgili muhasebe direktiflerini (2006/43/EC, 2013/34/EU) değiştirdi. Direktif, AB Resmî Gazetesi'nde 26 Şubat 2026'da yayımlandı ve 18 Mart 2026'da yürürlüğe girdi (Consilium, 2026). Üye devletlerin CSRD/CSDDD raporlama hükümlerini iç hukuka aktarma süresi 19 Mart 2027; CS3D'ye özgü bazı hükümler için bu süre 26 Temmuz 2028. Direktifin yürürlüğe girmesi, şirketlerin her üye ülkede aynı gün yeni kapsama tabi olması anlamına gelmiyor — ulusal transpozisyon gerekiyor.
Konsey'in kendi basın açıklamasına göre değişikliğin amacı "AB'nin rekabet gücünü artırmak"; KOBİ ve AB dışı tedarikçiler üzerindeki idari yükün azaltılması bu gerekçenin bir parçası olarak sunuluyor.
AB'de Kurulu Şirketler İçin Güncel CSRD Kapsamı
Omnibus I sonrası, AB Taxonomy ve ESRS raporlama yükümlülüğü kapsamı, AB'de kurulu ve 1.000'den fazla çalışanı VE 450 milyon €'yu aşan net cirosu olan işletmelere daraltıldı — bu iki şart birlikte aranıyor. Tam hesaplama yöntemi ve istisnalar için nihai direktif metnine bakılmalı.
Üçüncü Ülke/Türk Ana Şirketler İçin Kapsam
Üçüncü ülke (AB dışı) teşebbüsleri için kapsam şu iki şartın birlikte sağlanmasına bağlı: (1) üçüncü ülke teşebbüsünün AB içinde elde ettiği net cironun iki ardışık mali yılda 450 milyon €'yu aşması, ve (2) AB'deki bağlı ortaklığın veya şubenin net cirosunun 200 milyon €'yu aşması. Şube ile bağlı ortaklık farklı hukuki yapılar olduğu için, kendi durumunuz için hangisinin geçerli olduğunu nihai direktif metninden ve hukuki danışmanınızdan teyit etmeniz önerilir.
Stop-the-Clock ile Kapsam Daraltma Farkı
2025'te kabul edilen ayrı bir "stop-the-clock" direktifi, wave 2 (büyük işletmeler) raporlamasını 2 yıl (2027 mali yılına, 2028'de raporlanacak şekilde), wave 3 (halka açık KOBİ'ler) raporlamasını da 2 yıl (2028 mali yılına, 2029'da raporlanacak şekilde) erteledi — bu yalnızca zamanlama ertelemesiydi, kapsamı değiştirmedi. Directive (EU) 2026/470 (Omnibus I) ise farklı bir şey yaptı: kapsamın kendisini, yukarıdaki eşiklerle daraltarak değiştirdi. Bu iki düzenlemeyi karıştırmamak önemli — biri "ne zaman", diğeri "kim" sorusuna cevap veriyor.
TSRS'nin Güncel Türkiye Kapsamı
TSRS kapsamı, 16 Ocak 2026 tarihli ve 33139 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan KGK kararına göre; toplam aktifi 1 milyar TL, net satış hasılatı 2 milyar TL veya çalışan sayısı 500'ü aşan ve bu üç kriterden en az ikisini ardışık iki dönemde aşan şirketleri kapsıyor. Detaylar için TSRS Kapsamına Kimler Giriyor? yazımıza bakabilirsiniz. Omnibus I'in CSRD kapsamını daraltması, TSRS'nin kendi eşiklerini hiçbir şekilde değiştirmiyor — ikisi tamamen ayrı mevzuatlar.
Finansal Önemlilik ve Çifte Önemlilik
TSRS, ISSB mimarisini takip ettiği için finansal önemlilik (tek yönlü, yatırımcı odaklı) yaklaşımını kullanır. ESRS ise çifte önemlilik ilkesini benimser: şirketler hem faaliyetlerinin insanlara ve çevreye etkisini (etki önemliliği) hem de sürdürülebilirlik konularının şirkete finansal etkisini (finansal önemlilik) değerlendirmek zorundadır. "Her iki çerçeve de çifte önemliliği benimser" ifadesi yanlıştır — bu, TSRS ile ESRS arasındaki en temel farklardan biri.
Açıklama Kapsamı ve Standart Mimarisi
TSRS'nin 2, ESRS'nin 12 standarttan oluşması bir "kalite" veya "eksiklik" karşılaştırması değil — iki farklı mimari yaklaşımı yansıtıyor. TSRS'de su veya biyoçeşitlilik gibi konular için ayrı bir konu standardı bulunmasa da, bu konular finansal açıdan önemliyse TSRS 1'in genel açıklama gereklilikleri kapsamında ele alınabilir.
Güvence Denetimi Farkı
TSRS kapsamındaki şirketler için güvence denetimi, KGK'nin 5 Eylül 2024 kararıyla zorunlu hâle geldi ve sınırlı güvence ile başlıyor. CSRD'de de güvence süreci sınırlı güvenceyle başlıyor; zamanla makul güvenceye geçiş planlandığı belirtiliyor, ancak her iki tarafta da (TSRS ve CSRD) kesin, resmî olarak açıklanmış bir geçiş tarihi bulunmuyor — bu konuda tahmin yürütmüyoruz.
Uygulama ve Raporlama Tarihleri
TSRS 1 Ocak 2024'te yürürlüğe girdi; güncel eşikler 1 Ocak 2025'ten itibaren başlayan hesap dönemlerine uygulanıyor. CSRD tarafında ise Omnibus I sonrası uygulama takvimi hem stop-the-clock ertelemesine hem de yeni eşiklere bağlı; üçüncü ülke şirketleri için ilk raporlama tarihini kesinleştirmeden önce Directive (EU) 2026/470'in geçiş hükümlerini doğrudan kontrol etmenizi öneririz.
Hem TSRS Hem CSRD'ye Tabi Olma Senaryoları
Senaryo 1 — Yalnızca Türkiye'de faaliyet gösteren şirket
Doğrudan yasal yükümlülük: TSRS eşiklerini aşıyorsa TSRS. Başka mevzuat: Genellikle yok. Sözleşmesel müşteri talebi: AB'li müşterisi yoksa düşük olasılık.
Senaryo 2 — AB'de bağlı ortaklığı/şubesi olan Türk grup
Doğrudan yasal yükümlülük: Türkiye'de TSRS (eşik aşılıyorsa); AB'deki yapı üçüncü ülke eşiklerini (450M€ AB cirosu + 200M€ bağlı ortaklık/şube) aşıyorsa CSRD de doğrudan uygulanabilir. Başka mevzuat: CS3D gibi ilgili durum tespiti mevzuatı olabilir. Sözleşmesel müşteri talebi: Grup içi raporlama entegrasyonu gerekebilir.
Senaryo 3 — Yalnızca AB'ye ihracat yapan Türk tedarikçi
Doğrudan yasal yükümlülük: CSRD doğrudan uygulanmaz (AB'de kuruluş/şube yoksa). Başka mevzuat: CBAM kapsamındaki bir sektördeyse ayrı bir yükümlülük doğabilir. Sözleşmesel müşteri talebi: CSRD kapsamındaki AB'li müşteri, kendi değer zinciri raporlaması için veri isteyebilir — bu yasal CSRD yükümlülüğünden bağımsız, ticari bir talep.
Dolaylı Müşteri ve Değer Zinciri Talepleri
CSRD kapsamı dışında kalmak, hiçbir veri paylaşma yükümlülüğünüz olmadığı anlamına gelmiyor. Başka AB/ulusal mevzuat, sözleşme, finansman koşulları, CBAM, CSDDD veya sektöre özel düzenlemelerden ayrı yükümlülükler doğabilir. Müşteri veri talebi de doğrudan CSRD'nin size uyguladığı bir yasal zorunluluk değil — CSRD kapsamındaki AB'li müşterinizin kendi raporlaması için sizden istediği sözleşmesel/değer zinciri talebi olarak ayrı değerlendirilmeli.
CBAM ile CSRD Arasındaki Ayrım
CBAM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması), CSRD'nin bir alt unsuru değil; ayrı bir AB düzenlemesidir ve yalnızca kendi ürün ve emisyon kapsamına (çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik, hidrojen) göre uygulanıyor. CSRD kapsamı dışında kalan bir şirket, CBAM kapsamındaki bir sektörde faaliyet gösteriyorsa CBAM yükümlülüğünden muaf olmuyor.
Şirketiniz Hangi Çerçeveyi Uygulamalı?
Türkiye'de faaliyet gösteriyor ve TSRS eşiklerini aşıyorsanız TSRS zorunlu. AB'de bağlı ortaklığınız/şubeniz varsa, üçüncü ülke eşiklerini (450M€ + 200M€) aşıp aşmadığınızı ayrıca kontrol edin. Yalnızca AB'ye ihracat yapıyorsanız, doğrudan yasal yükümlülük ile müşterinizin sözleşmesel talebini ayrı değerlendirin. TSRS danışmanlığı hizmetimiz bu ayrımı netleştirerek başlıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
CSRD kapsamı neden daraltıldı?
AB Parlamentosu ve Konseyi'nin 24 Şubat 2026'da kabul ettiği Directive (EU) 2026/470 (Omnibus I), AB'nin rekabet gücünü artırmak amacıyla sürdürülebilirlik raporlama yükümlülüklerini sadeleştirdi ve eşikleri (1000+ çalışan, 450M€+ ciro) yükseltti.
Bir Türk şirketi hem TSRS hem CSRD'ye mi tabi olabilir?
Evet, ama yalnızca iki ciro eşiğini karşılamak yeterli değil; tüzel yapı, AB'deki kuruluş/şube durumu, konsolidasyon ve istisnaların birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
ESRS kaç standarttan oluşuyor?
12 standarttan: 2 genel (ESRS 1, ESRS 2) ve 10 konu bazlı standart (E1-E5 çevre, S1-S4 toplum, G1 yönetişim).
TSRS'de su veya biyoçeşitlilik konuları hiç yok mu?
Ayrı bir konu standardı yok, ama bu konular finansal açıdan önemliyse TSRS 1'in genel açıklama gereklilikleri kapsamında ele alınabilir.
CSRD kapsamı dışında kalan bir şirket sürdürülebilirlik verisi paylaşmak zorunda mı?
Doğrudan CSRD yükümlülüğü yok, ama başka mevzuat, sözleşme veya CBAM gibi ayrı düzenlemelerden yükümlülük doğabilir; AB'li büyük müşteriler de kendi raporlamaları için sözleşmesel olarak veri talep edebilir.
Birincil Kaynaklar
- EUR-Lex, Directive (EU) 2026/470
- Council of the EU, Council signs off simplification of sustainability reporting and due diligence requirements, 24.02.2026
- EFRAG, ESRS Workstreams
- KGK, Sürdürülebilirlik Sayfası
Sonuç
Directive (EU) 2026/470 sonrası CSRD, çoğu Türk şirketi için doğrudan bir yükümlülük olmaktan uzaklaşabilir; ancak TSRS kendi başına, kendi eşikleriyle işlemeye devam ediyor. İki çerçeve arasındaki farkı netleştirmek, özellikle AB'de bağlı ortaklığı veya büyük AB'li müşterisi olan şirketler için doğru raporlama stratejisinin ilk adımı.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. AB direktifleri üye devletlerce ulusal hukuka aktarılırken farklılaşabilir; kontrol tarihi 25 Temmuz 2026'dır.
Şirketinizin hangi çerçeveye tabi olduğunu birlikte netleştirelim.
TSRS Danışmanlığı Hizmetimizi İnceleyin →Yazar hakkında: Ersin Çetin, 10 yılı aşkın süredir sürdürülebilirlik raporlama ve karbon danışmanlığı projeleri yürütüyor; EUROPECARBON bünyesinde bu alanda danışmanlık veriyor.